P\u00ebr t\u2019u an\u00ebtar\u00ebsuar n\u00eb K\u00ebshillin e Evrop\u00ebs, Kosova duhet t\u2019i pranoj\u00eb parimet e sundimit t\u00eb ligjit, ndarjen e pushteteve, zbatimin e t\u00eb drejtave dhe lirive t\u00eb njeriut dhe t\u00eb sigurohet q\u00eb e mbron lirin\u00eb e shprehjes dhe t\u00eb mediave, barazin\u00eb dhe minoritetet.<\/p>\n
Legjislacioni i miratuar dhe zbatuar sipas parimeve t\u00eb sundimit t\u00eb ligjit dhe standardeve e normave t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut, \u00ebsht\u00eb element thelb\u00ebsor n\u00eb p\u00ebrmbushjen e kritereve t\u00eb an\u00ebtar\u00ebsimit n\u00eb K\u00ebshillin e Evrop\u00ebs, thot\u00eb drejtori ekzekutiv i Institutit t\u00eb Kosov\u00ebs p\u00ebr Drejt\u00ebsi (IKD), Ehat Miftaraj.<\/p>\n
Kosova m\u00eb 12 maj ka aplikuar p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim n\u00eb selin\u00eb e K\u00ebshillit t\u00eb Evrop\u00ebs, n\u00eb Strasburg.<\/p>\n
Ministrja e Pun\u00ebve t\u00eb Jashtme dhe Diaspor\u00ebs, Donika G\u00ebrvalla, ka th\u00ebn\u00eb se vendimin p\u00ebr aplikim n\u00eb K\u00ebshillin e Evrop\u00ebs, Kosova e ka marr\u00eb n\u00eb koh\u00ebn e duhur dhe beson se vendi do t\u00eb an\u00ebtar\u00ebsohet n\u00eb k\u00ebt\u00eb mekaniz\u00ebm.<\/p>\n
\u201cDeri m\u00eb tani nuk kemi hasur asnj\u00eb rezistenc\u00eb t\u00eb besueshme, q\u00eb na l\u00eb t\u00eb kuptojm\u00eb se procesi mund t\u00eb jet\u00eb i rrezikuar. Natyrisht, ne do t’i respektojm\u00eb t\u00eb gjitha procedurat, do t\u00eb jemi shum\u00eb t\u00eb sinqert\u00eb, shum\u00eb t\u00eb p\u00ebrkushtuar dhe serioz\u00eb gjat\u00eb gjith\u00eb k\u00ebtij procesi. Dhe, ne shpresojm\u00eb q\u00eb Kosova t’u takoj\u00eb atyre shteteve, t\u00eb cilave iu \u00ebsht\u00eb dashur nj\u00eb koh\u00eb m\u00eb e shkurt\u00ebr p\u00ebr t’u an\u00ebtar\u00ebsuar n\u00eb K\u00ebshillin e Evrop\u00ebs\u201d, ka theksuar G\u00ebrvalla, m\u00eb 13 maj, n\u00eb nj\u00eb konferenc\u00eb p\u00ebr media n\u00eb Prishtin\u00eb.<\/p>\n
Aplikacionin p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsimin n\u00eb KE e shqyrton Komiteti i Ministrave dhe pas shqyrtimit t\u00eb gjendjes n\u00eb Kosov\u00eb, fjal\u00ebn p\u00ebrfundimtare e jep Asambleja Parlamentare, e cila p\u00ebrb\u00ebhet nga p\u00ebrfaq\u00ebsuesit komb\u00ebtar\u00eb t\u00eb shteteve an\u00ebtare. Pranimi b\u00ebhet me votat e 2\/3 t\u00eb shumic\u00ebs.<\/p>\n
Ehat Miftaraj thot\u00eb se disa nga kriteret Kosova i ka plot\u00ebsuar disa vite m\u00eb her\u00ebt, por ish-Avokati i Popullit, Hilmi Jashari, konsideron se vendi mund t\u00eb p\u00ebrballet me sfida gjat\u00eb rrug\u00ebtimit p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim.<\/p>\n
Sipas Miftarajt, Kushtetuta e Kosov\u00ebs p\u00ebrcakton se ndarja e pushteteve \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb dhe ka garanci t\u00eb larta sa i p\u00ebrket respektimit t\u00eb t\u00eb drejtave dhe lirive t\u00eb njeriut.<\/p>\n
\u201cQ\u00ebllimi i K\u00ebshillit t\u00eb Evrop\u00ebs \u00ebsht\u00eb q\u00eb shteti, me Kushtetut\u00eb dhe me ligje, t\u00eb garantoj\u00eb parimet e sundimit t\u00eb ligjit, ndarjen e pushteteve dhe respektimin e t\u00eb drejtave dhe lirive t\u00eb njeriut.<\/p>\n
Fatmir\u00ebsisht, Kosova me Kushtetut\u00eb jo vet\u00ebm q\u00eb i respekton t\u00eb drejtat dhe lirit\u00eb e njeriut, por n\u00eb shum\u00eb raste i tejkalon ato, n\u00eb kuptim t\u00eb diskriminimit pozitiv t\u00eb komuniteteve joshumic\u00eb. Edhe pushtetet jan\u00eb t\u00eb ndara\u201d, vler\u00ebson Miftaraj.<\/p>\n
Pushtet shtet\u00ebror n\u00eb Republik\u00ebn e Kosov\u00ebs jan\u00eb pushteti legjislativ, ekzekutiv dhe ai gjyq\u00ebsor. Kuvendi i Republik\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs ushtron pushtetin legjislativ. Qeveria ushtron pushtetin ekzekutiv n\u00eb pajtim me Kushtetut\u00ebn dhe ligjet. Nd\u00ebrsa, pushteti gjyq\u00ebsor \u00ebsht\u00eb unik, i pavarur dhe ushtrohet nga gjykatat.<\/p>\n
Po ashtu, n\u00eb baz\u00eb t\u00eb Kushtetut\u00ebs, t\u00eb drejtat dhe lirit\u00eb themelore t\u00eb njeriut jan\u00eb t\u00eb pandashme, t\u00eb patjet\u00ebrsueshme e t\u00eb pacenueshme dhe jan\u00eb baz\u00eb e rendit juridik t\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs.<\/p>\n
Komunitetet minoritet t\u00eb njohura me Kushtetut\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb jan\u00eb: komuniteti serb, ai boshnjak, rom, ashkali, egjiptian, goran dhe turk. Dy gjuh\u00eb zyrtare n\u00eb nivel vendi jan\u00eb gjuha shqipe dhe serbe, kurse sipas Ligjit p\u00ebr p\u00ebrdorimin e gjuh\u00ebve, gjuha turke, boshnjake dhe rome kan\u00eb statusin e gjuh\u00ebve zyrtare n\u00eb komunat ku jetojn\u00eb s\u00eb paku pes\u00eb p\u00ebr qind e pjes\u00ebtar\u00ebve t\u00eb k\u00ebtyre komuniteteve.<\/p>\n
Sipas Kushtetut\u00ebs s\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs, \u00e7do pjes\u00ebtar i komuniteteve ka t\u00eb drejt\u00eb q\u00eb t\u00eb shpreh\u00eb, t\u00eb avancoj\u00eb dhe t\u00eb zhvilloj\u00eb lirisht identitetin dhe atributet p\u00ebrkat\u00ebse si komunitet. N\u00eb baz\u00eb t\u00eb Kushtetut\u00ebs, nga 120 ul\u00ebse n\u00eb Kuvend, 20 jan\u00eb t\u00eb rezervuara p\u00ebr komunitetet joshumic\u00eb, 10 p\u00ebr komunitetin serb dhe 10 p\u00ebr komunitetet tjera.<\/p>\n
Nd\u00ebr t\u00eb tjera, n\u00eb Kushtetut\u00eb thuhet se Republika e Kosov\u00ebs do t\u00eb promovoj\u00eb frym\u00ebn e toleranc\u00ebs, dialogut dhe do t\u00eb mb\u00ebshtes\u00eb pajtimin nd\u00ebrmjet komuniteteve dhe do t\u00eb respektoj\u00eb standardet e p\u00ebrcaktuara me Konvent\u00ebn Korniz\u00eb t\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Evrop\u00ebs p\u00ebr Mbrojtjen e Pakicave Komb\u00ebtare dhe me Kart\u00ebn Evropiane p\u00ebr Gjuh\u00ebt Rajonale ose t\u00eb Pakicave.<\/p>\n
E, n\u00eb rast t\u00eb shkeljeve t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb tyre t\u00eb garantuara me ligj nga organet administrative apo gjyq\u00ebsore n\u00eb vend, Miftaraj thot\u00eb se qytetar\u00ebt e Kosov\u00ebs pas pranimit n\u00eb K\u00ebshillin e Evrop\u00ebs, do t\u00eb ken\u00eb mund\u00ebsi t\u2019i drejtohen Gjykat\u00ebs Evropiane p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Njeriut, n\u00eb Strasburg.<\/p>\n
Jashari: Rrug\u00ebtimin e an\u00ebtar\u00ebsimit do ta p\u00ebrcjellin sfida<\/p>\n
Por, ish-Avokati i Popullit, Hilmi Jashari, thot\u00eb se ekzistojn\u00eb probleme n\u00eb sistemin e drejt\u00ebsis\u00eb, sidomos n\u00eb zvarritjen e procedurave gjyq\u00ebsore.<\/p>\n
Autoritetet kompetente duhet t\u00eb b\u00ebjn\u00eb reformat e duhura, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb kur t\u00eb vij\u00eb momenti p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim n\u00eb KE, t\u00eb jen\u00eb t\u00eb p\u00ebrgatitura, pasi, sipas tij, kan\u00eb koh\u00eb n\u00eb dispozicion p\u00ebr t’i minimizuar problemet aktuale.<\/p>\n
Ku \u00ebsht\u00eb e ku s\u2019\u00ebsht\u00eb Kosova an\u00ebtare?<\/p>\n
Kosova m\u00eb 12 maj ka aplikuar p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim n\u00eb K\u00ebshillin e Evrop\u00ebs. Deri tash ajo \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb an\u00ebtare e disa organizatave nd\u00ebrkomb\u00ebtare, p\u00ebrfshir\u00eb edhe ato m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme financiare dhe sportive.<\/p>\n
Megjithat\u00eb, Jashari konsideron se kjo nuk do t\u00eb paraqiste problem p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim n\u00eb K\u00ebshillin Evrop\u00ebs.<\/p>\n
\u201cNuk mund t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb llogari matematikore q\u00eb vler\u00ebson nivelin e respektimit t\u00eb t\u00eb drejtave dhe lirive t\u00eb njeriut. Por, kemi probleme t\u00eb dukshme. Dihet niveli i sistemit gjyq\u00ebsor sa \u00ebsht\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb p\u00ebrballet me trajtimin e l\u00ebnd\u00ebve t\u00eb qytetar\u00ebve\u201d, thekson ai.<\/p>\n
Numri i l\u00ebnd\u00ebve t\u00eb pazgjidhura n\u00eb sistemin e drejt\u00ebsis\u00eb deri n\u00eb fund t\u00eb vitit 2021, sipas Institutit t\u00eb Kosov\u00ebs p\u00ebr Drejt\u00ebsi, \u00ebsht\u00eb mbi 220 mij\u00eb.<\/p>\n
Jashari vler\u00ebson se vet\u00eb fakti se nj\u00eb num\u00ebr i madh i konventave nd\u00ebrkomb\u00ebtare, ku hyjn\u00eb edhe konventat e K\u00ebshillit t\u00eb Evrop\u00ebs q\u00eb kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me t\u00eb drejtat dhe lirit\u00eb e njeriut, jan\u00eb zbatuar n\u00eb Kosov\u00eb, tregojn\u00eb se Kosova mund t\u00eb an\u00ebtar\u00ebsohet n\u00eb k\u00ebt\u00eb mekaniz\u00ebm.<\/p>\n
\u201cKosova ka b\u00ebr\u00eb zotimin q\u00eb nga p\u00ebrfundimi i luft\u00ebs, sepse Konvent\u00ebn Evropiane, Konvent\u00ebn korniz\u00eb p\u00ebr mbrojtje t\u00eb pakicave dhe Konvent\u00ebn kund\u00ebr tortur\u00ebs, i ka futur n\u00eb sistemin e saj juridik dhe i ka zbatuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb vullnetare\u201d, shprehet ai.<\/p>\n
Edhe pse Kosova nuk \u00ebsht\u00eb shtet an\u00ebtar i KE-s\u00eb, sipas Institutit GAP – Instituti p\u00ebr Hulumtime t\u00eb Avancuara \u2013 ajo zbaton disa nga Konventat e K\u00ebshillit t\u00eb Evrop\u00ebs si: Konvent\u00ebn Evropiane p\u00ebr Mbrojtjen e t\u00eb Drejtave dhe Lirive Themelore t\u00eb Njeriut, Korniz\u00ebn e Konvent\u00ebs s\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Evrop\u00ebs p\u00ebr Mbrojtjen e Minoriteteve Komb\u00ebtare, Kart\u00ebn Evropiane t\u00eb Gjuh\u00ebve Rajonale dhe Minoritare.<\/p>\n
Gjithashtu, shum\u00eb ligje t\u00eb Kuvendit t\u00eb Kosov\u00ebs dhe rregullore t\u00eb Misionit t\u00eb Organizat\u00ebs s\u00eb Kombeve t\u00eb Bashkuara (UNMIK), u referohen konventave specifike t\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Evrop\u00ebs.<\/p>\n
\u00c7ka thon\u00eb raportet nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr Kosov\u00ebn?<\/p>\n
N\u00eb raportin p\u00ebr t\u00eb drejtat e njeriut n\u00eb bot\u00eb n\u00eb vitin 2021, Departamenti amerikan i Shtetit tha se n\u00eb Kosov\u00eb \u00e7\u00ebshtjet e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb k\u00ebtyre t\u00eb drejtave p\u00ebrfshinin raporte t\u00eb besueshme p\u00ebr: kufizime serioze n\u00eb lirin\u00eb e shprehjes dhe medias, duke p\u00ebrfshir\u00eb dhun\u00ebn ose k\u00ebrc\u00ebnimet p\u00ebr dhun\u00eb gazetar\u00ebve; korrupsionin serioz qeveritar dhe mosnd\u00ebshkimin dhe krimet q\u00eb p\u00ebrfshijn\u00eb dhun\u00ebn ose k\u00ebrc\u00ebnimet me dhun\u00eb ndaj pakicave etnike ose komuniteteve tjera t\u00eb margjinalizuara.<\/p>\n
Sipas DASH-it, Qeveria, nd\u00ebrmori hapa p\u00ebr t\u00eb identifikuar, hetuar, ndjekur penalisht dhe nd\u00ebshkuar zyrtar\u00ebt q\u00eb kryen shkelje t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut, por nganj\u00ebher\u00eb nuk kishte q\u00ebndrueshm\u00ebri n\u00eb veprime.\/rel<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
P\u00ebr t\u2019u an\u00ebtar\u00ebsuar n\u00eb K\u00ebshillin e Evrop\u00ebs, Kosova duhet t\u2019i pranoj\u00eb parimet e sundimit t\u00eb ligjit, ndarjen e pushteteve, zbatimin e t\u00eb drejtave dhe lirive t\u00eb njeriut dhe t\u00eb sigurohet q\u00eb e mbron lirin\u00eb e shprehjes dhe t\u00eb mediave, barazin\u00eb dhe minoritetet. Legjislacioni i miratuar dhe zbatuar sipas parimeve t\u00eb sundimit t\u00eb ligjit dhe standardeve […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":115190,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-115189","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/115189","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=115189"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/115189\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/115190"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=115189"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=115189"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=115189"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}