{"id":133040,"date":"2022-11-23T09:55:05","date_gmt":"2022-11-23T08:55:05","guid":{"rendered":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=133040"},"modified":"2022-11-23T09:55:05","modified_gmt":"2022-11-23T08:55:05","slug":"roli-i-te-ushqyerit-ne-parandalimin-e-sindromes-metabolike","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/roli-i-te-ushqyerit-ne-parandalimin-e-sindromes-metabolike\/","title":{"rendered":"Roli i t\u00eb ushqyerit n\u00eb parandalimin e sindrom\u00ebs metabolike"},"content":{"rendered":"<p>Ajshe Ibrahimi \u2013 Nutriciste\/Dietologe<\/p>\n<p>Sindroma metabolike \u00ebsht\u00eb nj\u00eb grup i faktor\u00ebve t\u00eb rrezikut q\u00eb rrisin mund\u00ebsin\u00eb e zhvillimit t\u00eb s\u00ebmundjeve t\u00eb zemr\u00ebs, goditjes n\u00eb tru dhe diabetit.<\/p>\n<p>Sipas Shoqat\u00ebs Amerikane t\u00eb Zemr\u00ebs, nj\u00eb person mund t\u00eb ket\u00eb sindrom\u00eb metabolike n\u00ebse ka tre ose m\u00eb shum\u00eb nga k\u00ebta faktor\u00eb:<\/p>\n<p>\u2013 Obezitet qendror (dhjamosje t\u00eb shtuar n\u00eb bark\/bel).<\/p>\n<p>\u2013 Diabet mellitus ose nj\u00eb histori t\u00eb fort\u00eb familjare t\u00eb diabetit mellitus.<\/p>\n<p>\u2013 Karakteristika t\u00eb tjera klinike t\u00eb \u201crezistenc\u00ebs ndaj insulin\u00ebs\u201d duke p\u00ebrfshir\u00eb ndryshimet e l\u00ebkur\u00ebs t\u00eb acanthosis nigricans (\u201cl\u00ebkur\u00eb e err\u00ebt\u201d n\u00eb pjes\u00ebn e pasme t\u00eb qaf\u00ebs ose n\u00ebnsqetullave) ose etiketa t\u00eb l\u00ebkur\u00ebs (zakonisht n\u00eb qaf\u00eb).<\/p>\n<p>Si mund t\u00eb parandalohet sindroma metabolike<\/p>\n<p>Humbja e pesh\u00ebs, st\u00ebrvitja dhe ndryshimet dietike mund t\u00eb ndihmojn\u00eb n\u00eb parandalimin ose ndryshimin e sindrom\u00ebs metabolike.<\/p>\n<p>Gjithashtu kjo sindrom\u00eb mund t\u00eb parandalohet duke b\u00ebr\u00eb disa ndryshime n\u00eb zakonet tuaja t\u00eb t\u00eb ngr\u00ebnit. \u201cNdryshimi i m\u00ebnyr\u00ebs se si hani mund t\u00eb b\u00ebj\u00eb nj\u00eb ndryshim t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb n\u00eb kontrollin e sindrom\u00ebs metabolike.\u201d<\/p>\n<p>Ushqimet q\u00eb duhen shmangur<\/p>\n<p>Si hap i par\u00eb, k\u00ebta persona duhet t\u00eb p\u00ebrqendrohen n\u00eb nj\u00eb plan ushqimi t\u00eb sh\u00ebndetsh\u00ebm, duke b\u00ebr\u00eb q\u00eb t\u00eb reduktojn\u00eb dhe t\u00eb largojn\u00eb ushqimet e padobishme dhe t\u00eb pash\u00ebndetshme.<\/p>\n<p>Kjo p\u00ebrfshin:<\/p>\n<p>-Karbohidratet e rafinuara si mielli i bardh\u00eb, ushqimet me sheqer dhe pijet e \u00ebmbla me sheqer, t\u00eb cilat jan\u00eb t\u00eb ul\u00ebta n\u00eb fibra dhe n\u00eb l\u00ebnd\u00eb ushqyese. K\u00ebto ushqime shkaktojn\u00eb rritje t\u00eb niveleve t\u00eb sheqerit n\u00eb gjak dhe kontribuojn\u00eb n\u00eb mbingr\u00ebnie dhe obezitet.<\/p>\n<p>-Yndyrat e ngopura q\u00eb gjenden n\u00eb ushqime si mishi i kuq me dhjam, produktet e qum\u00ebshtit me yndyre te larte dhe shum\u00eb produkte t\u00eb pjekura. Ato mund t\u00eb rrisin nivelet e kolesterolit LDL (\u201ci keq\u201d) dhe rrisin rrezikun e s\u00ebmundjeve t\u00eb zemr\u00ebs.<\/p>\n<p>-Ushqimet e shpejta si fast food, produktet e mishit si proshuta, sallama, suxhuku jan\u00eb te rrezikshme sepse kontribuojn\u00eb n\u00eb paraqitjen e s\u00ebmundjeve te zemr\u00ebs.<\/p>\n<p>Ato jan\u00eb gjithashtu t\u00eb larta n\u00eb natrium, gj\u00eb q\u00eb kontribuon n\u00eb presionin e lart\u00eb t\u00eb gjakut.<\/p>\n<p>Ushqimet e p\u00ebrpunuara si artikuj t\u00eb paketuar dhe ushqim t\u00eb shpejt\u00eb shpesh p\u00ebrmbajn\u00eb karbohidrate t\u00eb rafinuara, sheqerna t\u00eb shtuara, shum\u00eb krip\u00eb dhe yndyra t\u00eb ngopura jo t\u00eb sh\u00ebndetshme.<\/p>\n<p>Si duhet t\u00eb ushqehen personat me sindrom\u00ebn metabolike<\/p>\n<p>Rol me r\u00ebnd\u00ebsi ne menaxhimin e k\u00ebsaj sindrome luan menaxhimi i vakteve, si\u00e7 jan\u00eb : m\u00ebngjesi, dreka dhe darka si dhe dy mes shujta, me ushqime t\u00eb sh\u00ebndetshme dhe t\u00eb balancuara.<\/p>\n<p>Personat me sindromen metabolike duhet t\u00eb fokusohen n\u00eb diet\u00ebn mesdhetare, sepse \u00ebsht\u00eb e pasur me fruta, perime, ushqim deti dhe vaj ulliri.<\/p>\n<p>Hulumtimet e kan\u00eb lidhur k\u00ebt\u00eb stil t\u00eb t\u00eb ushqyerit me humbjen e pesh\u00ebs dhe nj\u00eb rrezik m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt t\u00eb sulmeve n\u00eb zem\u00ebr, goditjeve n\u00eb tru dhe diabetit t\u00eb tipit 2.<\/p>\n<p>Nj\u00eb diet\u00eb e ekuilibruar e sh\u00ebndetshme duhet t\u00eb p\u00ebrfshij\u00eb:<\/p>\n<p>Perimet<\/p>\n<p>Shtoni m\u00eb shum\u00eb perime \u2013 ve\u00e7an\u00ebrisht perime jo niseshte si zarzavate sallat\u00eb, brokoli dhe speca. Kur zgjidhni perime me niseshte, zgjidhni ato q\u00eb kan\u00eb m\u00eb shum\u00eb fibra, si fasulet, thjerr\u00ebzat dhe qiqrat.<\/p>\n<p>Frutat<\/p>\n<p>Frutat jan\u00eb nj\u00eb burim i mir\u00eb i vitaminave dhe mineraleve. Frutat edhe pse p\u00ebrmbajn\u00eb sheqer, k\u00ebto sheqerna natyrale kompensohen nga fibrat q\u00eb gjenden n\u00eb fruta t\u00eb fresk\u00ebta ose t\u00eb ngrira. P\u00ebr shkak t\u00eb fibrave, sheqernat n\u00eb fruta treten m\u00eb ngadal\u00eb<br \/>\nFrutat e shijshme me fibra t\u00eb larta p\u00ebrfshijn\u00eb mjedrat, manaferrat dhe dardhat etj.<\/p>\n<p>Drith\u00ebrat e plota<\/p>\n<p>Ndryshe nga drith\u00ebrat e p\u00ebrpunuara q\u00eb jan\u00eb zhveshur nga l\u00ebnd\u00ebt ushqyese, drith\u00ebrat jan\u00eb t\u00eb mira p\u00ebr sh\u00ebndetin e zemr\u00ebs. Ushqimet si buka me grur\u00eb integrale, elbi dhe t\u00ebrsh\u00ebra mund t\u2019ju ndihmojn\u00eb t\u00eb shmangni shtimin n\u00eb pesh\u00eb dhe t\u00eb ulni rrezikun e diabetit t\u00eb tipit 2.<\/p>\n<p>Acidet yndyrore omega-3<\/p>\n<p>Mund t\u00eb ndihmojn\u00eb n\u00eb rritjen e HDL (kolesterolit t\u00eb mir\u00eb) dhe n\u00eb uljen e LDL (kolesterolit t\u00eb keq). Acidet yndyrore gjinden n\u00eb arra, fara dhe peshq t\u00eb yndyrsh\u00ebm si salmoni.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ajshe Ibrahimi \u2013 Nutriciste\/Dietologe Sindroma metabolike \u00ebsht\u00eb nj\u00eb grup i faktor\u00ebve t\u00eb rrezikut q\u00eb rrisin mund\u00ebsin\u00eb e zhvillimit t\u00eb s\u00ebmundjeve t\u00eb zemr\u00ebs, goditjes n\u00eb tru dhe diabetit. Sipas Shoqat\u00ebs Amerikane t\u00eb Zemr\u00ebs, nj\u00eb person mund t\u00eb ket\u00eb sindrom\u00eb metabolike n\u00ebse ka tre ose m\u00eb shum\u00eb nga k\u00ebta faktor\u00eb: \u2013 Obezitet qendror (dhjamosje t\u00eb shtuar n\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":133041,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":{"0":"post-133040","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-shendetesi"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/133040","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=133040"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/133040\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/133041"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=133040"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=133040"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=133040"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}