{"id":115960,"date":"2022-05-22T00:40:30","date_gmt":"2022-05-21T22:40:30","guid":{"rendered":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=115960"},"modified":"2022-05-22T00:40:30","modified_gmt":"2022-05-21T22:40:30","slug":"lija-e-majmunit-ikshpk-del-me-nje-liste-informacionesh-per-infeksionin-e-rralle","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/lija-e-majmunit-ikshpk-del-me-nje-liste-informacionesh-per-infeksionin-e-rralle\/","title":{"rendered":"Lija e majmunit, IKSHPK del me nj\u00eb list\u00eb informacionesh p\u00ebr infeksionin e rrall\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>Pasi Mbret\u00ebria e Bashkuar regjistroi disa raste t\u00eb infeksionit t\u00eb lij\u00ebs s\u00eb majmunit n\u00eb jav\u00ebn e kaluar, s\u00ebmundja misterioze arriti n\u00eb Portugali dhe Spanj\u00eb, por edhe n\u00eb Shtetet e Bashkuara dhe Kanada.<\/p>\n<p>P\u00ebrhapja ka ndezur alarmin, sepse s\u00ebmundja virale, e cila bartet p\u00ebrmes kontakteve t\u00eb ngushta dhe \u00ebsht\u00eb zbuluar p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb majmun\u00eb, shfaqet kryesisht n\u00eb pjes\u00ebn per\u00ebndimore dhe qendrore t\u00eb Afrik\u00ebs, nd\u00ebrsa vet\u00ebm her\u00eb pas here diku tjet\u00ebr.<\/p>\n<p>Lija e majmunit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb virus q\u00eb shkakton simptoma t\u00eb etheve, si dhe shfaq gunga n\u00eb trup. P\u00ebr \u00e7do dit\u00eb e m\u00eb shum\u00eb po b\u00ebhet shqet\u00ebsuese p\u00ebr bot\u00ebn, n\u00eb koh\u00ebn kur po dalim nga pandemia e gjat\u00eb dhe e r\u00ebnd\u00eb e COVID-19.<\/p>\n<p>Instituti Komb\u00ebtar i Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb Publike t\u00eb Kosov\u00ebs ka dal\u00eb me nj\u00eb list\u00eb informacionesh p\u00ebr lij\u00ebn e majmun\u00ebve mbr\u00ebmjen e s\u00eb shtun\u00ebs, ku jepen detajet dhe sqarimet e fundit, t\u00eb nxjerra nga profesionist\u00ebt sh\u00ebndet\u00ebsor\u00eb t\u00eb OBSH-s\u00eb.<\/p>\n<p>Deri m\u00eb sot, asnj\u00eb rast me k\u00ebt\u00eb infeksion nuk \u00ebsht\u00eb regjistruar n\u00eb Kosov\u00eb<\/p>\n<p>Disa informacione p\u00ebr lij\u00ebn e majmun\u00ebve:<\/p>\n<p>\u2022 Lija e majmun\u00ebve shkaktohet nga virusi i lis\u00eb s\u00eb majmun\u00ebve, an\u00ebtar i gjinis\u00eb Orthopoxvirus n\u00eb familjen Poxviridae.<\/p>\n<p>\u2022 Lija e majmun\u00ebve \u00ebsht\u00eb s\u00ebmundje zoonotike virale q\u00eb shfaqet kryesisht n\u00eb zonat tropikale t\u00eb pyjeve t\u00eb Afrik\u00ebs Qendrore dhe Per\u00ebndimore dhe her\u00eb pas here eksportohet n\u00eb rajone t\u00eb tjera.<\/p>\n<p>\u2022 Lija e majmun\u00ebve zakonisht shfaqet klinikisht me ethe, skuqje dhe \u00ebnjtje t\u00eb nyjeve limfatike dhe mund t\u00eb \u00e7oj\u00eb n\u00eb s\u00ebr\u00eb komplikimesh mjek\u00ebsore.<\/p>\n<p>\u2022 Lija e majmun\u00ebve \u00ebsht\u00eb zakonisht s\u00ebmundje me simptoma t\u00eb kufizuara q\u00eb zgjasin nga 2 deri n\u00eb 4 jav\u00eb. Mund t\u00eb ndodhin raste t\u00eb r\u00ebnda. Koh\u00ebt e fundit, raporti i fatalitetit t\u00eb rasteve ka qen\u00eb rreth 3-6%.<\/p>\n<p>\u2022 Lija e majmunit transmetohet te njer\u00ebzit n\u00ebp\u00ebrmjet kontaktit t\u00eb ngusht\u00eb me person ose kafsh\u00eb t\u00eb infektuar, ose me material t\u00eb kontaminuar me virusin.<\/p>\n<p>\u2022 Virusi i lis\u00eb s\u00eb majmunit transmetohet nga nj\u00eb person te tjetri n\u00ebp\u00ebrmjet kontaktit t\u00eb ngusht\u00eb me lezione, l\u00ebngje trupore, pika t\u00eb frym\u00ebmarrjes dhe materiale t\u00eb kontaminuara si shtrati.<\/p>\n<p>\u2022 Paraqitja klinike e lis\u00eb s\u00eb majmun\u00ebve i ngjan asaj t\u00eb lis\u00eb, nj\u00eb infeksion i lidhur me ortopoksvirusin i cili u shpall i \u00e7rr\u00ebnjosur n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn n\u00eb vitin 1980. Lija e majmun\u00ebve \u00ebsht\u00eb m\u00eb pak ngjit\u00ebse se lija dhe shkakton s\u00ebmundje m\u00eb pak t\u00eb r\u00ebnda.<\/p>\n<p>\u2022 Vaksinat e p\u00ebrdorura gjat\u00eb programit t\u00eb \u00e7rr\u00ebnjosjes s\u00eb lis\u00eb ofruan gjithashtu mbrojtje kund\u00ebr lis\u00eb s\u00eb majmun\u00ebve. Jan\u00eb zhvilluar vaksina m\u00eb t\u00eb reja nga t\u00eb cilat nj\u00ebra \u00ebsht\u00eb miratuar p\u00ebr parandalimin e lis\u00eb s\u00eb majmun\u00ebve.<\/p>\n<p>\u2022 Nj\u00eb agjent antiviral i zhvilluar p\u00ebr trajtimin e lis\u00eb \u00ebsht\u00eb licencuar gjithashtu p\u00ebr trajtimin e lis\u00eb s\u00eb majmun\u00ebve.<\/p>\n<p>Faktet kryesore mbi lin\u00eb e majmun\u00ebve t\u00eb verifikuara nga OBSh: https:\/\/www.who.int\/news-room\/fact-sheets\/detail\/monkeypox<\/p>\n<p>OpenWHO kursi mbi lin\u00eb e majmun\u00ebve: https:\/\/openwho.org\/courses\/monkeypox-intermediate<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pasi Mbret\u00ebria e Bashkuar regjistroi disa raste t\u00eb infeksionit t\u00eb lij\u00ebs s\u00eb majmunit n\u00eb jav\u00ebn e kaluar, s\u00ebmundja misterioze arriti n\u00eb Portugali dhe Spanj\u00eb, por edhe n\u00eb Shtetet e Bashkuara dhe Kanada. P\u00ebrhapja ka ndezur alarmin, sepse s\u00ebmundja virale, e cila bartet p\u00ebrmes kontakteve t\u00eb ngushta dhe \u00ebsht\u00eb zbuluar p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb majmun\u00eb, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":115961,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":{"0":"post-115960","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-shendetesi"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/115960","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=115960"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/115960\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/115961"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=115960"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=115960"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=115960"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}