{"id":112195,"date":"2022-04-16T18:51:41","date_gmt":"2022-04-16T16:51:41","guid":{"rendered":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=112195"},"modified":"2022-04-16T18:51:41","modified_gmt":"2022-04-16T16:51:41","slug":"vaksina-per-mbrojtje-nga-kanceri-ne-miter-se-shpejti-ne-kosove","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/vaksina-per-mbrojtje-nga-kanceri-ne-miter-se-shpejti-ne-kosove\/","title":{"rendered":"Vaksina p\u00ebr mbrojtje nga kanceri n\u00eb mit\u00ebr, s\u00eb shpejti n\u00eb Kosov\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>Vaksina kund\u00ebr papilloma virusit (HPV), e cila mbron vajzat dhe grat\u00eb nga s\u00ebmundja e kancerit t\u00eb qaf\u00ebs s\u00eb mitr\u00ebs, do t\u00eb jepet edhe n\u00eb Kosov\u00eb, nisur nga ky vit.<\/p>\n<p>Papilloma virusi transmetohet kryesisht p\u00ebrmes marr\u00ebdh\u00ebnieve seksuale dhe mund t\u00eb shkaktoj\u00eb s\u00ebmundje t\u00eb ndryshme te personat e prekur, p\u00ebrfshir\u00eb kancerin e qaf\u00ebs s\u00eb mitr\u00ebs te grat\u00eb.<\/p>\n<p>Sipas onkolog\u00ebve n\u00eb Prishtin\u00eb, kjo form\u00eb e kancerit \u00ebsht\u00eb e dyta p\u00ebr nga shpesht\u00ebsia e shfaqjes te grat\u00eb, pas kancerit t\u00eb gjirit.<\/p>\n<p>\u201c[N\u00eb Kosov\u00eb], me kancer t\u00eb qaf\u00ebs s\u00eb mitr\u00ebs paraqiten m\u00eb shum\u00eb 100 gra n\u00eb vit, kurse, s\u00eb bashku edhe me kancerin e vezoreve, ky num\u00ebr shkon deri n\u00eb 170\u201d, thot\u00eb p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb Ilir Kurtishi, ushtrues i detyr\u00ebs s\u00eb drejtorit t\u00eb Klinik\u00ebs Onkologjike n\u00eb Qendr\u00ebn Klinike Universitare t\u00eb Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p>Ministria e Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb e Kosov\u00ebs b\u00ebn t\u00eb ditur p\u00ebr REL-in se p\u00ebr k\u00ebt\u00eb vit, ka porositur 300 doza t\u00eb vaksin\u00ebs kund\u00ebr papilloma virusit.<\/p>\n<p>Fillimisht do t\u00eb mund ta marrin personat vullnetar\u00eb apo ata q\u00eb kan\u00eb predispozita gjenetike, nd\u00ebrsa, nga viti i ardhsh\u00ebm, vaksina do t\u2019i shtohet kalendarit t\u00eb rregullt t\u00eb vaksinimit, q\u00eb nxjerr Instituti Komb\u00ebtar i Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb Publike t\u00eb Kosov\u00ebs (IKSHPK).<\/p>\n<p>Vaksina do t\u00eb mbetet e rekomandueshme, ndryshe nga disa vende q\u00eb e kan\u00eb t\u00eb detyrueshme p\u00ebr grup-mosha t\u00eb caktuara.<\/p>\n<p>Vaksina, sipas autoriteteve sh\u00ebndet\u00ebsore, do t\u00eb jepet te vajzat e mosh\u00ebs 12 deri n\u00eb 16 vje\u00e7e.<\/p>\n<p>Fetije Fetaj, z\u00ebvend\u00ebsshefe p\u00ebr imunizim n\u00eb IKSHPK, thot\u00eb se n\u00eb list\u00eb t\u00eb pritjes jan\u00eb disa paciente, t\u00eb cilave imunizimin me k\u00ebt\u00eb vaksin\u00eb ua kan\u00eb rekomanduar mjek\u00ebt.<\/p>\n<p>\u201cVaksinat jan\u00eb siguruar, jemi duke pritur q\u00eb brenda disa dit\u00ebsh ose jav\u00ebsh t\u00eb arrijn\u00eb fizikisht n\u00eb Kosov\u00eb. I kemi disa raste, kemi marr\u00eb kontaktet e tyre, numrat e telefonit dhe, n\u00eb momentin q\u00eb t\u00eb arrijn\u00eb vaksinat, ato t\u00eb do vijn\u00eb t\u00eb imunizohen. Jan\u00eb n\u00eb pritje tri paciente\u2026\u201d, thot\u00eb Fetaj.<\/p>\n<p>N\u00eb baz\u00eb t\u00eb studimeve t\u00eb b\u00ebra s\u00eb voni nga organizata \u201cCancer Research\u201d, me seli n\u00eb Britani, vaksina HPV zvog\u00eblon rastet e kancerit t\u00eb qaf\u00ebs s\u00eb mitr\u00ebs p\u00ebr gati 90 p\u00ebr qind.<\/p>\n<p>Sipas Organizat\u00ebs Bot\u00ebrore t\u00eb Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb, vaksinat HPV funksionojn\u00eb m\u00eb mir\u00eb n\u00ebse administrohen p\u00ebrpara ekspozimit ndaj papilloma virusit.<\/p>\n<p>Andaj, p\u00ebr t\u00eb parandaluar kancerin e qaf\u00ebs s\u00eb mitr\u00ebs, OBSH-ja rekomandon vaksinimin e vajzave t\u00eb mosh\u00ebs 9 deri n\u00eb 14 vje\u00e7e, kur, si\u00e7 thuhet, shumica nuk e kan\u00eb filluar ende aktivitetin seksual.<\/p>\n<p>Nisur nga k\u00ebto vler\u00ebsime, Arben Bislimi, nga Shoqata e Onkolog\u00ebve t\u00eb Kosov\u00ebs, thot\u00eb se \u00ebsht\u00eb momenti i fundit q\u00eb IKSHPK-ja ta fus\u00eb k\u00ebt\u00eb vaksin\u00eb n\u00eb kalendarin e rregullt t\u00eb imunizimit.<\/p>\n<p>\u201cPreventiva \u00ebsht\u00eb m\u00eb e mir\u00eb, m\u00eb efikase, me kosto m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt dhe me p\u00ebrfitime m\u00eb t\u00eb larta, krahasuar me mjekimin pas diagnostikimit eventual t\u00eb s\u00ebmundjes\u201d, thot\u00eb ai.<\/p>\n<p>Pse \u00ebsht\u00eb vonuar Kosova?<\/p>\n<p>Bujar Vitija, gazetar n\u00eb revist\u00ebn kosovare \u201cShneta\u201d, i cili p\u00ebrcjell kryesisht sektorin e sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb, thot\u00eb se nj\u00eb nga arsyet q\u00eb kjo vaksin\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb dh\u00ebn\u00eb deri m\u00eb tash n\u00eb Kosov\u00eb, \u00ebsht\u00eb \u00e7mimi i lart\u00eb i saj dhe mungesa e kapaciteteve t\u00eb Ministris\u00eb s\u00eb Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb p\u00ebr ta mbuluar.<\/p>\n<p>\u201c\u2026megjithat\u00eb, kjo nuk e arsyeton munges\u00ebn e saj. Duhet t\u00eb theksojm\u00eb se kanceri i qaf\u00ebs s\u00eb mitr\u00ebs \u00ebsht\u00eb nd\u00ebr llojet m\u00eb t\u00eb shpeshta n\u00eb bot\u00eb, por edhe n\u00eb Kosov\u00eb. Prandaj, \u00ebsht\u00eb e domosdoshme q\u00eb ta kemi vaksin\u00ebn p\u00ebr t\u00eb parandaluar s\u00ebmundjen dhe p\u00ebr t\u00eb mbrojtur sh\u00ebndetin e grave\u201d, thot\u00eb Vitija p\u00ebr REL.<\/p>\n<p>N\u00eb Ministrin\u00eb e Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb, REL-it nuk i jan\u00eb dh\u00ebn\u00eb detaje rreth \u00e7mimit.<\/p>\n<p>Nga IKSHPK-ja thon\u00eb se p\u00ebr vitin e ardhsh\u00ebm \u2013 kur HPV do t\u00eb futet n\u00eb kalendarin e vaksinimit t\u00eb rregullt \u2013 kan\u00eb k\u00ebrkuar 5,000 doza.<\/p>\n<p>HPV n\u00eb kalendarin e vaksinimit t\u00eb disa vendeve t\u00eb rajonit<\/p>\n<p>Nga vendet fqinje t\u00eb Kosov\u00ebs, Shqip\u00ebria ka paralajm\u00ebruar futjen e vaksin\u00ebs HPV n\u00eb kalendarin e detyruesh\u00ebm t\u00eb vaksinimit.<\/p>\n<p>N\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut, kjo vaksin\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb kalendar, nd\u00ebrsa nga viti 2013 \u00ebsht\u00eb obligative p\u00ebr grup-mosh\u00ebn 12 deri n\u00eb 26 vje\u00e7e dhe jepet n\u00eb tri doza.<\/p>\n<p>N\u00eb kalendarin e vaksinimit t\u00eb Serbis\u00eb \u00ebsht\u00eb po ashtu HPV, por vaksina nuk \u00ebsht\u00eb e obligueshme, \u00ebsht\u00eb e rekomanduar.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2020, Mali i Zi ka ndar\u00eb buxhet p\u00ebr vaksin\u00ebn HPV, por ato mjete jan\u00eb p\u00ebrdorur p\u00ebr nevojat e trajtimit t\u00eb pandemis\u00eb COVID-19, e cila ka shp\u00ebrthyer n\u00eb at\u00eb vit.<\/p>\n<p>Sipas autoriteteve n\u00eb k\u00ebt\u00eb vend, vaksinimi me HPV do t\u00eb b\u00ebhet prioritet kur t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb situat\u00eb m\u00eb t\u00eb favorshme epidemiologjike me COVID-19.<\/p>\n<p>Vaksina HPV jepet edhe n\u00eb Bosnje e Hercegovin\u00eb, ndon\u00ebse nuk \u00ebsht\u00eb e obligueshme.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Vaksina kund\u00ebr papilloma virusit (HPV), e cila mbron vajzat dhe grat\u00eb nga s\u00ebmundja e kancerit t\u00eb qaf\u00ebs s\u00eb mitr\u00ebs, do t\u00eb jepet edhe n\u00eb Kosov\u00eb, nisur nga ky vit. Papilloma virusi transmetohet kryesisht p\u00ebrmes marr\u00ebdh\u00ebnieve seksuale dhe mund t\u00eb shkaktoj\u00eb s\u00ebmundje t\u00eb ndryshme te personat e prekur, p\u00ebrfshir\u00eb kancerin e qaf\u00ebs s\u00eb mitr\u00ebs te grat\u00eb. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":112196,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":{"0":"post-112195","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-shendetesi"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/112195","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=112195"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/112195\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/112196"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=112195"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=112195"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=112195"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}