{"id":139096,"date":"2023-01-15T16:29:46","date_gmt":"2023-01-15T15:29:46","guid":{"rendered":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=139096"},"modified":"2023-01-15T16:29:46","modified_gmt":"2023-01-15T15:29:46","slug":"psikiatri-qe-nuk-arriti-te-pranohej-si-mjek-ne-kosove-nuk-shkova-ne-gjermani-per-para","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/psikiatri-qe-nuk-arriti-te-pranohej-si-mjek-ne-kosove-nuk-shkova-ne-gjermani-per-para\/","title":{"rendered":"Psikiatri q\u00eb nuk arriti t\u00eb pranohej si mjek n\u00eb Kosov\u00eb: Nuk shkova n\u00eb Gjermani p\u00ebr para"},"content":{"rendered":"<p>Ikja e pun\u00ebtor\u00ebve sh\u00ebndet\u00ebsor\u00eb p\u00ebr n\u00eb vendet evropiane po rritet dita \u2013 dit\u00ebs. Dhe, ndon\u00ebse jo i vetmi, ky \u00ebsht\u00eb nd\u00ebr problemet kryesore me t\u00eb cilat po ballafaqohet sh\u00ebndet\u00ebsia n\u00eb Kosov\u00eb.<\/p>\n<p>Gazeta Insajderi sjell rr\u00ebfimin e psikiatrit nga Kosova, Liron Pepshi, i cili mori rrug\u00ebn p\u00ebr n\u00eb Gjermani p\u00ebr t\u00eb vazhduar me profesionin prej psikiatri. P\u00ebr Pepshin paga nuk ka qen\u00eb arsyeja primare q\u00eb ishte larguar nga Kosova.<\/p>\n<p>Ai ka treguar se kishte tentuar t\u00eb kthehej t\u00eb punonte n\u00eb Kosov\u00eb, por u zhg\u00ebnjye shum\u00eb.<\/p>\n<p>Psikiatri Pepshi b\u00ebn thirrje q\u00eb problemet e sh\u00ebndetit mendor t\u00eb jen\u00eb prioritet i Ministris\u00eb s\u00eb Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb.<\/p>\n<p>M\u00eb tutje, ai ka folur edhe p\u00ebr dallimet e t\u00eb qenit me profesion psikiat\u00ebr n\u00eb Kosov\u00eb dhe n\u00eb Gjermani.<\/p>\n<p>Derisa, ka b\u00ebr\u00eb edhe dallimet mes kosovar\u00ebve dhe gjerman\u00ebve karshi vizit\u00ebs s\u00eb psikiatrit.<\/p>\n<p>Nd\u00ebr t\u00eb tjerash, Pepshi ka rr\u00ebfyer edhe \u00e7udin\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe p\u00ebr t\u00eb pas shkuarjes n\u00eb Gjermani.<\/p>\n<p>Sipas tij, n\u00eb klinika gjermane m\u00eb shum\u00eb ka pacient me \u00e7rregullime t\u00eb personalitetit e \u00e7rregullime neurokognitive (demenc\u00eb) sesa me psikoz\u00eb.<\/p>\n<p>Intervista e plot\u00eb:<\/p>\n<p>Kur shkuat p\u00ebr t\u00eb punuar n\u00eb Gjermani?<\/p>\n<p>N\u00eb fillim t\u00eb vitit 2011 pas diplomimit e licencimit n\u00eb Kosov\u00eb nuk arrita t\u00eb pranohem si mjek edhe pse aplikova n\u00eb disa vende e kontaktova shum\u00eb persona. Gjat\u00eb muajve n\u00eb vazhdim nuk arrita as t\u00eb pranohem n\u00eb konkurset e specializimit, qoft\u00eb edhe me vet\u00ebfinancim, prandaj vendosa t\u00eb filloj specializimin n\u00eb Gjermani si opsion t\u00eb dyt\u00eb.<\/p>\n<p>A ka qen\u00eb prioritet p\u00ebr ju interesi financiar?<\/p>\n<p>Un\u00eb gjat\u00eb dhe pas studimeve kam punuar pasi prind\u00ebrit e mi ishin t\u00eb papun\u00eb kurse ndihma tjera financiare nuk kisha. Pas pun\u00ebs n\u00eb kompani t\u00eb sigurimeve, n\u00eb 5 vitet e fundit isha i pun\u00ebsuar n\u00eb Ambasad\u00ebn Amerikane, ku rroga ishte e mir\u00eb, k\u00ebshtu q\u00eb interesi financiar nuk ishte arsye primare pse u largova nga Kosova. N\u00eb dallim nga rroga n\u00eb Ambasad\u00ebn Amerikane rroga n\u00eb Gjermani ishte n\u00eb fillim diku 2.5 her\u00eb m\u00eb e lart\u00eb. Pas specializimit, nga p\u00ebrvoja e pozitat sigurisht se tani shum\u00eb her\u00eb m\u00eb e lart\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00ebse b\u00ebni eksperienc\u00eb n\u00eb Gjermani a do t\u00eb ktheheshit n\u00eb Kosov\u00eb?<\/p>\n<p>Besoj q\u00eb ka shum\u00eb koleg\u00eb, pasi kalojn\u00eb nj\u00eb koh\u00eb n\u00eb Gjermani \u00ebnd\u00ebrrojn\u00eb t\u00eb kthehen, kjo ishte dhe \u00ebsht\u00eb edhe d\u00ebshira ime. Por vonesat e problemet burokratike, me t\u00eb cilat u ballafaqova, kur tentova t\u00eb kthehem gjat\u00eb ver\u00ebs s\u00eb vitit t\u00eb kaluar m\u00eb zhg\u00ebnjyen shum\u00eb. Tani pas 6 muajve ashtu si\u00e7 kisha planifikuar, kam dh\u00ebn\u00eb dor\u00ebheqje nga puna n\u00eb Gjermani, por n\u00eb vend t\u00eb Kosov\u00ebs angazhimin do ta vazhdoj n\u00eb Luxemburg. Vet\u00ebm si shembull, p\u00ebrderisa nga Kosova 6 jave pas aplikimit kam marr nj\u00eb p\u00ebrgjigje q\u00eb kan\u00eb pranuar dokumentet e mia, derisa Ministris\u00eb n\u00eb Luxemburg iu jan\u00eb dashur vet\u00ebm 5 jave nga aplikimi t\u00eb l\u00ebshimi i licenc\u00ebs. Un\u00eb ende jam i gatsh\u00ebm e me gjith\u00eb d\u00ebshir\u00eb t\u00eb ofroj\u00eb ndihm\u00eb e bashk\u00ebpunim n\u00eb Kosov\u00eb, por jo t\u00eb kthehem nj\u00ebher\u00eb.<\/p>\n<p>Sipas jush, ku duhet t\u00eb fokusohet m\u00eb shum\u00eb Ministria e Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb?<\/p>\n<p>Problemet e sh\u00ebndet mendor mendoj q\u00eb duhen t\u00eb jen\u00eb prioritet i Ministris\u00eb s\u00eb Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb. Besoj q\u00eb shum\u00eb nga tragjedit\u00eb q\u00eb ndodhin n\u00eb Kosov\u00eb, vrasjet, ndarjet martesore, dhuna n\u00eb familje pjes\u00ebrisht jan\u00eb pasoj e probleme mentale. Prandaj ofrimi i nj\u00eb sh\u00ebrbimi m\u00eb t\u00eb mir\u00eb do t\u00eb parandalonte ose leht\u00ebsonte shum\u00eb vuajtje, dhe kjo do t\u00eb duhej t\u00eb ishte edhe interes i Ministris\u00eb s\u00eb Drejt\u00ebsis\u00eb dhe e atyre sektor\u00ebve qeveritare q\u00eb jan\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr mir\u00ebqenien e qytetar\u00ebve. K\u00ebtu nuk duhet t\u00eb fokusohen vet\u00ebm te trajtimi por edhe psiko-edukim me intensiv\u00eb, programe te integrimit t\u00eb pacient\u00ebve n\u00eb jet\u00ebn e p\u00ebrditshme, ndihma ambulatore p\u00ebrmes vizitave sht\u00ebpiake, qendra lokale p\u00ebr ndihm\u00eb urgjente te krizat psikike<\/p>\n<p>Cilat jan\u00eb dallimet e t\u00eb qenit psikiat\u00ebr n\u00eb Gjermani dhe n\u00eb Kosov\u00eb?<\/p>\n<p>P\u00ebrpos aspektit financiar, profesioni i psikiatrit \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i k\u00ebrkuar n\u00eb Gjermani, prandaj respekti nga ana e koleg\u00ebve, pun\u00ebdh\u00ebn\u00ebsit por edhe pacient\u00ebt \u00ebsht\u00eb i lart\u00eb, \u00e7ka na leht\u00ebson shum\u00eb pun\u00eb profesionale. P\u00ebr shkak t\u00eb profesionit, ndonj\u00ebher\u00eb kemi edhe kontakte me klient\u00eb q\u00eb n\u00ebn ndikimin e drogave ose psikoz\u00ebs mund t\u00eb na k\u00ebrc\u00ebnojn\u00eb por sistemi i reagimit dhe ndihm\u00ebs \u00ebsht\u00eb mir\u00eb i rregulluar, ashtu q\u00eb k\u00ebto ngjarje nuk na pengojm\u00eb t\u00eb vazhdojm\u00eb t\u00eb punojm\u00eb me k\u00ebta klient. Dhe kjo mendoj, t\u00eb pakt\u00ebn nga kontaktet q\u00eb kam me koleg\u00ebt n\u00eb Kosov\u00eb mungon ndonj\u00ebher\u00eb.<\/p>\n<p>Sa dallojn\u00eb rastet q\u00eb t\u00eb paraqiten si psikiat\u00ebr n\u00eb Gjermani n\u00eb krahasim me Kosov\u00ebn?<\/p>\n<p>P\u00ebr dallim nga Kosova ajo q\u00eb m\u00eb befasoi kur fillova pun\u00ebn n\u00eb Gjermani ishte se n\u00eb klinika kishte m\u00eb shum\u00eb pacient me \u00e7rregullime t\u00eb personalitetit e \u00e7rregullime neurokognitive (demenc\u00eb) se sa pacient\u00eb me psikoz\u00eb. Tek m\u00eb von\u00eb e kuptova q\u00eb n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi n\u00eb Gjermani ekziston nj\u00eb sistem ambulator\u00eb shum\u00eb i mir\u00eb p\u00ebr integrimin e pacient\u00ebve me psikoz\u00eb n\u00eb jet\u00ebn e p\u00ebrditshme dhe menaxhimin e krizave psikotike, di\u00e7ka q\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb ende mungon. P\u00ebrderisa protokollet e trajtimit t\u00eb psikozave jan\u00eb shum\u00eb m\u00eb t\u00eb efektshme se sa para 10-20 viteve, \u00e7rregullimet e personaliteti mbeten nj\u00eb sfid\u00eb n\u00eb psikiatri dhe meritojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb fokusim edhe n\u00eb Kosov\u00eb, pasi ndihma me medikamente \u00ebsht\u00eb e pamjaftueshme n\u00ebse nuk aplikohen edhe metoda tjera terapeutike.<\/p>\n<p>Lufta n\u00eb Ukrain\u00eb ka b\u00ebr\u00eb q\u00eb t\u00eb ket\u00eb edhe m\u00eb shum\u00eb ankth e depresion tek njer\u00ebzit. A mund t\u00eb na tregoni se a \u00ebsht\u00eb v\u00ebn\u00eb r\u00eb kjo tek populli ku ju punoni?<\/p>\n<p>Gjeneratat e vjetra n\u00eb Gjermani kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb traumatizuar edhe ashtu nga dominimi 40 vje\u00e7are sovjetik i Gjermanis\u00eb Lindore, k\u00ebshtu q\u00eb fillimi i luft\u00ebs n\u00eb Ukrain\u00eb ka qen\u00eb edhe nj\u00eb lloj ritraumatizimi ashtu si\u00e7 ishte edhe p\u00ebr ne n\u00eb Kosov\u00eb, edhe pse me nj\u00eb distanc\u00eb mbi 1500km larg. Tani pas gati 1 viti luft\u00eb ajo q\u00eb klient\u00ebt ankojn\u00eb n\u00eb kontaktet terapeutike m\u00eb shum\u00eb ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me pasojat indirekte t\u00eb luft\u00ebs si inflacioni dhe mungesa e optimizmit q\u00eb kjo do t\u00eb p\u00ebrfundoj s\u00eb shpejti. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb lloje lodhje emocionale, dallon nga ajo q\u00eb v\u00ebrenim n\u00eb fillim ku ankthi ishte ankesa kryesore.<\/p>\n<p>Sa jan\u00eb t\u00eb hapur gjerman\u00ebt q\u00eb t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb ndihm\u00eb t\u00eb psikiatri n\u00eb krahasim me kosovar\u00ebt.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb interesant se gjeneratat e vjetra, sidomos ata q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb fshatra t\u00eb izoluar ende kan\u00eb paragjykime p\u00ebr psikiatrin dhe nuk k\u00ebrkojn\u00eb ndihm\u00eb deri sa t\u00eb detyrohen nga t\u00eb af\u00ebrmit, di\u00e7ka q\u00eb mendoj q\u00eb \u00ebsht\u00eb shum\u00eb prezent\u00eb edhe n\u00eb Kosov\u00eb. Gjeneratat e reja nuk e kan\u00eb k\u00ebt\u00eb kompleks, dhe p\u00ebr \u00e7do problem mental, edhe sikur t\u00eb jet\u00eb di\u00e7ka q\u00eb zakonisht do t\u00eb mund t\u00eb k\u00ebshilloheshin me shoq\u00ebri, k\u00ebrkojn\u00eb ndihm\u00ebn e psikiatrit ose psikologut. Prandaj edhe k\u00ebrkesa p\u00ebr termin\u00eb \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e lart\u00eb, dhe klient\u00ebt detyrohen t\u00eb presin 6 deri n\u00eb 9 muaj p\u00ebr nj\u00eb termin. Largimi i paragjykimeve p\u00ebr psikiatri n\u00eb Kosov\u00eb besoj se do t\u00eb mund\u00ebsonte shum\u00eb personave t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb ndihm\u00eb adekuate dhe kursejn\u00eb vuajtje t\u00eb m\u00ebvonshme.<\/p>\n<p>Ndryshe, jav\u00ebn q\u00eb lam\u00eb pas, Gazeta Insajderi solli rr\u00ebfimin e mjekut shqiptar, Flamur Llabjani, i cili p\u00ebr mund\u00ebsi m\u00eb t\u00eb mira la Kosov\u00ebn p\u00ebr Gjermanin\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ikja e pun\u00ebtor\u00ebve sh\u00ebndet\u00ebsor\u00eb p\u00ebr n\u00eb vendet evropiane po rritet dita \u2013 dit\u00ebs. Dhe, ndon\u00ebse jo i vetmi, ky \u00ebsht\u00eb nd\u00ebr problemet kryesore me t\u00eb cilat po ballafaqohet sh\u00ebndet\u00ebsia n\u00eb Kosov\u00eb. Gazeta Insajderi sjell rr\u00ebfimin e psikiatrit nga Kosova, Liron Pepshi, i cili mori rrug\u00ebn p\u00ebr n\u00eb Gjermani p\u00ebr t\u00eb vazhduar me profesionin prej psikiatri. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":139105,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":{"0":"post-139096","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-shendetesi"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/139096","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=139096"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/139096\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/139105"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=139096"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=139096"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=139096"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}