{"id":142582,"date":"2023-02-19T12:13:20","date_gmt":"2023-02-19T11:13:20","guid":{"rendered":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=142582"},"modified":"2023-02-19T12:13:20","modified_gmt":"2023-02-19T11:13:20","slug":"njohjet-peng-i-marredhenieve-me-serbine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/njohjet-peng-i-marredhenieve-me-serbine\/","title":{"rendered":"Njohjet \u2013 peng i marr\u00ebdh\u00ebnieve me Serbin\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>Kur Kosova shpalli pavar\u00ebsin\u00eb m\u00eb 17 shkurt t\u00eb vitit 2008, presidenti i at\u00ebhersh\u00ebm i Shteteve t\u00eb Bashkuara, George Bush, tha se historia do t\u00eb tregoj\u00eb se kjo \u00ebsht\u00eb gj\u00ebja e duhur p\u00ebr paqen n\u00eb Ballkan.<\/p>\n<p>\u201cN\u00eb deklarat\u00ebn e saj t\u00eb pavar\u00ebsis\u00eb, Kosova u angazhua p\u00ebr standardet m\u00eb t\u00eb larta t\u00eb demokracis\u00eb, p\u00ebrfshir\u00eb lirin\u00eb, toleranc\u00ebn dhe drejt\u00ebsin\u00eb p\u00ebr qytetar\u00ebt e t\u00eb gjitha p\u00ebrkat\u00ebsive etnike. K\u00ebto jan\u00eb parime q\u00eb nderojn\u00eb dinjitetin njer\u00ebzor, jan\u00eb vlera q\u00eb Amerika i k\u00ebrkon te nj\u00eb mik dhe ne, s\u00eb shpejti, do t\u00eb vendosim marr\u00ebdh\u00ebnie t\u00eb plota diplomatike me shtetin e ri t\u00eb Kosov\u00ebs\u201d, tha Bush.<\/p>\n<p>SHBA-ja e njohu pavar\u00ebsin\u00eb e Kosov\u00ebs nj\u00eb dit\u00eb pas shpalljes s\u00eb saj. Po at\u00eb dit\u00eb, shteti m\u00eb i ri u njoh edhe nga Shqip\u00ebria, Franca, Mbret\u00ebria e Bashkuar, Turqia, Afganistani e k\u00ebshtu me radh\u00eb.<\/p>\n<p>Sot, lista e njohjeve, e publikuar nga Ministria e Jashtme e Kosov\u00ebs, num\u00ebron 117 vende. Gati gjysma e tyre u siguruan n\u00eb vitin e shpalljes s\u00eb pavar\u00ebsis\u00eb, m\u00eb 2008. Ritmi m\u00eb pas nisi t\u00eb ngadal\u00ebsohet, p\u00ebrkund\u00ebr faktit se Gjykata Nd\u00ebrkomb\u00ebtare e Drejt\u00ebsis\u00eb konstatoi n\u00eb vitin 2010 se \u201cpavar\u00ebsia e Kosov\u00ebs nuk e shkel t\u00eb drejt\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare\u201d.<\/p>\n<p>Opinioni i saj k\u00ebshillues ishte p\u00ebrgjigje ndaj pretendimeve t\u00eb Serbis\u00eb se pavar\u00ebsia e Kosov\u00ebs paraqet \u201cshkelje flagrante\u201d t\u00eb integritetit t\u00eb saj territorial. Por Serbia, n\u00eb fakt, e humbi administrimin e ish-krahin\u00ebs qysh n\u00eb vitin 1999, kur bombardimet e NATO-s i dhan\u00eb fund luft\u00ebs s\u00eb saj n\u00eb Kosov\u00eb.<\/p>\n<p>Kosova u vu at\u00ebbot\u00eb n\u00ebn administrimin e Kombeve t\u00eb Bashkuara dhe gati nj\u00eb dekad\u00eb m\u00eb von\u00eb \u2013 me mb\u00ebshtetjen e SHBA-s\u00eb dhe t\u00eb shumic\u00ebs s\u00eb shteteve evropiane \u2013 shpalli pavar\u00ebsin\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cDeputet\u00ebt e Kuvendit t\u00eb Kosov\u00ebs sot, m\u00eb 17 shkurt, 2008, shpreh\u00ebn vullnetin e tyre dhe, p\u00ebrmes tyre, vullnetin e qytetar\u00ebve t\u00eb Kosov\u00ebs p\u00ebr Kosov\u00ebn shtet t\u00eb pavarur, sovran dhe demokratik\u201d, tha kryetari i at\u00ebhersh\u00ebm i Kuvendit t\u00eb Kosov\u00ebs, Jakup Krasniqi.<\/p>\n<p>Pes\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb vjet m\u00eb von\u00eb, Serbia nuk e njeh pavar\u00ebsin\u00eb e Kosov\u00ebs dhe marr\u00ebdh\u00ebniet mes dy vendeve mbeten t\u00eb tensionuara. Ky fakt, sipas disa ekspert\u00ebve t\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnieve nd\u00ebrkomb\u00ebtare, e l\u00eb Kosov\u00ebn n\u00eb vendnum\u00ebrim, jasht\u00eb organizatave t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme nd\u00ebrkomb\u00ebtare dhe pa num\u00ebr m\u00eb t\u00eb madh njohjesh.<\/p>\n<p>\u201cMeq\u00eb n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet Kosov\u00eb-Serbi nuk ka ndryshuar asgj\u00eb tash e 15 vjet, shtetet q\u00eb kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb pavendosura [p\u00ebr pavar\u00ebsin\u00eb e Kosov\u00ebs], nuk kan\u00eb pasur asnj\u00eb arsye p\u00ebr t\u00eb ndryshuar q\u00ebndrim\u201d, thot\u00eb p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb Petr Cermak, nga Shoqata p\u00ebr \u00c7\u00ebshtje Nd\u00ebrkomb\u00ebtare e \u00c7ekis\u00eb.<\/p>\n<p>Njohja e fundit q\u00eb mori Kosova, ishte para dy vjet\u00ebsh \u2013 nga Izraeli. Para saj, p\u00ebr gati tre vjet, Kosova nuk u njoh nga asnj\u00eb vend. Dinamika e njohjeve, n\u00eb fakt, u ngadal\u00ebsua nga viti 2015. Cermak thot\u00eb se kjo dinamik\u00eb ka qen\u00eb e pritur. Nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb fajit p\u00ebr k\u00ebt\u00eb, ai ua hedh edhe autoriteteve t\u00eb Kosov\u00ebs q\u00eb, si\u00e7 thot\u00eb, nuk e zbatuan Marr\u00ebveshjen e Brukselit p\u00ebr normalizimin e marr\u00ebdh\u00ebnieve me Serbin\u00eb, konkretisht pjes\u00ebn p\u00ebr formimin e Asociacionit t\u00eb komunave me shumic\u00eb serbe.<\/p>\n<p>Kjo, sipas tij, i ka dekurajuar sidomos pes\u00eb vendet mosnjoh\u00ebse t\u00eb BE-s\u00eb \u2013 Greqin\u00eb, Spanj\u00ebn, Rumanin\u00eb, Sllovakin\u00eb dhe Qipron \u2013 t\u00eb cilat nuk duan shtete me probleme t\u00eb tilla n\u00eb radh\u00ebt e veta. Cermak thot\u00eb se \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb Kosova t\u00eb b\u00ebj\u00eb kompromise p\u00ebr normalizimin e marr\u00ebdh\u00ebnieve me Serbin\u00eb, dhe anasjelltas.<\/p>\n<p>\u201cN\u00ebse nuk ka marr\u00ebveshje midis Prishtin\u00ebs dhe Beogradit, nj\u00eb gj\u00eb e till\u00eb do t\u00eb ket\u00eb implikime te shtetet mosnjoh\u00ebse t\u00eb BE-s\u00eb. E, kjo \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr Kosov\u00ebn, sepse Kosova e ka shpallur integrimin evropian dhe integrimin euroatlantik si objektiva kryesore t\u00eb politik\u00ebs s\u00eb jashtme. Ato nuk mund t\u00eb arrihen pa njohjen e pes\u00eb vendeve an\u00ebtare [t\u00eb BE-s\u00eb]. K\u00ebtu e shoh rrezikun m\u00eb t\u00eb madh nga d\u00ebshtimi i marr\u00ebveshjes \u2013 rruga e Kosov\u00ebs drejt BE-s\u00eb do t\u00eb bllokohet me vite t\u00eb t\u00ebra\u201d, thot\u00eb Cermak.<\/p>\n<p>Q\u00ebndrim t\u00eb ngjash\u00ebm ka edhe Stefan Lehne, ish-p\u00ebrfaq\u00ebsues i Bashkimit Evropian n\u00eb negociatat p\u00ebr statusin e Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p>\u201cMendoj se, n\u00eb thelb, jan\u00eb tri motive p\u00ebr mosnjohjen e Kosov\u00ebs. I pari p\u00ebrfshin vendet q\u00eb, n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, jan\u00eb skeptike ndaj nismave per\u00ebndimore. Do t\u00eb p\u00ebrmendja Kin\u00ebn, Indin\u00eb, Afrik\u00ebn e Jugut\u2026 Pastaj jan\u00eb vendet q\u00eb kan\u00eb nj\u00eb miq\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb me Serbin\u00eb. Kjo, qartazi, \u00ebsht\u00eb Rusia. Deri n\u00eb nj\u00eb mas\u00eb ndoshta edhe Greqia. Dhe vijn\u00eb vendet q\u00eb kan\u00eb vet\u00eb probleme me pakicat, \u00e7\u00ebshtje t\u00eb pazgjidhura t\u00eb statusit, kan\u00eb arsye t\u00eb brendshme politike. K\u00ebtu e kam fjal\u00ebn p\u00ebr Spanj\u00ebn, Qipron, Rumanin\u00eb, Sllovakin\u00eb\u2026 Pra, ka nj\u00eb p\u00ebrzierje motivesh. Dhe un\u00eb kam dyshime, q\u00eb n\u00ebse Serbia nuk e njeh qartazi pavar\u00ebsin\u00eb e Kosov\u00ebs, k\u00ebto vende q\u00eb kan\u00eb probleme t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb brendshme, si Spanja, Qiproja, do ta b\u00ebjn\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn gj\u00eb\u201d, thot\u00eb Lehne p\u00ebr Exposen\u00eb.<\/p>\n<p>Nj\u00eb q\u00ebndrim ndryshe ka Leon Hartwell, bashk\u00ebpun\u00ebtor i lart\u00eb n\u00eb Shkoll\u00ebn e Londr\u00ebs p\u00ebr Ekonomi dhe Shkenca Politike, si dhe n\u00eb Qendr\u00ebn p\u00ebr Analiza t\u00eb Politik\u00ebs Evropiane. Ai thot\u00eb se p\u00ebrpjekjet e deritashme t\u00eb komunitetit nd\u00ebrkomb\u00ebtar p\u00ebr t\u2019i normalizuar marr\u00ebdh\u00ebniet midis Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb nuk kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb rezultate. Sipas tij, \u00ebsht\u00eb koha t\u00eb mendohet p\u00ebr alternativa, q\u00eb do t\u2019i sillnin njohje Kosov\u00ebs dhe do ta p\u00ebrfaronin at\u00eb me strukturat euroatlantike.<\/p>\n<p>\u201c\u00cbsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb pes\u00eb vendet q\u00eb nuk e kan\u00eb njohur Kosov\u00ebn, ta njohin at\u00eb. \u00cbsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb Spanja, Sllovakia, Qiproja, Rumania dhe Greqia t\u00eb sillen n\u00eb bord. Kjo mendoj se do t\u2019i ofronte mund\u00ebsi Kosov\u00ebs q\u00eb t\u00eb an\u00ebtar\u00ebsohet n\u00eb BE dhe n\u00eb NATO. Kjo, pastaj, do ta zgjidhte problemin e pasiguris\u00eb midis Beogradit dhe Prishtin\u00ebs, pavar\u00ebsisht n\u00ebse Serbia do ta njihte apo jo Kosov\u00ebn\u201d, thot\u00eb Hartwell.<\/p>\n<p>N\u00eb pes\u00eb-gjasht\u00eb vjet\u00ebt e fundit, Serbia ka b\u00ebr\u00eb edhe fushat\u00eb p\u00ebr \u00e7njohjen e Kosov\u00ebs. Dhe Lehne \u00ebsht\u00eb i bindur se kjo ka ndikuar q\u00eb t\u00eb ngadal\u00ebsohet ritmi i njohjeve.<\/p>\n<p>\u201cMendoj se Serbia ka b\u00ebr\u00eb nj\u00eb fushat\u00eb shum\u00eb aktive p\u00ebr \u00e7njohjen e Kosov\u00ebs dhe ka pasur nj\u00eb sukses t\u00eb kufizuar. Serbia beson se rreth 84 vende e njohin Kosov\u00ebn, nd\u00ebrsa Ministria e Jashtme e Kosov\u00ebs thot\u00eb se jan\u00eb 117 vende\u201d, thot\u00eb Lehne.<\/p>\n<p>Ministria e Jashtme e Kosov\u00ebs nuk ka konfirmuar asnj\u00eb \u00e7njohje. Hartwell thot\u00eb se Kosova nuk ka ndonj\u00eb rrezik nga to, edhe n\u00ebse kan\u00eb ndodhur. Sipas tij, pasojat jan\u00eb vet\u00ebm simbolike.<\/p>\n<p>\u201cJan\u00eb afro 200 shtete n\u00eb bot\u00eb. Pasojat e t\u00ebrheqjeve t\u00eb njohjeve varen nga shtetet q\u00eb vijn\u00eb. Serbia pretendon se Somalia, Burkina Faso, Gaboni, Esvatini, Libia, Guinea, Antigua e Barbuda, San Lu\u00e7ia e Maldivet e kan\u00eb t\u00ebrhequr mb\u00ebshtetjen e tyre p\u00ebr Kosov\u00ebn. Un\u00eb nuk mendoj se k\u00ebto vende kan\u00eb pesh\u00eb t\u00eb konsiderueshme ekonomike apo politike n\u00eb raport me Kosov\u00ebn. Andaj, pretendimet e Serbis\u00eb se ato e kan\u00eb t\u00ebrhequr njohjen, jan\u00eb t\u00eb par\u00ebnd\u00ebsishme. Ndikimi n\u00eb Kosov\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb shum\u00eb simbolik, sesa dometh\u00ebn\u00ebs\u201d, thot\u00eb Hartwell.<\/p>\n<p>Udh\u00ebheq\u00ebsit politik\u00eb t\u00eb Kosov\u00ebs thon\u00eb, po ashtu, se cil\u00ebsia \u00ebsht\u00eb m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme se sasia. N\u00eb mesin e vendeve q\u00eb e njohin Kosov\u00ebn, jan\u00eb 22 nga 27 vendet an\u00ebtare t\u00eb BE-s\u00eb dhe 26 nga 30 vendet an\u00ebtare t\u00eb NATO-s. Lojtar\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj, p\u00ebrfshir\u00eb SHBA-n\u00eb, Japonin\u00eb, Koren\u00eb e Jugut, Australin\u00eb dhe Arabin\u00eb Saudite, e kan\u00eb njohur gjithashtu shtetin tashm\u00eb 15-vje\u00e7ar. Nga Ministria e Jashtme e Kosov\u00ebs nuk japin detaje n\u00ebse jan\u00eb duke lobuar p\u00ebr ndonj\u00eb njohje t\u00eb re ose jo, por nj\u00eb gj\u00eb \u00ebsht\u00eb e sigurt \u2013 mosnjohjet, n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb ose tjet\u00ebr, e pengojn\u00eb Kosov\u00ebn, nisur nga l\u00ebvizja e lir\u00eb deri tek an\u00ebtar\u00ebsimi n\u00eb organizata t\u00eb ndryshme nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/p>\n<p>Nj\u00eb hulumtim q\u00eb ka publikuar Instituti Kosovar p\u00ebr K\u00ebrkim dhe Zhvillim t\u00eb Politikave \u2013 KIPRED, n\u00eb vitin 2021, ka konstatuar se Rusia, p\u00ebrmes deklaratave, konferencave p\u00ebr shtyp dhe artikujve t\u00eb ndrysh\u00ebm, \u00ebsht\u00eb duke b\u00ebr\u00eb fushat\u00eb agresive kund\u00ebr Kosov\u00ebs. Sipas KIPRED-it, Rusia vazhdimisht tenton t\u2019i d\u00ebmtoj\u00eb themelet e shtet\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs, duke synuar q\u00eb t\u00eb minimizoj\u00eb edhe angazhimin e Per\u00ebndimit n\u00eb Kosov\u00eb.<\/p>\n<p>Rusia, nj\u00eb nga mb\u00ebshtet\u00ebset m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb Serbis\u00eb n\u00eb aren\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare dhe me t\u00eb drejt\u00eb vetoje n\u00eb K\u00ebshill t\u00eb Sigurimit, e pengon an\u00ebtar\u00ebsimin e Kosov\u00ebs edhe n\u00eb Kombet e Bashkuara. Kosova nuk \u00ebsht\u00eb ende as an\u00ebtare e Bashkimit Evropian, Organizat\u00ebs Bot\u00ebrore t\u00eb Tregtis\u00eb, Organizat\u00ebs Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Policis\u00eb Kriminale e t\u00eb tjera.<\/p>\n<p>Por, gjat\u00eb 15 vjet\u00ebve t\u00eb pavar\u00ebsis\u00eb, ajo ka arritur t\u00eb an\u00ebtar\u00ebsohet n\u00eb disa organizata nd\u00ebrkomb\u00ebtare \u2013 n\u00eb mesin e tyre: Banka Bot\u00ebrore, Fondi Monetar Nd\u00ebrkomb\u00ebtar, Banka Evropiane p\u00ebr Rind\u00ebrtim dhe Zhvillim, Komiteti Olimpik, Federata Evropiane e Futbollit dhe Federata Bot\u00ebrore e Futbollit.<\/p>\n<p>SHBA-ja, me mb\u00ebshtetjen e s\u00eb cil\u00ebs Kosova ka shpallur pavar\u00ebsin\u00eb n\u00eb vitin 2008, thot\u00eb se Kosova, ashtu si edhe Serbia, duhet t\u00eb b\u00ebjn\u00eb \u201ckompromise t\u00eb v\u00ebshtira\u201d p\u00ebr t\u2019i normalizuar marr\u00ebdh\u00ebniet. Bisedimet mes tyre, sipas Uashingtonit, duhet t\u00eb p\u00ebrfundojn\u00eb me njohje reciproke, e cila do t\u2019i hap\u00eb rrug\u00eb t\u00eb reja si Prishtin\u00ebs, ashtu edhe Beogradit.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kur Kosova shpalli pavar\u00ebsin\u00eb m\u00eb 17 shkurt t\u00eb vitit 2008, presidenti i at\u00ebhersh\u00ebm i Shteteve t\u00eb Bashkuara, George Bush, tha se historia do t\u00eb tregoj\u00eb se kjo \u00ebsht\u00eb gj\u00ebja e duhur p\u00ebr paqen n\u00eb Ballkan. \u201cN\u00eb deklarat\u00ebn e saj t\u00eb pavar\u00ebsis\u00eb, Kosova u angazhua p\u00ebr standardet m\u00eb t\u00eb larta t\u00eb demokracis\u00eb, p\u00ebrfshir\u00eb lirin\u00eb, toleranc\u00ebn dhe [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":142583,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-142582","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/142582","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=142582"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/142582\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/142583"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=142582"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=142582"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=142582"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}