{"id":155617,"date":"2023-08-02T08:24:01","date_gmt":"2023-08-02T06:24:01","guid":{"rendered":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=155617"},"modified":"2023-08-02T08:24:01","modified_gmt":"2023-08-02T06:24:01","slug":"kosova-me-varferi-te-vazhdueshme","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/kosova-me-varferi-te-vazhdueshme\/","title":{"rendered":"Kosova me varf\u00ebri t\u00eb vazhdueshme"},"content":{"rendered":"<p>Lajmet p\u00ebr zhvillimet ekonomike n\u00eb Eurozon\u00eb flasin p\u00ebr ecuri t\u00eb reja m\u00eb t\u00eb favorshme, pas nj\u00eb periudhe goxha t\u00eb zymt\u00eb, sidomos n\u00eb periudh\u00ebn e pandemis\u00eb dhe n\u00eb muajt e par\u00eb post-Covid 10 dhe agresionit rus n\u00eb Ukrain\u00eb, q\u00eb i ka karakterizuar thuaja t\u00eb 20 vendet q\u00eb p\u00ebrdorin euron, si valut\u00eb komb\u00ebtare.<\/p>\n<p>Ekonomia e Eurozon\u00ebs ishte goditur r\u00ebnd\u00eb dimrin e kaluar nga rritja e madhe e \u00e7mimeve t\u00eb energjis\u00eb, si pasoj\u00eb e luft\u00ebs n\u00eb Ukrain\u00eb. Por, t\u00eb dh\u00ebnat nga dy ekonomit\u00eb m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb Evrop\u00ebs, k\u00ebto dit\u00eb kan\u00eb sinjalizuar se rim\u00ebk\u00ebmbja tashm\u00eb po ndodh\u00eb.<\/p>\n<p>Sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb publikuara n\u00eb mediet nd\u00ebrkomb\u00ebtare, prodhimi i brendsh\u00ebm bruto n\u00eb vendet q\u00eb p\u00ebrdorin euron u rrit 0.3 p\u00ebr qind n\u00eb tremujorin e dyt\u00eb t\u00eb 2023-t\u00ebs, krahasuar me tre muajt e m\u00ebparsh\u00ebm, sipas nj\u00eb vler\u00ebsimi zyrtar t\u00eb publikuar t\u00eb h\u00ebn\u00ebn. PBB-ja, si\u00e7 dihet, n\u00eb Eurozon\u00eb kishte r\u00ebn\u00eb me 0.1 p\u00ebr qind n\u00eb tre muajt e fundit t\u00eb vitit 2022 dhe ngeci n\u00eb tremujorin e par\u00eb t\u00eb k\u00ebtij viti. Nd\u00ebrsa, t\u00eb dh\u00ebnat zyrtare tregojn\u00eb se edhe inflacioni vazhdoi t\u00eb bjer\u00eb k\u00ebt\u00eb muaj. Indeksi i \u00e7mimeve t\u00eb konsumit n\u00eb Eurozon\u00eb u rrit me 5.3 p\u00ebr qind, nga 5.5 p\u00ebr qind n\u00eb qershor. Sipas ekspert\u00ebve, madje ecurit\u00eb ekonomik\u00eb n\u00eb Eurozon\u00eb \u201cdo t\u00eb forcohen ndjesh\u00ebm n\u00eb tremujor\u00ebt e ardhsh\u00ebm\u201d.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb, n\u00eb Kosov\u00eb vazhdon prapambetja e zhvillimit ekonomik, e varf\u00ebris\u00eb s\u00eb madhe, e ngecjes s\u00eb investimeve edhe atyre t\u00eb jashtme edhe investimeve kapitale, dhe e kaosit dhe anarkis\u00eb n\u00eb fush\u00ebn e \u00e7mimeve. Dhe, megjith\u00eb varf\u00ebrin\u00eb e madhe dhe p\u00ebrqindjes s\u00eb ndjeshme t\u00eb varf\u00ebris\u00eb ekstreme, Kosova edhe m\u00eb tej vazhdon t\u00eb p\u00ebrballet me \u00e7mime enorme, sidomos t\u00eb produkteve elementare ushqimore, t\u00eb cilat jan\u00eb, madje edhe m\u00eb t\u00eb larta se n\u00eb vendet e zhvilluara t\u00eb Evrop\u00ebs.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb list\u00eb t\u00eb p\u00ebrpiluar nga portali gjerman DER\u00cbESTEN q\u00eb trajton kryesisht \u00e7\u00ebshtjet ekonomike, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb par\u00eb, Kosova \u00ebsht\u00eb renditur si vendi i dyt\u00eb m\u00eb i varf\u00ebr n\u00eb Evrop\u00eb p\u00ebr vitin 2023, pas Ukrain\u00ebs, e cila \u00ebsht\u00eb renditur e para.<\/p>\n<p>Portali gjerman DER\u00cbESTEN ka listuar vendet m\u00eb t\u00eb varf\u00ebra n\u00eb Evrop\u00eb p\u00ebr vitin 2023. Lista \u00ebsht\u00eb krijuar mbi baz\u00ebn e prodhimit t\u00eb brendsh\u00ebm bruto (GDP) p\u00ebr frym\u00eb banori. GDP-ja (PBB-ja) pasqyron vler\u00ebn e t\u00eb gjitha mallrave dhe sh\u00ebrbimeve t\u00eb prodhuara n\u00eb nj\u00eb vend. P\u00ebr krijimin e list\u00ebs, GDP \u00ebsht\u00eb pjes\u00ebtuar me numrin e banor\u00ebve p\u00ebr t\u00eb krijuar nj\u00eb list\u00eb sa m\u00eb t\u00eb sakt\u00eb dhe t\u00eb krahasueshme t\u00eb vendeve m\u00eb t\u00eb varfra n\u00eb Evrop\u00ebs, thuhet n\u00eb artikullin e publikuar.<\/p>\n<p>N\u00eb list\u00ebn e 10 vendeve m\u00eb t\u00eb varf\u00ebra n\u00eb Evrop\u00eb DER\u00cbESTEN ka renditur 10 shtete: n\u00eb vendin e 10-t\u00eb renditet Serbia (me Prodhimin e Brendsh\u00ebm Bruto-PBB prej 10,360.72 dollar\u00eb p\u00ebr frym\u00eb banori), vendi i 9-t\u00eb: Mali i Zi, q\u00eb ka nj\u00eb GDP prej 9,811.86 dollar\u00eb amerikan\u00eb p\u00ebr kok\u00eb banori, vendi i 8-t\u00eb: Bjellorusia me nj\u00eb GDP prej 7,859,63 dollar\u00eb amerikan\u00eb, vendi i 7-t\u00eb: Bosnja dhe Hercegovina me nj\u00eb GDP p\u00ebr frym\u00eb prej 7337.72 dollar\u00eb amerikan\u00eb, vendi i 6-t\u00eb: Gjeorgjia me nj\u00eb produkt t\u00eb brendsh\u00ebm bruto p\u00ebr frym\u00eb prej 6670.73 dollar\u00eb amerikan, vendi i pest\u00eb: Maqedonia e Veriut \u2013 GDP p\u00ebr frym\u00eb prej 6,608.08 dollar\u00eb amerikan, e pasuar nga Shqip\u00ebria n\u00eb vendin e kat\u00ebrt (PBB 6,457,22 dollar\u00eb p\u00ebr kok\u00eb banori dhe n\u00eb vendin e tret\u00eb: Moldavia (me PBB p\u00ebr frym\u00eb 5,671.22 dollar\u00eb amerikan). Dhe, vendi i dyt\u00eb m\u00eb i varf\u00ebr n\u00eb Evrop\u00eb, sipas revist\u00ebs gjermane del t\u00eb jet\u00eb Kosova me nj\u00eb prodhim t\u00eb brendsh\u00ebm bruto p\u00ebr kok\u00eb banori prej 5,290.48 USD.<\/p>\n<p>Sipas revist\u00ebs gjermane Kosova, shteti me rreth 2.5 milion\u00eb banor\u00eb, \u00ebsht\u00eb ende nj\u00eb nga vendet m\u00eb t\u00eb varfra n\u00eb Evrop\u00eb, p\u00ebr shkak jo vet\u00ebm t\u00eb politikave t\u00eb d\u00ebshtuara sociale dhe ekonomike si pjes\u00eb e Jugosllavis\u00eb, por edhe t\u00eb pasojave t\u00eb luft\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs dhe nj\u00eb industrie mezi t\u00eb zhvilluar.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa vet\u00ebm Ukraina, me vet\u00ebm 4,348.57 dollar\u00eb amerikan PBB-n\u00eb p\u00ebr kok\u00eb banori, sipas revist\u00ebs DER\u00cbESTEN, del t\u00eb jet\u00eb m\u00eb e varf\u00ebr se vendi yn\u00eb. N\u00eb pozicionin e Ukrain\u00ebs p\u00ebr nga varf\u00ebria, dihet q\u00eb kryek\u00ebput\u00eb ka ndikuar lufta me Rusin\u00eb.<\/p>\n<p>Sidoqoft\u00eb, p\u00ebr pozit\u00ebn e Kosov\u00ebs sa i p\u00ebrket varf\u00ebris\u00eb, q\u00eb realisht i bie t\u00eb jet\u00eb e para n\u00eb Evrop\u00eb (t\u00eb dh\u00ebnat p\u00ebr Ukrain\u00ebn n\u00eb gjendje lufte nuk duhet marr\u00eb shum\u00eb parasysh) nuk \u00ebsht\u00eb q\u00eb dihet vet\u00ebm tani pas ranglist\u00ebs s\u00eb revist\u00ebs gjermane. Kosova ka vite q\u00eb gjendet n\u00eb zonat e shteteve t\u00eb varf\u00ebra, madje edhe t\u00eb atyre ekstemisht t\u00eb varf\u00ebra, me nj\u00eb armat\u00eb t\u00eb t\u00ebr\u00eb t\u00eb papun\u00ebsh, me bruto-produktin m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt vendor n\u00eb rajon dhe me deficitin kolosal tregtar, edhe krahasuar me shtetet e rajonit ve\u00e7 e ve\u00e7 dhe me num\u00ebr trondit\u00ebs t\u00eb kosovar\u00ebve t\u00eb t\u00eb gjitha profesioneve q\u00eb po e braktisin vendin.<\/p>\n<p>N\u00eb Kosov\u00eb, ndikim t\u00eb madh n\u00eb varf\u00ebri ka edhe ngecja evidente e investimeve kapitale, por edhe e investimeve t\u00eb huaja direkte, sado q\u00eb k\u00ebto t\u00eb fundit, sipas t\u00eb dh\u00ebnave zyrtare, kan\u00eb nj\u00eb goxha rritje krahasuar me dy tre vjet\u00ebt e p\u00ebrparm\u00eb.<\/p>\n<p>Ta p\u00ebrkujtojm\u00eb se Kosova ka vijuar t\u00eb jet\u00eb nd\u00ebr t\u00eb fundit n\u00eb Europ\u00eb p\u00ebr t\u00eb ardhurat p\u00ebr frym\u00eb edhe n\u00eb vitin 2021 dhe m\u00eb 2022 dhe me fuqin\u00eb m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt bler\u00ebse, duke zgjatur k\u00ebshtu rekordin negativ t\u00eb mir\u00ebqenies s\u00eb banor\u00ebve t\u00eb saj, n\u00eb krahasim jo vet\u00ebm me vendet e Bashkimit Europian, por edhe shtetet e tjera t\u00eb rajonit.<\/p>\n<p>Kosova n\u00eb rrethanat aktuale shoq\u00ebrore dhe ekonomike jo vet\u00ebm q\u00eb nuk arriti ta zbus\u00eb varf\u00ebrin\u00eb, por \u00e7\u2019\u00ebsht\u00eb m\u00eb keq, ka vazhduar, pra, ta thelloj\u00eb at\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, Kosova vazhdon t\u00eb jet\u00eb sot e k\u00ebsaj dite e skamur. \u00cbsht\u00eb m\u00eb e varf\u00ebra n\u00eb rajon dhe me gjendje seriozisht t\u00eb r\u00ebnduar sociale.<\/p>\n<p>M\u00eb konkretisht, edhe sipas t\u00eb dh\u00ebnave p\u00ebr renditjen e shteteve t\u00eb bot\u00ebs nga i pasuri tek m\u00eb i varf\u00ebri p\u00ebr 2022-\u00ebn, t\u00eb publikuara n\u00eb prill t\u00eb k\u00ebtij viti, Kosova del t\u00eb jet\u00eb shteti m\u00eb i varf\u00ebr n\u00eb rajon, duke u renditur n\u00eb vendin e 105-t\u00eb n\u00eb bot\u00eb me 13,964 dollar\u00eb, gjithsej t\u00eb ardhura p\u00ebr kok\u00eb banori.<\/p>\n<p>Revista \u201cGlobal Finance\u201d e cila ofron raporte ekonomike, listime apo edhe lajme financiare, ka publikuar renditjen e shteteve t\u00eb bot\u00ebs nga m\u00eb i pasuri tek m\u00eb i varf\u00ebri p\u00ebr vitin 2022. Shifrat i referohen Fondit Monetar Nd\u00ebrkomb\u00ebtar (FMN) n\u00eb publikimin \u201cPrespektiva Ekonomike Bot\u00ebrore, prill 2022\u201d. Sipas k\u00ebtyre t\u00eb dh\u00ebnave, p\u00ebr gjysm\u00ebn e par\u00eb t\u00eb vitit 2022, Kosova doli t\u00eb ishte shteti m\u00eb i varf\u00ebr n\u00eb rajon, duke u renditur n\u00eb vendin e 105-t\u00eb n\u00eb bot\u00eb me 13,964 dollar\u00eb t\u00eb ardhura p\u00ebr kok\u00eb banori. Shqip\u00ebria renditej e 90-ta mes 192 vendeve n\u00eb total t\u00eb marra n\u00eb analiz\u00eb me PBB p\u00ebr frym\u00eb me 17,383 dollar\u00eb.<\/p>\n<p>Matja e vendeve t\u00eb pasura dhe t\u00eb varfra b\u00ebhet referuar PBB-s\u00eb p\u00ebr frym\u00eb bazuar n\u00eb barazin\u00eb e fuqis\u00eb bler\u00ebse.<\/p>\n<p>Sipas Agjencis\u00eb s\u00eb Statistikave (ASK), papun\u00ebsia n\u00eb Kosov\u00eb \u00ebsht\u00eb mbi 25 p\u00ebr qind. T\u00eb dh\u00ebnat e fundit t\u00eb ASK-s\u00eb p\u00ebr tregun e pun\u00ebs tregojn\u00eb se nga mbi nj\u00eb milion qytetar\u00eb n\u00eb mosh\u00eb pune n\u00eb Kosov\u00eb, mbi 350 mij\u00eb jan\u00eb t\u00eb pun\u00ebsuar (sipas deklarimeve t\u00eb k\u00ebtyre dit\u00ebve t\u00eb zyrtar\u00ebve aktual\u00eb jan\u00eb t\u00eb pun\u00ebsur 400 mij\u00eb kosovar\u00eb), nd\u00ebrsa mbi 120 mij\u00eb jan\u00eb t\u00eb papun\u00eb.<\/p>\n<p>Gjithnj\u00eb sipas ASK-s\u00eb, rreth 750 mij\u00eb qytetar\u00eb jan\u00eb ekonomikisht joaktiv\u00eb, q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb se nuk jan\u00eb t\u00eb pun\u00ebsuar, as t\u00eb regjistruar si t\u00eb papun\u00eb dhe as nuk k\u00ebrkojn\u00eb pun\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebr varf\u00ebrin\u00eb reale t\u00eb Kosov\u00ebs flasin edhe k\u00ebto fakte: T\u00eb dh\u00ebnat nd\u00ebr m\u00eb t\u00eb fundit nga ASK-ja rreth statistikave t\u00eb mir\u00ebqenies sociale n\u00eb Kosov\u00eb, tregojn\u00eb se vet\u00ebm deri n\u00eb fund t\u00eb muajit qershor t\u00eb k\u00ebtij viti, kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb regjistruara gjithsej 21 mij\u00eb e 131 familje n\u00eb skem\u00ebn e ndihm\u00ebs sociale (raste sociale, pra), me gjithsej 83 mij\u00eb e 395 an\u00ebtar\u00eb.<\/p>\n<p>Sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb Bank\u00ebs Bot\u00ebrore, rreth 18 p\u00ebr qind e popullat\u00ebs n\u00eb Kosov\u00eb vitin e kaluar kan\u00eb jetuar n\u00eb varf\u00ebri, me m\u00eb pak se 2 euro n\u00eb dit\u00eb nd\u00ebrsa 5 p\u00ebr qind e popullsis\u00eb jeton n\u00ebn kufirin e varf\u00ebris\u00eb ekstreme ose me m\u00eb pak se 1.50 euro n\u00eb dit\u00eb.<\/p>\n<p>Ndryshe, \u00e7mimet e t\u00eb gjitha produkteve, e sidomos t\u00eb atyre elementare ushqimore (mielli, buka, vaji, sheqeri, vez\u00ebt etj), p\u00ebrdit\u00eb sh\u00ebnojn\u00eb ngritje enorme t\u00eb reja. Inflacioni n\u00eb fund t\u00eb vitit 2022 ka arritur diku af\u00ebr 12 p\u00ebr qind, nd\u00ebrsa sivjet Indeksi i t\u00ebr\u00ebsish\u00ebm i harmonizuar i \u00e7mimeve t\u00eb konsumit \u00ebsht\u00eb m\u00eb i lart\u00eb n\u00eb nj\u00eb mesatare prej 2,8 p\u00ebr qind n\u00eb muajin qershor 2023, krahasuar me muajin qershor 2022.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, edhe m\u00eb tutje, sot e k\u00ebsaj dite, sigurimi minimal i ekzistenc\u00ebs p\u00ebr shkak t\u00eb \u00e7mimeve enorme t\u00eb shport\u00ebs familjare dhe p\u00ebr shkak t\u00eb pagave t\u00eb ul\u00ebta, sidomos n\u00eb sektorin privat, jan\u00eb b\u00ebr\u00eb sfid\u00eb e pap\u00ebrballueshme p\u00ebr shum\u00eb famije anek\u00ebnd vendit. \u00c7mimet e t\u00eb gjitha produkteve, e sidomos t\u00eb atyre elementare ushqimore (mielli, buka, vaji, vez\u00ebt, sheqeri etj), si\u00e7 u tha m\u00eb lart\u00eb, p\u00ebrdit\u00eb sh\u00ebnojn\u00eb ngritje t\u00eb reja. Kosova tashm\u00eb garon goxha fort\u00eb me shtetetet e fuqishme financiare sa i p\u00ebrket \u00e7mimeve dhe ato jan\u00eb t\u00eb p\u00ebraf\u00ebrta, madje edhe p\u00ebrtej \u00e7mimeve t\u00eb shteteve t\u00eb fuqishme t\u00eb bot\u00ebs. Prandaj, p\u00ebr vrojtuesit dhe njoh\u00ebsit e rrethanave, ranglista e revist\u00ebs gjermane \u00ebsht\u00eb e p\u00ebraf\u00ebrt me t\u00eb dh\u00ebnat dhe indikator\u00ebt e shp\u00ebrfaqur tash e sa vite n\u00eb vazhdim\u00ebsi p\u00ebr vobekt\u00ebsin\u00eb e Kosov\u00ebs.\/Reporteri\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Lajmet p\u00ebr zhvillimet ekonomike n\u00eb Eurozon\u00eb flasin p\u00ebr ecuri t\u00eb reja m\u00eb t\u00eb favorshme, pas nj\u00eb periudhe goxha t\u00eb zymt\u00eb, sidomos n\u00eb periudh\u00ebn e pandemis\u00eb dhe n\u00eb muajt e par\u00eb post-Covid 10 dhe agresionit rus n\u00eb Ukrain\u00eb, q\u00eb i ka karakterizuar thuaja t\u00eb 20 vendet q\u00eb p\u00ebrdorin euron, si valut\u00eb komb\u00ebtare. Ekonomia e Eurozon\u00ebs ishte [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":155618,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-155617","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/155617","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=155617"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/155617\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/155618"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=155617"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=155617"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=155617"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}