{"id":101083,"date":"2021-12-23T13:21:30","date_gmt":"2021-12-23T12:21:30","guid":{"rendered":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=101083"},"modified":"2021-12-23T13:21:30","modified_gmt":"2021-12-23T12:21:30","slug":"kosova-ne-terr","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/kosova-ne-terr\/","title":{"rendered":"Kosova n\u00eb terr"},"content":{"rendered":"<p>Korporata Energjetike e Kosov\u00ebs njofton her\u00eb pas here p\u00ebr r\u00ebnien e blloqeve nga sistemi duke b\u00ebr\u00eb q\u00eb me or\u00eb t\u00eb t\u00ebra lagjet n\u00ebp\u00ebr vendbanime t\u00eb mos ken\u00eb rrym\u00eb.<\/p>\n<p>Qytetar\u00ebt n\u00eb Kosov\u00eb, nga e m\u00ebrkura e 22 dhjetorit, p\u00ebrballen me reduktime t\u00eb energjis\u00eb elektrike.<\/p>\n<p>Kompania Kosovare p\u00ebr Distribuim t\u00eb Energjis\u00eb Elektrike (KEDS) njoftoi se reduktimet pritet t\u00eb zgjasin rreth dy or\u00eb n\u00eb dit\u00eb, n\u00eb koh\u00eb t\u00eb ndryshme, dhe se do t\u2019i prekin t\u00eb gjith\u00eb konsumator\u00ebt, p\u00ebrve\u00e7 atyre emergjent\u00eb, raporton Radio Evropa e Lir\u00eb.<\/p>\n<p>Reduktimet u udh\u00ebzuan nga Operatori i Sistemit dhe Tregut \u2013 KOSTT, p\u00ebr shkak t\u00eb mbingarkes\u00ebs n\u00eb sistemin elektro-energjetik.<\/p>\n<p>KEDS tha se \u00ebsht\u00eb n\u00eb pritje t\u00eb instruksioneve nga KOSTT-i p\u00ebr koh\u00ebzgjatjen e reduktimeve.<\/p>\n<p>\u201c[N\u00eb m\u00ebnyr\u00eb] q\u00eb kriza t\u00eb ket\u00eb ndikim sa m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl, KEDS apelon p\u00ebr kursim maksimal t\u00eb energjis\u00eb elektrike dhe p\u00ebrdorim t\u00eb formave alternative t\u00eb ngrohjes, aty ku ka mund\u00ebsi\u201d, thuhet n\u00eb komunikat\u00ebn e l\u00ebshuar nga KEDS.<\/p>\n<p>P\u00ebr situat\u00ebn e krijuar, disa faj\u00ebsojn\u00eb politik\u00ebn e mbi 20 vjet\u00ebve t\u00eb fundit \u2013 koh\u00eb prejse Kosova ka dal\u00eb nga lufta. T\u00eb tjer\u00eb thon\u00eb se ka pasur munges\u00eb strategjish dhe projektesh.<\/p>\n<p>Termocentralet \u201cKosova A\u201d dhe \u201cKosova B\u201d n\u00eb Obiliq aktualisht prodhojn\u00eb rreth 500 megavat energji elektrike n\u00eb or\u00eb, nd\u00ebrsa k\u00ebrkesat jan\u00eb p\u00ebr mbi 1,100 megavat n\u00eb or\u00eb.<\/p>\n<p>Nj\u00eb nga arsyet p\u00ebr n\u00ebnprodhim \u00ebsht\u00eb vjet\u00ebrsia me dekada e termocentraleve.<\/p>\n<p>Korporata Energjetike e Kosov\u00ebs njofton her\u00eb pas here p\u00ebr r\u00ebnien e blloqeve nga sistemi.<\/p>\n<p>M\u00eb 15 dhjetor, nj\u00eb rrjedhje n\u00eb kaldaj\u00ebn e nj\u00ebsis\u00eb B1 t\u00eb termocentralit \u201cKosova B\u201d pamund\u00ebsoi furnizimin me avull t\u00eb ngrohtores \u201cTermokos\u201d. Kjo b\u00ebri q\u00eb ngrohja p\u00ebr mbi 15 mij\u00eb konsumator\u00eb n\u00eb Prishtin\u00eb t\u00eb nd\u00ebrpritet p\u00ebr m\u00eb gjat\u00eb se nj\u00eb dit\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebr t\u2019i plot\u00ebsuar nevojat, Kosova \u00ebsht\u00eb duke importuar rrym\u00eb, por me \u00e7mime m\u00eb t\u00eb larta, p\u00ebr shkak t\u00eb kriz\u00ebs energjetike n\u00eb bot\u00eb.<\/p>\n<p>Autoritetet paralajm\u00ebrojn\u00eb se faturat e energjis\u00eb elektrike mund t\u00eb shtrenjtohen p\u00ebr 7 p\u00ebr qind n\u00eb muajt e ardhsh\u00ebm.<\/p>\n<p>Dardan Abazi, hulumtues n\u00eb Institutin p\u00ebr Politika Zhvillimore n\u00eb Prishtin\u00eb (INDEP), thot\u00eb se situata aktuale \u00ebsht\u00eb pasoj\u00eb e vendimeve t\u00eb politik\u00ebs.<\/p>\n<p>\u201cN\u00eb 20 vjet\u00ebt e kaluar, qeverit\u00eb e ndryshme kan\u00eb diskutuar p\u00ebr nd\u00ebrtimin e termocentraleve t\u00eb reja nga th\u00ebngjilli dhe nuk e kan\u00eb v\u00ebn\u00eb Kosov\u00ebn n\u00eb binaret e nj\u00eb tranzicioni energjetik, i cili do t\u00eb bazohej m\u00eb shum\u00eb n\u00eb prodhim t\u00eb energjis\u00eb nga prodhues t\u00eb decentralizuar\u201d, thot\u00eb Abazi.<\/p>\n<p>Sipas tij, mungesa e nj\u00eb strategjie t\u00eb mir\u00ebfillt\u00eb ka b\u00ebr\u00eb q\u00eb Kosova t\u00eb varet nga termocentralet \u201cKosova A\u201d dhe \u201cKosova B\u201d, ku \u00e7do problemi teknik q\u00eb ndodh, shnd\u00ebrrohet n\u00eb nd\u00ebrprerje t\u00eb rrym\u00ebs.<\/p>\n<p>\u201cNuk i kemi reformuar as sistemet e ngrohjes, nuk kemi investuar q\u00eb qytetar\u00ebt t\u00eb ken\u00eb ngrohje qendrore, nuk kemi investuar q\u00eb ata t\u2019i ndryshojn\u00eb kaldajat e ngrohjes, t\u00eb cilat n\u00eb nj\u00eb mas\u00eb jan\u00eb joefikase dhe harxhojn\u00eb shum\u00eb energji\u201d, thot\u00eb Abazi.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2005, Qeveria e at\u00ebhershme e Kosov\u00ebs ka pasur nj\u00eb projekt p\u00ebr, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb th\u00ebn\u00eb, zgjidhjen e problemeve me rrym\u00eb. Projekti p\u00ebr nd\u00ebrtimin e nj\u00eb termocentrali t\u00eb ri, i quajtur fillimisht \u201cKosova C\u201d e m\u00eb pas \u201cKosova e Re\u201d, nuk \u00ebsht\u00eb realizuar.<\/p>\n<p>P\u00ebr Qeverin\u00eb e tashme, me n\u00eb krye Albin Kurtin, ai \u201c\u00ebsht\u00eb i vdekur\u201d, sepse nuk duhet investuar m\u00eb n\u00eb termocentrale me th\u00ebngjill.<\/p>\n<p>Ethem \u00c7eku, minist\u00ebr i Energjis\u00eb i Kosov\u00ebs n\u00eb koh\u00ebn kur \u00ebsht\u00eb marr\u00eb vendimi p\u00ebr nd\u00ebrtimin e termocentralit t\u00eb ri, \u00ebsht\u00eb i bindur se problemet n\u00eb sektorin e energjis\u00eb jan\u00eb pasoj\u00eb e mosnd\u00ebrtimit t\u00eb tij.<\/p>\n<p>\u201cM\u00eb duket q\u00eb gabuam shum\u00eb r\u00ebnd\u00eb kur nuk e zhvilluam projektin e termocentralit t\u00eb ri. K\u00ebtu b\u00ebm\u00eb l\u00ebshime t\u00eb m\u00ebdha, me kosto t\u00eb m\u00ebdha financiare dhe zhvillimore\u201d, thot\u00eb \u00c7eku p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb.<\/p>\n<p>Sipas tij, ndryshimet e her\u00ebpashershme n\u00eb projekt, t\u00eb b\u00ebra nga qeverit\u00eb e nj\u00ebpasnj\u00ebshme, i kan\u00eb larguar edhe investitor\u00ebt.<\/p>\n<p>Kosova ka m\u00eb shum\u00eb se 10 miliard\u00eb ton\u00eb linjit dhe, si e till\u00eb, \u00ebsht\u00eb vendi i pest\u00eb n\u00eb bot\u00eb p\u00ebr nga sasia e k\u00ebtij burimi.<\/p>\n<p>Mihja e th\u00ebngjillit dhe nxjerrja e linjitit p\u00ebrdoren p\u00ebr termocentralet \u201cKosova A\u201d dhe \u201cKosova B\u201d.<\/p>\n<p>Por, metoda e prodhimit t\u00eb energjis\u00eb elektrike nga th\u00ebngjilli konsiderohet se \u00ebsht\u00eb e d\u00ebmshme p\u00ebr mjedisin dhe se ndikon negativisht n\u00eb ngrohjen globale.<\/p>\n<p>\u00c7eku thot\u00eb se pasuria e linjitit duhet t\u00eb shfryt\u00ebzohet.<\/p>\n<p>\u201cEdhe vendet e rajonit, edhe Evropa e p\u00ebrdorin n\u00eb mas\u00eb t\u00eb madhe th\u00ebngjillin. Edhe n\u00eb SHBA p\u00ebrdoret linjiti. Ne nuk kemi asnj\u00eb alternativ\u00eb tjet\u00ebr pa e p\u00ebrdorur linjitin p\u00ebr prodhimin e energjis\u00eb elektrike. Format tjera jan\u00eb forma ndihm\u00ebse\u201d, thot\u00eb \u00c7eku.<\/p>\n<p>Kosova prodhon deri n\u00eb 85 p\u00ebr qind t\u00eb energjis\u00eb elektrike p\u00ebrmes termocentraleve me th\u00ebngjill dhe sasi shum\u00eb t\u00eb vogla nga burimet e rip\u00ebrt\u00ebrishme, si: hidrocentralet, centralet me er\u00eb dhe panelet fotovoltaike.<\/p>\n<p>Ministria e Ekonomis\u00eb e Kosov\u00ebs \u00ebsht\u00eb duke hartuar Strategjin\u00eb e Energjis\u00eb p\u00ebr vitet 2022-2031.<\/p>\n<p>Kjo strategji thuhet se do t\u2019i analizoj\u00eb t\u00eb gjith\u00eb skenar\u00ebt potencial\u00eb dhe t\u00eb p\u00ebrballuesh\u00ebm financiarisht p\u00ebr t\u00eb rritur stabilitetin e furnizimit me energji elektrike, si dhe do t\u00eb ofroj\u00eb mund\u00ebsin\u00eb e integrimit sa m\u00eb t\u00eb madh t\u00eb burimeve t\u00eb rip\u00ebrt\u00ebrishme t\u00eb energjis\u00eb.<\/p>\n<p>Qeveria e Kosov\u00ebs \u00ebsht\u00eb duke k\u00ebrkuar vazhdimisht nga qytetar\u00ebt q\u00eb ta kursejn\u00eb rrym\u00ebn, nd\u00ebrsa ka b\u00ebr\u00eb t\u00eb ditur se do t\u00eb ndaj\u00eb shum\u00ebn e nevojshme t\u00eb mjeteve, p\u00ebr mbulimin e importeve.<\/p>\n<p>\u201cDo t\u00eb b\u00ebjm\u00eb maksimumin q\u00eb t\u00eb ruajm\u00eb furnizimin e rregullt dhe t\u00eb shmangim rritjen eventuale t\u00eb \u00e7mimeve t\u00eb energjis\u00eb elektrike\u201d, ka th\u00ebn\u00eb k\u00ebt\u00eb jav\u00eb kryeministri i Kosov\u00ebs, Albin Kurti.<\/p>\n<p>Dardan Abazi, nga INDEP, thot\u00eb se Qeveria duhet t\u00eb hartoj\u00eb nj\u00eb s\u00ebr\u00eb masash, p\u00ebr t\u2019iu dal\u00eb n\u00eb ndihm\u00eb qytetar\u00ebve, sepse ata nuk p\u00ebrballen vet\u00ebm me mund\u00ebsin\u00eb e rritjes s\u00eb \u00e7mimit t\u00eb rrym\u00ebs.<\/p>\n<p>Kriza energjetike n\u00eb bot\u00eb \u2013 e shkaktuar kryesisht nga mungesa e gazit dhe rritja e \u00e7mimeve t\u00eb gazit \u2013 ka rritur edhe \u00e7mimet e produkteve t\u00eb tjera t\u00eb konsumit.<\/p>\n<p>Kosova, si vend q\u00eb importon pothuajse t\u00eb gjitha prodhimet, ka par\u00eb gjithashtu rritje \u00e7mimesh.<\/p>\n<p>Rritja, e cila ka nisur nga muaji prill me 1.2 p\u00ebr qind, ka arritur n\u00eb 5.7 p\u00ebr qind n\u00eb muajin tetor, sipas Agjencis\u00eb s\u00eb Statistikave t\u00eb Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p>Rritja m\u00eb e lart\u00eb e \u00e7mimeve \u00ebsht\u00eb v\u00ebrejtur te buka, drith\u00ebrat, mishi, qum\u00ebshti, djathi, vaji, vez\u00ebt, pem\u00ebt dhe perimet.<\/p>\n<p>Kryetari i Od\u00ebs Ekonomike t\u00eb Kosov\u00ebs, Berat Rukiqi, ka th\u00ebn\u00eb m\u00eb her\u00ebt p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb se Kosova nuk ka pasur inflacion m\u00eb t\u00eb lart\u00eb se tash qysh n\u00eb vitin 1999.<\/p>\n<p>Ekspert\u00eb t\u00eb ekonomis\u00eb, me vite, u kan\u00eb t\u00ebrhequr v\u00ebrejtjen qeverive t\u00eb Kosov\u00ebs, p\u00ebr t\u00eb zhvilluar sektorin e prodhimit.<\/p>\n<p>Kosova p\u00ebrballet me deficit t\u00eb lart\u00eb tregtar. Brenda nj\u00eb viti, ajo importon mallra nga vende t\u00eb ndryshme n\u00eb vler\u00eb prej 3.2 miliard\u00eb eurosh, derisa eksporton deri mbi 450 milion\u00eb euro.<\/p>\n<p>Astrit Panxha, drejtor ekzekutiv n\u00eb Klubin e Prodhuesve n\u00eb Kosov\u00ebs, thot\u00eb se sektori i prodhimit duhet t\u00eb p\u00ebrkrahet, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb vendi t\u00eb mos jet\u00eb krejt\u00ebsisht i varur nga importi.<\/p>\n<p>\u201c\u00c7do l\u00ebvizje e \u00e7mimeve n\u00eb tregjet nd\u00ebrkomb\u00ebtare prek edhe Kosov\u00ebn\u201d, thot\u00eb Panxha p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb.<\/p>\n<p>Pas rritjes s\u00eb \u00e7mimeve, kryeministri Kurti ka th\u00ebn\u00eb se ekonomia duhet t\u00eb riorientohet kah prodhimi.<\/p>\n<p>N\u00eb muajin tetor, Qeveria e tij ka ndar\u00eb 40 milion\u00eb euro p\u00ebr subvencionimin e kredive p\u00ebr bizneset prodhuese dhe p\u00ebr mb\u00ebshtetjen e eksportit.<\/p>\n<p>Situata n\u00eb vende t\u00eb tjera t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor<\/p>\n<p>Me kriz\u00eb energjetike dhe rrjedhimisht rritje t\u00eb \u00e7mimeve p\u00ebrballen edhe vendet e tjera t\u00eb rajonit.<\/p>\n<p>Sipas zyrtar\u00ebve, Serbia aktualisht konsumon nj\u00eb t\u00eb tret\u00ebn m\u00eb shum\u00eb energji elektrike sesa q\u00eb prodhon.<\/p>\n<p>Serbia ka p\u00ebsuar kolapsin e par\u00eb energjetik m\u00eb 12 dhjetor, kur mbi 2,000 n\u00ebnstacione kan\u00eb dal\u00eb jasht\u00eb sistemit dhe 136,000 njer\u00ebz kan\u00eb mbetur pa energji elektrike, si pasoj\u00eb e bor\u00ebs.<\/p>\n<p>Disa zyrtar\u00eb kan\u00eb th\u00ebn\u00eb se \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdorur qymyr me cil\u00ebsi m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt dhe, menj\u00ebher\u00eb pas k\u00ebsaj, kat\u00ebr zyrtar\u00eb t\u00eb lart\u00eb n\u00eb industrin\u00eb energjetike serbe jan\u00eb pushuar nga puna.<\/p>\n<p>Kryeministrja e Serbis\u00eb, Ana B\u00ebrnabiq, ka th\u00ebn\u00eb se \u00e7mimi i energjis\u00eb elektrike nuk do t\u00eb ndryshoj\u00eb deri n\u00eb fund t\u00eb sezonit dim\u00ebror.<\/p>\n<p>\u00c7mimet e energjis\u00eb elektrike n\u00eb Serbi jan\u00eb rritur p\u00ebr 3.4 p\u00ebr qind m\u00eb 1 shkurt.<\/p>\n<p>Sa kushton energjia elektrike?<\/p>\n<p>N\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut, n\u00eb dit\u00ebt n\u00eb vijim pritet vendimi p\u00ebr rritjen e \u00e7mimit t\u00eb energjis\u00eb elektrike.<\/p>\n<p>T\u00eb tria kompanit\u00eb energjetike, t\u00eb p\u00ebrfshira n\u00eb prodhim, shp\u00ebrndarje e faturim, kan\u00eb paraqitur k\u00ebrkesa p\u00ebr rritje \u00e7mimesh.<\/p>\n<p>Qeveria e Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut siguron se rritja nuk do t\u00eb kaloj\u00eb 10 p\u00ebrqind\u00ebshin.<\/p>\n<p>N\u00eb Federat\u00ebn e Bosnje e Hercegovin\u00ebs, nd\u00ebrkaq, \u00ebsht\u00eb paralajm\u00ebruar rritje e \u00e7mimit t\u00eb energjis\u00eb elektrike vet\u00ebm p\u00ebr kompanit\u00eb \u2013 nga 70 p\u00ebr qind deri n\u00eb 300 p\u00ebr qind, var\u00ebsisht nga kontrata.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Korporata Energjetike e Kosov\u00ebs njofton her\u00eb pas here p\u00ebr r\u00ebnien e blloqeve nga sistemi duke b\u00ebr\u00eb q\u00eb me or\u00eb t\u00eb t\u00ebra lagjet n\u00ebp\u00ebr vendbanime t\u00eb mos ken\u00eb rrym\u00eb. Qytetar\u00ebt n\u00eb Kosov\u00eb, nga e m\u00ebrkura e 22 dhjetorit, p\u00ebrballen me reduktime t\u00eb energjis\u00eb elektrike. Kompania Kosovare p\u00ebr Distribuim t\u00eb Energjis\u00eb Elektrike (KEDS) njoftoi se reduktimet pritet [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":101084,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-101083","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/101083","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=101083"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/101083\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/101084"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=101083"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=101083"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=101083"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}