{"id":114000,"date":"2022-05-01T12:43:35","date_gmt":"2022-05-01T10:43:35","guid":{"rendered":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=114000"},"modified":"2022-05-01T12:43:35","modified_gmt":"2022-05-01T10:43:35","slug":"sot-dita-nderkombetare-e-punetoreve","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/sot-dita-nderkombetare-e-punetoreve\/","title":{"rendered":"Sot Dita Nd\u00ebrkomb\u00ebtare e Pun\u00ebtor\u00ebve"},"content":{"rendered":"<p>1 Maji njihet si Dita Nd\u00ebrkomb\u00ebtare e Pun\u00ebs. Ky manifestim lindi nga lufta e pun\u00ebtor\u00ebve p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkuar dhe siguruar t\u00eb drejtat, lirit\u00eb dhe kushtet e pun\u00ebs e t\u00eb jetes\u00ebs.<\/p>\n<p>\u201cDo t\u00eb vij\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur heshtja jon\u00eb do t\u00eb jet\u00eb m\u00eb e fuqishme, se z\u00ebri q\u00eb ju po mbytni sot\u201d. Ishin k\u00ebto fjal\u00ebt e fundit t\u00eb August Spies, nj\u00eb nga kat\u00ebr pun\u00ebtor\u00ebt e pafajsh\u00ebm, q\u00eb u ekzekutuan pas shp\u00ebrthimit t\u00eb nj\u00eb bombe n\u00eb sheshin \u201cHaymarket\u201d n\u00eb \u00c7ikago, n\u00eb maj t\u00eb vitit 1886, ku humb\u00ebn jet\u00ebn tet\u00eb drejtuesit kryesor\u00eb t\u00eb l\u00ebvizjes s\u00eb pun\u00ebtor\u00ebve, \u201cKrimi\u201d p\u00ebr t\u00eb cilin Spies dhe shok\u00ebt e tij po d\u00ebnoheshin ishte t\u00eb qenurit militant\u00eb n\u00eb luft\u00ebn q\u00eb pun\u00ebtor\u00ebt kishin nd\u00ebrmarr\u00eb p\u00ebr t\u00eb drejtat e tyre dhe pun\u00ebn 8-or\u00ebshe.<br \/>\n1 Maji \u00ebsht\u00eb nj\u00eb fest\u00eb e themeluar n\u00eb kujtim t\u00eb martirizimit n\u00eb sheshin \u201cHaymarket\u201d dhe p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrkujtuar dhe festuar Dit\u00ebn e Solidaritetit Nd\u00ebrkomb\u00ebtar t\u00eb Pun\u00ebtor\u00ebve.<br \/>\nNj\u00eb histori amerikane<br \/>\nHistoria e dhun\u00ebs n\u00eb Shtetet e Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs n\u00eb vitet 1880, tregoi se pun\u00ebdh\u00ebn\u00ebsit do t\u00eb p\u00ebrdornin arsenalin e tyre, q\u00eb nga gjykatat, deri t\u00eb policia. Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb vrasjet n\u00eb nj\u00eb nga sheshet kryesore t\u00eb \u00c7ikagos, treguan se sa shum\u00eb ishte p\u00ebrkeq\u00ebsuar situata. Por, p\u00ebrpjekjet e pun\u00ebtor\u00ebve p\u00ebr dit\u00ebn 8-or\u00ebshe t\u00eb pun\u00ebs n\u00eb vitin 1880 treguan vendosm\u00ebrin\u00eb e tyre.<br \/>\nL\u00ebvizja nisi m\u00eb 1884, kur Federata e Tregut t\u00eb Organizuar dhe Bashkimi i Pun\u00ebtor\u00ebve (paraardh\u00ebse e Federat\u00ebs Amerikane t\u00eb Pun\u00ebtor\u00ebve) hartoi rezolut\u00ebn se \u201cduke nisur nga 1 maji 1886 orari i pun\u00ebs p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb pun\u00ebtor\u00ebt duhej t\u00eb ishte 8-or\u00ebsh\u201d.<br \/>\nM\u00eb 1 maj t\u00eb vitit 1886 mbi 200 000 pun\u00ebtor\u00eb, t\u00eb mbledhur n\u00eb sheshin qendror t\u00eb \u00c7ikagos, do t\u00eb nisnin grevat p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkuar t\u00eb drejtat e tyre. Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb gazetat do t\u2019i vler\u00ebsonin ato si \u201cabsurde\u201d. Vdekja e 7 polic\u00ebve gjat\u00eb protestave, t\u00eb nisura prej shum\u00eb dit\u00ebsh, ishte shkaku i reagimit t\u00eb Policis\u00eb s\u00eb \u00c7ikagos ndaj l\u00ebvizjes s\u00eb pun\u00ebtor\u00ebve. <\/p>\n<p>Si pasoj\u00eb e nj\u00eb bombe t\u00eb hedhur nga forcat policore u vran\u00eb 8 udh\u00ebheq\u00ebsit kryesor\u00eb t\u00eb federat\u00ebs s\u00eb pun\u00ebtor\u00ebve, duke e kthyer k\u00ebshtu majin n\u00eb muajin e p\u00ebrkujtimit t\u00eb p\u00ebrpjekjeve t\u00eb pun\u00ebtor\u00ebve p\u00ebr t\u00eb fituar t\u00eb drejtat e tyre.<br \/>\nTre vjet m\u00eb von\u00eb nga ngjarja e \u00c7ikagos, m\u00eb 1889, Internacionalja e Dyt\u00eb Socialiste, q\u00eb u zhvillua n\u00eb Paris (Franc\u00eb), vendosi kremtimin e 1 Majit si dit\u00ebn e bashkimit, luft\u00ebs dhe solidaritetit t\u00eb t\u00eb gjith\u00eb pun\u00ebtor\u00ebve t\u00eb bot\u00ebs. Sot, pothuajse pas 122 vjet\u00ebsh, 1 Maji festohet n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn si Dita e Solidaritetit Nd\u00ebrkomb\u00ebtar t\u00eb Pun\u00ebtor\u00ebve.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1 Maji njihet si Dita Nd\u00ebrkomb\u00ebtare e Pun\u00ebs. Ky manifestim lindi nga lufta e pun\u00ebtor\u00ebve p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkuar dhe siguruar t\u00eb drejtat, lirit\u00eb dhe kushtet e pun\u00ebs e t\u00eb jetes\u00ebs. \u201cDo t\u00eb vij\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur heshtja jon\u00eb do t\u00eb jet\u00eb m\u00eb e fuqishme, se z\u00ebri q\u00eb ju po mbytni sot\u201d. Ishin k\u00ebto fjal\u00ebt e [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":114001,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-114000","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/114000","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=114000"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/114000\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/114001"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=114000"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=114000"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=114000"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}