{"id":169838,"date":"2024-04-12T12:22:03","date_gmt":"2024-04-12T10:22:03","guid":{"rendered":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=169838"},"modified":"2024-04-12T12:22:03","modified_gmt":"2024-04-12T10:22:03","slug":"pse-eshte-i-rendesishem-regjistrimi-i-popullsise-si-perfitojne-shteti-dhe-qytetaret","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/pse-eshte-i-rendesishem-regjistrimi-i-popullsise-si-perfitojne-shteti-dhe-qytetaret\/","title":{"rendered":"Pse \u00ebsht\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm regjistrimi i popullsis\u00eb, si p\u00ebrfitojn\u00eb shteti dhe qytetar\u00ebt?"},"content":{"rendered":"<p>\u201cA ishin te ti p\u00ebr regjistrim?\u201d, \u201csa zgjati procedura?\u201d, \u201c\u00e7far\u00eb pyetjesh pat\u00ebn?\u201d \u2013 k\u00ebto jan\u00eb vet\u00ebm disa prej cop\u00ebzave t\u00eb muhabeteve q\u00eb po b\u00ebhen dit\u00ebve t\u00eb fundit n\u00eb lidhje me regjistrimin e popullsis\u00eb, t\u00eb ekonomive familjare dhe t\u00eb banesave n\u00eb Kosov\u00eb.<\/p>\n<p>Procesi, q\u00eb realizohet nga Agjencia e Statistikave t\u00eb Kosov\u00ebs (ASK), ka nisur m\u00eb 5 prill dhe do t\u00eb zgjas\u00eb deri m\u00eb 17 maj.<\/p>\n<p>T\u00eb gjith\u00eb jan\u00eb t\u00eb obliguar t\u2019i p\u00ebrgjigjen pothuajse secil\u00ebs pyetje, sepse, n\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn, mund t\u00eb gjobiten \u2013 individ\u00ebt me nga 30 deri n\u00eb 2.000 euro, kurse bizneset deri n\u00eb 20.000 euro.<\/p>\n<p>Shteti dhe individ\u00ebt p\u00ebrfitojn\u00eb prej regjistrimit, n\u00eb disa aspekte:<\/p>\n<p>Demografia<\/p>\n<p>P\u00ebrmes regjistrimit, shteti e ka parasysh shtrirjen e popullat\u00ebs n\u00ebp\u00ebr komuna dhe vendbanime. K\u00ebshtu ka th\u00ebn\u00eb Bekim Salihu, nga Instituti p\u00ebr Studime t\u00eb Avancuara \u2013 GAP n\u00eb Prishtin\u00eb, n\u00eb nj\u00eb prononcim p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cKomunat marrin buxhet edhe nga Qeveria, p\u00ebrve\u00e7 t\u00eb hyrave vetjake, dhe nj\u00ebra prej formave se si ndahet buxheti n\u00ebp\u00ebr komuna \u00ebsht\u00eb formula bazuar n\u00eb numrin e popullsis\u00eb. N\u00ebse nj\u00eb komun\u00eb del q\u00eb ka r\u00ebnie t\u00eb madhe t\u00eb popullsis\u00eb, padyshim q\u00eb ajo do t\u00eb reflektohet q\u00eb nga viti i ardhsh\u00ebm n\u00eb buxhetin e asaj komune\u201d.<\/p>\n<p>Nga ndarjet buxhetore, m\u00eb pas, reflektohen investimet kapitale dhe kapaciteti i nj\u00eb komune p\u00ebr t\u2019i kryer pun\u00ebt e parapara.<\/p>\n<p>Situata ekonomike<\/p>\n<p>Gjendja reale mbi l\u00ebvizjet brenda shtetit mund t\u00eb jet\u00eb efektive p\u00ebr qytetar\u00ebt edhe n\u00eb krijimin e nj\u00eb ideje mbi mund\u00ebsit\u00eb q\u00eb kan\u00eb para vetes.<\/p>\n<p>\u201cK\u00ebto jan\u00eb l\u00ebvizje kryesisht t\u00eb natyr\u00ebs ekonomike. Kjo mund t\u00eb tregoj\u00eb p\u00ebr nj\u00eb individ se cili vend \u00ebsht\u00eb m\u00eb i p\u00ebrshtatsh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb l\u00ebvizur, n\u00ebse d\u00ebshiron t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb pun\u00eb t\u00eb caktuar, ose nj\u00eb t\u00eb ardhme t\u00eb caktuar brenda nj\u00eb profesioni t\u00eb caktuar\u201d, ka th\u00ebn\u00eb Arian Lumezi prej Institutit p\u00ebr Politika Sociale \u201cMusine Kokalari\u201d n\u00eb Prishtin\u00eb.<\/p>\n<p>Sipas Lumezit, q\u00eb nga regjistrimi i fundit i popullsis\u00eb, m\u00eb 2011, kan\u00eb ndodhur shum\u00eb ndryshime \u2013 pandemia e koronavirusit, pasojat e luft\u00ebs s\u00eb Rusis\u00eb n\u00eb Ukrain\u00eb, liberalizimi i vizave \u2013 andaj \u00ebsht\u00eb e domosdoshme nj\u00eb pasqyr\u00eb m\u00eb e mir\u00eb e trend\u00ebve ekonomik\u00eb.<\/p>\n<p>Lumezi ka th\u00ebn\u00eb se t\u00eb dh\u00ebnat e reja do t\u00eb tregojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb edhe p\u00ebr standardin e jet\u00ebs n\u00eb Kosov\u00eb: \u201cKa nj\u00eb paqart\u00ebsi se \u00e7far\u00eb quajm\u00eb rritje t\u00eb pag\u00ebs, raporti me inflacionin, rritjen e \u00e7mimeve e t\u00eb tjera\u201d.<\/p>\n<p>Ai beson se, p\u00ebr qytetar\u00ebt, \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb kuptohet n\u00ebse ka pasur inflacion t\u00eb mir\u00ebfillt\u00eb apo t\u00eb manipuluesh\u00ebm, me q\u00ebllim t\u00eb rritjes s\u00eb \u00e7mimeve.<\/p>\n<p>Gjendja e komuniteteve<\/p>\n<p>Hulumtuesit besojn\u00eb se \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb t\u00eb kuptohet m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr gjendjen e minoriteteve n\u00eb Kosov\u00eb.<\/p>\n<p>Sipas regjistrimit t\u00eb fundit, m\u00eb 2011, 91 p\u00ebr qind e banor\u00ebve t\u00eb Kosov\u00ebs jan\u00eb shqiptar\u00eb, 3.4 p\u00ebr qind jan\u00eb serb\u00eb, nd\u00ebrsa 5.6 p\u00ebrqind\u00ebshi tjet\u00ebr p\u00ebrb\u00ebhet nga boshnjak\u00ebt, goran\u00ebt, turqit, rom\u00ebt, ashkalinjt\u00eb dhe egjiptian\u00ebt.<\/p>\n<p>Lista Serbe \u2013 partia m\u00eb e madhe e serb\u00ebve n\u00eb Kosov\u00eb \u2013 u ka b\u00ebr\u00eb thirrje serb\u00ebve t\u00eb mos marrin pjes\u00eb n\u00eb regjistrimin e sivjetm\u00eb t\u00eb popullsis\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb, sikurse m\u00eb 2011.<\/p>\n<p>Salihu dhe Lumezi besojn\u00eb se regjistrimi do t\u00eb ndihmonte n\u00eb nxjerrjen e nj\u00eb pasqyreje t\u00eb qart\u00eb dhe t\u00eb kontekstit n\u00eb t\u00eb cilin jetojn\u00eb minoritetet n\u00eb Kosov\u00eb, n\u00eb ve\u00e7anti serb\u00ebt n\u00eb pjes\u00ebn veriore.<\/p>\n<p>\u201cQarkullojn\u00eb fjal\u00eb q\u00eb n\u00eb veri jetohet shum\u00eb m\u00eb mir\u00eb sesa n\u00eb pjes\u00ebt tjera t\u00eb Kosov\u00ebs, sepse atje njer\u00ebzit nuk kan\u00eb paguar rrym\u00eb. K\u00ebto gj\u00ebra, n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, nuk q\u00ebndrojn\u00eb, pasi, n\u00ebse shkon vet\u00eb, e sheh q\u00eb jeta nuk \u00ebsht\u00eb ashtu si paraqitet, dhe nuk lidhet gjith\u00e7ka me t\u00eb ardhurat apo pensionet\u201d, ka th\u00ebn\u00eb Lumezi.<\/p>\n<p>Sipas t\u00eb dh\u00ebnave zyrtare, numri i p\u00ebrgjithsh\u00ebm i banor\u00ebve n\u00eb Kosov\u00eb \u00ebsht\u00eb rreth 1.8 milion, prej t\u00eb cil\u00ebve rreth 25.000 jan\u00eb serb\u00eb. Megjithat\u00eb, sipas vler\u00ebsimeve t\u00eb organizatave joqeveritare serbe n\u00eb Kosov\u00eb, n\u00eb k\u00ebt\u00eb vend jetojn\u00eb rreth 100.000 pjes\u00ebtar\u00eb t\u00eb komunitetit serb.<\/p>\n<p>D\u00ebmet e luft\u00ebs<\/p>\n<p>P\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb, n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb regjistrimit, \u00ebsht\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb edhe nj\u00eb formular p\u00ebr regjistrimin e d\u00ebmeve q\u00eb u jan\u00eb shkaktuar ekonomive familjare gjat\u00eb luft\u00ebs.<\/p>\n<p>Salihu, ndon\u00ebse e mir\u00ebpret nism\u00ebn, beson se do t\u00eb ishte m\u00eb mir\u00eb q\u00eb \u201ckjo t\u00eb b\u00ebhej m\u00eb 2011, p\u00ebr shkak q\u00eb po ndryshojn\u00eb gjeneratat, e kujtesa dhe shum\u00eb gj\u00ebra mund t\u00eb harrohen\u201d.<\/p>\n<p>Autoritetet, n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn, kan\u00eb th\u00ebn\u00eb se vlera e d\u00ebmeve ekonomike q\u00eb Serbia ia ka shkaktuar Kosov\u00ebs n\u00eb luft\u00ebn e viteve 1998-\u201899 \u00ebsht\u00eb rreth 22 miliard\u00eb euro, mir\u00ebpo t\u00eb dh\u00ebna publike nuk ekzistojn\u00eb.<\/p>\n<p>Kush do t\u2019i p\u00ebrdor\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat?<\/p>\n<p>P\u00ebrve\u00e7 autoriteteve shtet\u00ebrore, nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb t\u00eb dh\u00ebnave do t\u00eb mund t\u2019i p\u00ebrdorin edhe hulumtuesit, mediat, akademia, e organizatat joqeveritare dhe ato nd\u00ebrkomb\u00ebtare, p\u00ebr p\u00ebrpilim t\u00eb raporteve t\u00eb ndryshme.<\/p>\n<p>ASK-ja ka paralajm\u00ebruar q\u00eb rezultatet preliminare t\u00eb regjistrimit do t\u2019i publikoj\u00eb brenda tre muajve.<\/p>\n<p>T\u00eb gjitha informacionet q\u00eb japin qytetar\u00ebt jan\u00eb t\u00eb fshehta dhe \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb informacionet t\u00eb jepen t\u00eb sakta.<\/p>\n<p>Si Salihu, ashtu edhe Lumezi, besojn\u00eb se autoritetet nuk kan\u00eb b\u00ebr\u00eb mjaftuesh\u00ebm p\u00ebr vet\u00ebdijesimin e popullsis\u00eb p\u00ebr r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e k\u00ebtij procesi, prandaj disa qytetar\u00eb kan\u00eb dilema rreth regjistrimit.<\/p>\n<p>\u201cK\u00ebto t\u00eb dh\u00ebna nuk mblidhen p\u00ebr q\u00ebllime t\u00eb tatimit, por b\u00ebhen me q\u00ebllim t\u00eb studimit\u2026 nuk do t\u00eb thuhet, shembull, Bekimi i ka 10 prona, por thuhet se Prishtina i ka 10 prona. Merret t\u00ebr\u00ebsia dhe jo ve\u00e7antia\u201d, ka shpjeguar Salihu.<\/p>\n<p>ASK-ja ka th\u00ebn\u00eb se regjistrimin po e zhvillon n\u00eb bashk\u00ebpunim me Bashkimin Evropian, dhe se nj\u00eb ekip i Brukselit do ta v\u00ebzhgoj\u00eb procesin, nd\u00ebrsa n\u00eb fund edhe do ta vler\u00ebsoj\u00eb at\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cA ishin te ti p\u00ebr regjistrim?\u201d, \u201csa zgjati procedura?\u201d, \u201c\u00e7far\u00eb pyetjesh pat\u00ebn?\u201d \u2013 k\u00ebto jan\u00eb vet\u00ebm disa prej cop\u00ebzave t\u00eb muhabeteve q\u00eb po b\u00ebhen dit\u00ebve t\u00eb fundit n\u00eb lidhje me regjistrimin e popullsis\u00eb, t\u00eb ekonomive familjare dhe t\u00eb banesave n\u00eb Kosov\u00eb. Procesi, q\u00eb realizohet nga Agjencia e Statistikave t\u00eb Kosov\u00ebs (ASK), ka nisur m\u00eb 5 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":169704,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-169838","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/169838","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=169838"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/169838\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/169704"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=169838"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=169838"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=169838"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}