{"id":167110,"date":"2024-02-20T21:16:30","date_gmt":"2024-02-20T20:16:30","guid":{"rendered":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=167110"},"modified":"2024-02-20T21:16:30","modified_gmt":"2024-02-20T20:16:30","slug":"ska-dinare-ne-komunat-me-shumice-serbe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/ska-dinare-ne-komunat-me-shumice-serbe\/","title":{"rendered":"\u201cS\u2019ka dinar\u00eb\u201d n\u00eb komunat me shumic\u00eb serbe"},"content":{"rendered":"<p>Mjediset me shumic\u00eb serbe n\u00eb Kosov\u00eb po mbeten pa dinar\u00eb.<\/p>\n<p>K\u00ebshtu s\u00eb paku thon\u00eb disa qytetar\u00eb n\u00eb jug dhe n\u00eb veri t\u00eb Lumit Ib\u00ebr, t\u00eb cil\u00ebt provuan t\u00eb t\u00ebrheqin para nga llogarit\u00eb e tyre, t\u00eb mart\u00ebn.<\/p>\n<p>Institucionet, si n\u00eb Kosov\u00eb, ashtu edhe n\u00eb Serbi, heshtin.<\/p>\n<p>Mira nga Gra\u00e7anica \u2013 komun\u00eb me shumic\u00eb serbe af\u00ebr Prishtin\u00ebs \u2013 nuk arriti t\u00eb merrte ndihm\u00ebn sociale dhe shtesat p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb, sepse punonj\u00ebsit n\u00eb post\u00eb i than\u00eb se nuk ka para.<\/p>\n<p>Kjo zyr\u00eb postare punon n\u00ebn sistemin e Serbis\u00eb dhe aty mund t\u00eb t\u00ebrhiqen t\u00eb ardhura n\u00eb dinar\u00eb, t\u00eb cilat ndahen nga buxheti i Serbis\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cNuk kam marr\u00eb asgj\u00eb. Kam ardhur t\u2019i marr [t\u00eb ardhurat], por nuk m\u2019i kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb. \u00c7far\u00eb t\u00eb b\u00ebj tani?\u201d, thot\u00eb Mira p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb dhe tregon se jetesa e familjes s\u00eb saj varet prej k\u00ebtyre parave.<\/p>\n<p>Ndihma sociale nga sistemi serb arrin n\u00eb rreth 11 mij\u00eb dinar\u00eb, ose 100 euro p\u00ebr nj\u00eb an\u00ebtar t\u00eb familjes.<\/p>\n<p>Mira thot\u00eb se nuk merr asnj\u00eb kompensim financiar nga buxheti i Kosov\u00ebs dhe shpreson q\u00eb \u00e7\u00ebshtja e p\u00ebrdorimit t\u00eb dinarit n\u00eb Kosov\u00eb t\u00eb zgjidhet s\u00eb shpejti.<\/p>\n<p>Mungesa e dinar\u00ebve n\u00eb Gra\u00e7anic\u00eb ndodh pasi autoritetet e Kosov\u00ebs, m\u00eb 13 shkurt, ndaluan p\u00ebr her\u00eb t\u00eb dyt\u00eb hyrjen e tyre, me arsyetimin se p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje vendos Banka Qendrore e Kosov\u00ebs (BQK).<\/p>\n<p>P\u00ebrndryshe, m\u00eb 1 shkurt hyri n\u00eb fuqi rregullorja e BQK-s\u00eb, e cila p\u00ebrcakton se euroja \u00ebsht\u00eb valuta e vetme p\u00ebr pagesat me para t\u00eb gatshme n\u00eb Kosov\u00eb dhe p\u00ebr transaksionet e pagesave.<\/p>\n<p>Me k\u00ebt\u00eb rregullore \u00ebsht\u00eb ndaluar edhe dinari serb, i cili deri m\u00eb tash ka qarkulluar n\u00eb mjediset me shumic\u00eb serbe n\u00eb Kosov\u00eb, sepse qytetar\u00ebt serb\u00eb, n\u00eb k\u00ebt\u00eb valut\u00eb, kan\u00eb pranuar pagesa t\u00eb ndryshme nga buxheti i Serbis\u00eb: rroga, pensione, ndihm\u00eb sociale, shtesa p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb e t\u00eb tjera.<\/p>\n<p>Pun\u00ebtor\u00ebt e post\u00ebs n\u00eb Mitrovic\u00eb t\u00eb Veriut u thon\u00eb po ashtu klient\u00ebve t\u00eb tyre se nuk kan\u00eb para p\u00ebr pagesa, konfirmon p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb Radmilla, nj\u00eb tjet\u00ebr p\u00ebrfituese e ndihm\u00ebs sociale nga sistemi i Serbis\u00eb.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, ajo arriti t\u2019i t\u00ebrhiqte parat\u00eb nga Kursimorja e Post\u00ebs e Serbis\u00eb, e cila gjithashtu funksionon n\u00ebn sistemin serb dhe, aktualisht, \u00ebsht\u00eb banka e vetme n\u00eb Kosov\u00eb q\u00eb operon me dinar\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cMua m\u00eb duhen parat\u00eb p\u00ebr insulin\u00eb, p\u00ebr barna. Shkoj n\u00eb post\u00eb dhe nuk ka para [p\u00ebr ndihm\u00ebn sociale q\u00eb marr]. Por k\u00ebtu [n\u00eb Kursimoren e Post\u00ebs) arrita t\u2019i t\u00ebrheq parat\u00eb, p\u00ebr fat t\u00eb mir\u00eb\u201d, thot\u00eb Radmilla.<\/p>\n<p>Pagesa t\u00eb kufizuara edhe n\u00eb euro?<\/p>\n<p>N\u00eb Kursimoren e Post\u00ebs n\u00eb Mitrovic\u00eb t\u00eb Veriut, Gorica mori vet\u00ebm shtesat p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb n\u00eb vler\u00eb prej rreth 10 mij\u00eb dinar\u00ebsh, ose 90 eurosh.<\/p>\n<p>\u201cM\u00eb than\u00eb t\u00eb vij nes\u00ebr n\u00eb m\u00ebngjes p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb ndihm\u00ebn sociale\u201d, thot\u00eb Gorica.<\/p>\n<p>Ajo druan se, n\u00eb t\u00eb ardhmen, do t\u2019i duhet t\u00eb shkoj\u00eb n\u00eb Rashk\u00eb t\u00eb Serbis\u00eb p\u00ebr t\u2019i marr\u00eb p\u00ebrfitimet q\u00eb i takojn\u00eb.<\/p>\n<p>Te Kursimorja e Post\u00ebs, ekipi i REL-it takoi t\u00eb mart\u00ebn edhe Aleksandrin, i cili kishte shkuar p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb rrog\u00ebn.<\/p>\n<p>Sipas tij, punonj\u00ebsit e Kursimores s\u00eb Post\u00ebs i informojn\u00eb klient\u00ebt e tyre se mund t\u00eb t\u00ebrheqin 10 mij\u00eb dinar\u00eb, apo 100 euro, gjat\u00eb dit\u00ebs.<\/p>\n<p>\u201cDo t\u00eb shohim se si do t\u00eb shkoj\u00eb\u201d, thot\u00eb ai.<\/p>\n<p>REL-i pyeti Kursimoren e Post\u00ebs n\u00ebse pagesat n\u00eb Kosov\u00eb b\u00ebhen edhe n\u00eb euro dhe n\u00ebse pagesat jan\u00eb t\u00eb kufizuara n\u00eb nj\u00eb shum\u00eb t\u00eb caktuar parash, por nuk mori p\u00ebrgjigje.<\/p>\n<p>M\u00eb her\u00ebt, presidenti i Serbis\u00eb, Aleksandar Vu\u00e7iq, tha se pun\u00ebtor\u00ebt e sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb dhe arsimit i marrin pagat n\u00eb dy pjes\u00eb, p\u00ebrkat\u00ebsisht m\u00eb 6 dhe 21 t\u00eb muajit.<\/p>\n<p>P\u00ebrve\u00e7 institucioneve arsimore dhe sh\u00ebndet\u00ebsore, n\u00eb mjediset me shumic\u00eb serbe n\u00eb Kosov\u00eb funksionojn\u00eb edhe institucione t\u00eb tjera t\u00eb Serbis\u00eb, pun\u00ebtor\u00ebt e t\u00eb cilave paguhen po ashtu me dinar\u00eb.<\/p>\n<p>Nj\u00eb prej tyre \u00ebsht\u00eb Dragana nga Gra\u00e7anica, e cila, si\u00e7 thot\u00eb, do t\u00eb shkoj\u00eb n\u00eb Serbi p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb rrog\u00ebn e saj.<\/p>\n<p>\u201cKur m\u00eb duhet, shkoj atje [n\u00eb Serbi]. Nuk mund ta t\u00ebrheq k\u00ebtu, sepse rrog\u00ebn e marr p\u00ebrmes Kursimores s\u00eb Post\u00ebs dhe nuk ka dinar\u00eb. Her\u00eb shkoj n\u00eb Kralev\u00eb, her\u00eb n\u00eb kufi\u2026 n\u00eb Jarinj\u00eb gjendet Kursimorja e Post\u00ebs\u201d, thot\u00eb Dragana p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb.<\/p>\n<p>Asnj\u00eb zgjidhje n\u00eb horizont<\/p>\n<p>REL-i pyeti Post\u00ebn e Serbis\u00eb, Kursimoren e Post\u00ebs dhe Bank\u00ebn Popullore t\u00eb Serbis\u00eb se si do t\u00eb zgjidhet problemi i munges\u00ebs s\u00eb dinar\u00ebve n\u00eb Kosov\u00eb, por nuk mori p\u00ebrgjigje.<\/p>\n<p>As Qeveria e Kosov\u00ebs nuk iu p\u00ebrgjigj pyetjes s\u00eb REL-it n\u00ebse periudha e ashtuquajtur e tranzicionit parasheh pages\u00ebn e p\u00ebrfitimeve financiare nga buxheti i Serbis\u00eb n\u00eb dinar\u00eb.<\/p>\n<p>Prishtina zyrtare k\u00ebmb\u00ebngul n\u00eb nj\u00eb komunikim t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb me institucionet p\u00ebrgjegj\u00ebse t\u00eb Serbis\u00eb, p\u00ebr t\u00eb gjetur nj\u00eb zgjidhje sa i p\u00ebrket pages\u00ebs s\u00eb p\u00ebrfitimeve monetare nga buxheti i Serbis\u00eb, por Beogradi zyrtar refuzon dhe k\u00ebrkon q\u00eb \u00e7\u00ebshtja t\u00eb ngrihet n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb dialogut p\u00ebr normalizimin e marr\u00ebdh\u00ebnieve mes dy vendeve, q\u00eb nd\u00ebrmjet\u00ebson Bashkimi Evropian.<\/p>\n<p>M\u00eb 18 shkurt, presidenti i Serbis\u00eb, Aleksandar Vu\u00e7iq, i tha TV Prva-s n\u00eb Beograd se nuk e di se cila \u00ebsht\u00eb zgjidhja p\u00ebr p\u00ebrdorimin e dinar\u00ebve n\u00eb Kosov\u00eb, e as si do t\u00eb paguhen kompensimet monetare.<\/p>\n<p>\u201cKur ta di, do ta informoj opinionin\u201d, tha ai.<\/p>\n<p>M\u00eb her\u00ebt, kryeministri i Kosov\u00ebs, Albin Kurti, tha p\u00ebr Bloomberg-un se vendimi i BQK-s\u00eb nuk mund t\u00eb anulohet. Ai p\u00ebrs\u00ebriti se rregullorja nuk i ndalon pagesat nga buxheti i Serbis\u00eb, por se ato duhet t\u00eb b\u00ebhen n\u00eb euro.<\/p>\n<p>Banka Qendrore e Kosov\u00ebs njoftoi m\u00eb 12 shkurt se faza e tranzicionit p\u00ebr zbatimin e rregullores s\u00eb saj, nuk mund t\u00eb zgjas\u00eb m\u00eb shum\u00eb se tre muaj.<\/p>\n<p>P\u00ebr vite me radh\u00eb, Banka Popullore e Serbis\u00eb d\u00ebrgoi dinar\u00eb n\u00eb kasafort\u00ebn e saj n\u00eb komun\u00ebn e Leposaviqit \u2013 pjesa veriore e Kosov\u00ebs. Prej aty, kompania nd\u00ebrkomb\u00ebtare, Henderson, i transportonte ata n\u00ebp\u00ebr institucionet financiare q\u00eb operonin n\u00ebn sistemin serb, t\u00eb tilla si Posta e Serbis\u00eb apo Kursimorja e Post\u00ebs.<\/p>\n<p>Por, BQK-ja thot\u00eb tani se kjo praktik\u00eb \u00ebsht\u00eb e kund\u00ebrligjshme, sepse vet\u00ebm ajo mund t\u00eb eksportoj\u00eb dhe importoj\u00eb monedha dhe kart\u00ebmonedha n\u00eb territorin e Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p>\u00c7\u00ebshtja e dinarit arrin n\u00eb Gjykat\u00ebn Kushtetuese t\u00eb Kosov\u00ebs<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb, nj\u00eb ekip avokat\u00ebsh serb\u00eb dor\u00ebzoi nj\u00eb k\u00ebrkes\u00eb te Gjykata Kushtetuese e Kosov\u00ebs p\u00ebr vler\u00ebsimin e kushtetutshm\u00ebris\u00eb s\u00eb rregullores s\u00eb Bank\u00ebs Qendrore t\u00eb Kosov\u00ebs, p\u00ebr shkak t\u00eb, si\u00e7 u tha, \u201cefektit t\u00eb d\u00ebmit q\u00eb iu shkaktua qytetar\u00ebve\u201d.<\/p>\n<p>Avokat\u00ebt k\u00ebrkuan, po ashtu, pezullimin e rregullores.<\/p>\n<p>Nj\u00ebri prej tyre i tha portalit lokal n\u00eb gjuh\u00ebn serbe, Kossev, se rregullorja e BQK-s\u00eb shkel t\u00eb drejtat themelore t\u00eb njeriut, p\u00ebrkat\u00ebsisht p\u00ebr pron\u00ebn, pun\u00ebn, profesionin, sh\u00ebndetin dhe mbrojtjen sociale.<\/p>\n<p>Grupi i avokat\u00ebve tha se zbatimi i rregullores \u00ebsht\u00eb diskriminues, sepse prek, para s\u00eb gjithash, komunitetin serb n\u00eb Kosov\u00eb dhe nuk ka pasur konsultime paraprake me komunitetin e prekur.<\/p>\n<p>Edhe bashk\u00ebsia nd\u00ebrkomb\u00ebtare u shpreh e shqet\u00ebsuar se rregullorja e Bank\u00ebs Qendrore t\u00eb Kosov\u00ebs mund t\u00eb ket\u00eb ndikim negativ te serb\u00ebt e Kosov\u00ebs dhe t\u2019i rris\u00eb tensionet etnike.<\/p>\n<p>P\u00ebr rrjedhoj\u00eb, autoriteteve t\u00eb Kosov\u00ebs iu k\u00ebrkua q\u00eb ta shtyjn\u00eb zbatimin e saj.<\/p>\n<p>Ambasadori amerikan n\u00eb Kosov\u00eb, Jeffrey Hovenier, tha m\u00eb 15 shkurt se vendimi p\u00ebr t\u00eb ndaluar dinarin serb, ka ndikuar n\u00eb cil\u00ebsin\u00eb e marr\u00ebdh\u00ebnieve nd\u00ebrmjet Shteteve t\u00eb Bashkuara dhe Qeveris\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p>Edhe ndihm\u00ebsi i sekretarit amerikan t\u00eb Shtetit p\u00ebr Evrop\u00eb dhe Euroazi, James O\u2019Brien, tha m\u00eb 13 shkurt se Qeveria e Kosov\u00ebs vuri n\u00eb pik\u00ebpyetje partneritetin e saj me SHBA-n\u00eb, p\u00ebr shkak t\u00eb vendimit p\u00ebr ndalimin e dinarit serb.\/REL<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mjediset me shumic\u00eb serbe n\u00eb Kosov\u00eb po mbeten pa dinar\u00eb. K\u00ebshtu s\u00eb paku thon\u00eb disa qytetar\u00eb n\u00eb jug dhe n\u00eb veri t\u00eb Lumit Ib\u00ebr, t\u00eb cil\u00ebt provuan t\u00eb t\u00ebrheqin para nga llogarit\u00eb e tyre, t\u00eb mart\u00ebn. Institucionet, si n\u00eb Kosov\u00eb, ashtu edhe n\u00eb Serbi, heshtin. Mira nga Gra\u00e7anica \u2013 komun\u00eb me shumic\u00eb serbe af\u00ebr Prishtin\u00ebs [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":167111,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-167110","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/167110","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=167110"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/167110\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/167111"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=167110"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=167110"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=167110"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}