{"id":116581,"date":"2022-05-28T18:03:47","date_gmt":"2022-05-28T16:03:47","guid":{"rendered":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=116581"},"modified":"2022-05-28T18:03:47","modified_gmt":"2022-05-28T16:03:47","slug":"the-economist-a-eshte-lija-e-majmuneve-covid2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/the-economist-a-eshte-lija-e-majmuneve-covid2\/","title":{"rendered":"\u2018The Economist\u2019: A \u00ebsht\u00eb lija e majmun\u00ebve \u201cCovid2\u201d?"},"content":{"rendered":"<p>Q\u00eb kur Britania raportoi t\u00eb infektuarin e par\u00eb me lin\u00eb e majmun\u00ebve m\u00eb 7 maj, m\u00eb shum\u00eb se 300 raste t\u00eb tjera jan\u00eb sh\u00ebnuar n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn. S\u00ebmundja, e cila zakonisht ka qen\u00eb e kufizuar n\u00eb Afrik\u00eb, tani \u00ebsht\u00eb p\u00ebrhapur n\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn 17 vende t\u00eb Europ\u00ebs dhe pes\u00eb vende t\u00eb tjera jo-afrikane, shkruan The Economist.<\/p>\n<p>Simptomat (ethe, rraskapitje dhe flluska q\u00eb p\u00ebrhapen n\u00eb fytyr\u00eb dhe trup) jan\u00eb t\u00eb ngjashme me ato t\u00eb lies. Disa studiues sugjerojn\u00eb se, duke i dh\u00ebn\u00eb fund vaksinimit rutin\u00eb kund\u00ebr lis\u00eb, di\u00e7ka e till\u00eb mund t\u00eb ket\u00eb ndikuar n\u00eb p\u00ebrhapjen e lis\u00eb s\u00eb majmun\u00ebve.<\/p>\n<p>Organizata Bot\u00ebrore e Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb, e cila ka deklaruar se rreziku i vdekshm\u00ebris\u00eb \u00ebsht\u00eb i ul\u00ebt te personat e sh\u00ebndetsh\u00ebm n\u00ebse trajtohet n\u00eb koh\u00eb, mund t\u00eb jet\u00eb e rrezikshme p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt, grat\u00eb shtatz\u00ebna dhe personat me imunitet t\u00eb dob\u00ebt, raporton abcnews.al.<\/p>\n<p>K\u00ebto paralajm\u00ebrime jan\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme.<br \/>\nNuk ka asnj\u00eb rast t\u00eb regjistruar q\u00eb dikush jasht\u00eb Afrik\u00ebs q\u00eb t\u00eb ket\u00eb vdekur nga lija e majmun\u00ebve. Por n\u00eb at\u00eb kontinent, ku kujdesi sh\u00ebndet\u00ebsor \u00ebsht\u00eb i dob\u00ebt, ka rezultuar fatale n\u00eb 3-6% t\u00eb rasteve.<\/p>\n<p>Gjithashtu, nj\u00eb lloj i p\u00ebrhapur n\u00eb Kongo ka shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr gjasa t\u00eb jet\u00eb vdekjeprur\u00ebs sesa varianti i Afrik\u00ebs Per\u00ebndimore q\u00eb tani po p\u00ebrhapet jasht\u00eb kontinentit. M\u00eb p\u00ebrpara, p\u00ebrhapja e lis\u00eb t\u00eb majmun\u00ebve ka q\u00ebn\u00eb e kufizuar p\u00ebr udh\u00ebtar\u00ebt nga Afrika, ose kontaktet e tyre t\u00eb ngushta.<\/p>\n<p>Rasti i par\u00eb i gjetur n\u00eb Britani k\u00ebt\u00eb muaj p\u00ebrfshinte dik\u00eb t\u00eb ardhur s\u00eb fundmi nga Nigeria. Q\u00eb at\u00ebher\u00eb, s\u00ebmundja \u00ebsht\u00eb p\u00ebrhapur m\u00eb gjer\u00ebsisht. Deri m\u00eb 25 maj, Britania kishte diagnostikuar 71 raste. Spanja 119. Portugalia, 39. Argjentina, Austria dhe Danimarka konfirmuan raste m\u00eb 23 maj, raporton abcnews.al.<\/p>\n<p>Lija e majmun\u00ebve transmetohet m\u00eb shpesh nga kontakti l\u00ebkur\u00eb me l\u00ebkur\u00eb, l\u00ebngjet trupore ose materiale t\u00eb kontaminuara si rrobat. Shum\u00eb nga rastet e fundit n\u00eb Europ\u00eb kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb lidhura me ngjarje t\u00eb m\u00ebdha, duke p\u00ebrfshir\u00eb nj\u00eb parad\u00eb t\u00eb krenaris\u00eb s\u00eb homoseksual\u00ebve n\u00eb Spanj\u00eb dhe nj\u00eb festival n\u00eb Belgjik\u00eb.<\/p>\n<p>Hans Kluge, drejtori rajonal p\u00ebr Europ\u00ebn, ka paralajm\u00ebruar se \u201ctransmetimi mund t\u00eb p\u00ebrshpejtohet\u201d gjat\u00eb muajve t\u00eb ver\u00ebs, i nxitur nga festat. Ai ka rekomanduar larjen e plot\u00eb t\u00eb duarve dhe pajisjet mbrojt\u00ebse p\u00ebr punonj\u00ebsit sh\u00ebndet\u00ebsor\u00eb.<\/p>\n<p>Personat e infektuar dhe kontaktet e tyre jan\u00eb k\u00ebshilluar t\u00eb izolohen p\u00ebr 21 dit\u00eb dhe autoritetet sh\u00ebndet\u00ebsore po p\u00ebrdorin gjurmimin e kontakteve p\u00ebr t\u00eb minimizuar p\u00ebrhapjen. Por virusi nuk transmetohet aq shpejt sa sars-cov-2. As nuk ndryshon aq shpejt sa jan\u00eb t\u00eb prirur t\u00eb b\u00ebjn\u00eb koronaviruset, duke reduktuar rrezikun q\u00eb befas t\u00eb b\u00ebhet edhe m\u00eb fatal.<\/p>\n<p>Dhe vendet per\u00ebndimore din\u00eb si ta menaxhojn\u00eb situat\u00ebn. Shp\u00ebrthimi i fundit i madh jasht\u00eb Afrik\u00ebs u regjistrua n\u00eb vitin 2003, duke regjistruar m\u00eb shum\u00eb se 70 raste.<\/p>\n<p>Por situata u vu shum\u00eb shpejt n\u00eb kontroll.<\/p>\n<p>Vaksinimi mund t\u2019i ndihmoj\u00eb njer\u00ebzit t\u00eb marrin veten shum\u00eb shpejt edhe pasi jan\u00eb infektuar, dhe vaksinat kund\u00ebr lis\u00eb (nga t\u00eb cilat shum\u00eb vende kan\u00eb rezerva t\u00eb m\u00ebdha) vler\u00ebsohet t\u00eb jen\u00eb 85% efektive kund\u00ebr lis\u00eb s\u00eb majmun\u00ebve.<\/p>\n<p>Disa vende tashm\u00eb po \u201cvaksinojn\u00eb\u201d kontaktet e t\u00eb infektuarve, si p\u00ebr t\u00eb mbrojtur individ\u00ebt n\u00eb fjal\u00eb, ashtu edhe p\u00ebr t\u00eb thyer zinxhirin e transmetimit.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb numri i rasteve ka t\u00eb ngjar\u00eb t\u00eb rritet duke shkaktuar edhe bllokime si n\u00eb rastin e Covid-19<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Q\u00eb kur Britania raportoi t\u00eb infektuarin e par\u00eb me lin\u00eb e majmun\u00ebve m\u00eb 7 maj, m\u00eb shum\u00eb se 300 raste t\u00eb tjera jan\u00eb sh\u00ebnuar n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn. S\u00ebmundja, e cila zakonisht ka qen\u00eb e kufizuar n\u00eb Afrik\u00eb, tani \u00ebsht\u00eb p\u00ebrhapur n\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn 17 vende t\u00eb Europ\u00ebs dhe pes\u00eb vende t\u00eb tjera jo-afrikane, shkruan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":116009,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":{"0":"post-116581","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-shendetesi"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/116581","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=116581"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/116581\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/116009"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=116581"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=116581"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=116581"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}