{"id":174912,"date":"2024-07-01T11:41:12","date_gmt":"2024-07-01T09:41:12","guid":{"rendered":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=174912"},"modified":"2024-07-01T11:41:12","modified_gmt":"2024-07-01T09:41:12","slug":"the-guardian-vdiq-gjiganti-i-letersise-shqipe-ismail-kadare","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/the-guardian-vdiq-gjiganti-i-letersise-shqipe-ismail-kadare\/","title":{"rendered":"The Guardian: Vdiq gjiganti i let\u00ebrsis\u00eb shqipe, Ismail Kadare"},"content":{"rendered":"<p>Gazeta prestigjioze britanike, The Guardian, ka shkruar p\u00ebr shuarjen e shkrimtarit Ismail Kadare, duke e quajtur gjigant t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqipe.<\/p>\n<p>Tregimet e tij alegorike, shkruan gazeta britanike, t\u00eb informuara nga jeta n\u00ebn komunizmin shtet\u00ebror, t\u00ebrhoq\u00ebn vler\u00ebsime nd\u00ebrkomb\u00ebtare, por ai k\u00ebmb\u00ebnguli se nuk ishte nj\u00eb shkrimtar politik.<\/p>\n<p>\u201cIsmail Kadare, shkrimtari shqiptar q\u00eb eksploroi historin\u00eb dhe kultur\u00ebn e Ballkanit n\u00eb poezi dhe let\u00ebrsi artistike p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se 60 vjet, ka vdekur n\u00eb mosh\u00ebn 88-vje\u00e7are\u201d, thuhet tutje.<\/p>\n<p>Bujar Hudhri, redaktori i Kadares\u00eb, i sht\u00ebpis\u00eb botuese n\u00eb Tiran\u00eb, Onufri, tha se Kadare vdiq t\u00eb h\u00ebn\u00ebn pasi u d\u00ebrgua me urgjenc\u00eb n\u00eb spital, derisa Reuters raportoi se shkrimtari Kadare kishte p\u00ebsuar arrest kardiak.<\/p>\n<p>Kadare lindi n\u00eb vitin 1936 n\u00eb Gjirokast\u00ebr \u2013 nj\u00eb qytet i vog\u00ebl n\u00eb malet e jugut t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p>Kadare u rrit n\u00eb rrug\u00ebn ku Enver Hoxha kishte jetuar nj\u00eb brez m\u00eb par\u00eb. Ai botoi p\u00ebrmbledhjen e tij t\u00eb par\u00eb me poezi n\u00eb mosh\u00ebn 17-vje\u00e7are. Pas studimeve n\u00eb Universitetin e Tiran\u00ebs, ai fitoi nj\u00eb burs\u00eb shtet\u00ebrore p\u00ebr t\u00eb studiuar let\u00ebrsi n\u00eb Institutin Gorki n\u00eb Mosk\u00eb. Ai u kthye n\u00eb Tiran\u00eb n\u00eb vitin 1960. Kur ai botoi nj\u00eb revist\u00eb, ai u ndalua menj\u00ebher\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cIshte nj\u00eb gj\u00eb e mir\u00eb q\u00eb ndodhi\u201d, kishte th\u00ebn\u00eb ai p\u00ebr The Guardian m\u00eb 2005, transmeton Reporteri.net.<\/p>\n<p>Tre vjet m\u00eb von\u00eb ai ia kaloi censur\u00ebs me \u201cGjenerali i ushtris\u00eb s\u00eb vdekur\u201d nj\u00eb roman p\u00ebr nj\u00eb gjeneral italian q\u00eb udh\u00ebton n\u00ebp\u00ebr Shqip\u00ebri n\u00eb vitet 1960 p\u00ebr t\u00eb rimarr\u00eb eshtrat e ushtar\u00ebve italian\u00eb q\u00eb vdiq\u00ebn gjat\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore. Gjenerali pa em\u00ebr p\u00ebrshkon fshatra t\u00eb mjera dhe fusha me balt\u00eb, duke v\u00ebn\u00eb n\u00eb pik\u00ebpyetje pik\u00ebn e misionit t\u00eb tij t\u00eb zymt\u00eb: \u201cKur gjith\u00e7ka thuhet dhe b\u00ebhet, a mund t\u00eb ket\u00eb ende nj\u00eb em\u00ebr nj\u00eb grumbull kockash?\u201d.<\/p>\n<p>Kritika shqiptare sulmoi nj\u00eb roman q\u00eb ishte nj\u00eb bot\u00eb larg realizmit socialist q\u00eb k\u00ebrkonte regjimi i Hoxh\u00ebs, por kur u botua n\u00eb Franc\u00eb n\u00eb vitin 1970, b\u00ebri buj\u00eb. Le Monde e p\u00ebrsh\u00ebndeti at\u00eb si \u201c me plot sharm\u201d.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa profili i tij nd\u00ebrkomb\u00ebtar ofroi nj\u00ebfar\u00eb mbrojtjeje, Kadare kaloi 20 vitet e ardhshme duke hartuar nj\u00eb kurs midis shprehjes artistike dhe mbijetes\u00ebs.<\/p>\n<p>\u201cAi ishte gjithashtu n\u00eb gjendje t\u00eb botonte dhe t\u00eb udh\u00ebtonte jasht\u00eb vendit\u201d, shkroi Guardian.<\/p>\n<p>Kur Hoxha vdiq n\u00eb vitin 1986, presidenti i ri, Ramiz Alia, filloi t\u00eb nd\u00ebrmerrte hapa tentativ\u00eb drejt reform\u00ebs. Kur Muri i Berlinit ra n\u00eb vitin 1989, Kadare u takua me presidentin p\u00ebr t\u00eb argumentuar p\u00ebr ndryshim. Por n\u00eb tetor t\u00eb vitit 1990, ai kishte arritur n\u00eb p\u00ebrfundimin se \u201cnuk kishte asnj\u00eb mund\u00ebsi p\u00ebr kund\u00ebrshtim ligjor n\u00eb Shqip\u00ebri\u201d dhe se \u201cm\u00eb shum\u00eb se \u00e7do veprim q\u00eb mund t\u00eb b\u00ebja n\u00eb Shqip\u00ebri, dezertimi im do t\u00eb ndihmonte demokratizimin e vendit tim\u201d.<\/p>\n<p>Qyteti i tij, p\u00ebr t\u00eb cilin shkroi romanin \u201cKronik\u00eb n\u00eb Gur\u201d, b\u00ebn pjes\u00eb n\u00eb trash\u00ebgimin\u00eb bot\u00ebrore q\u00eb mbron UNESCO-ja.<\/p>\n<p>Tridhjet\u00eb vjet t\u00eb karrier\u00ebs s\u00eb shkrimtarit, Kadare i jetoi n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb komuniste, ku edhe shkroi kryeveprat: \u201cGjenerali i ushtris\u00eb s\u00eb vdekur\u201d, \u201cPrilli i thyer\u201d, \u201cDimri i madh\u201d e \u201cUra me tri harqe\u201d.<\/p>\n<p>\u201cGjeneralin e ushtris\u00eb s\u00eb vdekur\u201d, gazeta amerikane Boston Globe e p\u00ebrshkroi si \u201croman t\u00eb fuqish\u00ebm dhe prek\u00ebs\u201d.<\/p>\n<p>Ai, gjithashtu, hyri n\u00eb 100 librat e shekullit t\u00eb gazet\u00ebs Le Monde.<\/p>\n<p>B\u00ebn fjal\u00eb p\u00ebr historin\u00eb e nj\u00eb gjenerali italian, i cili shkon n\u00eb Shqip\u00ebri pas Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb trupat e ushtar\u00ebve italian\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gazeta prestigjioze britanike, The Guardian, ka shkruar p\u00ebr shuarjen e shkrimtarit Ismail Kadare, duke e quajtur gjigant t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqipe. Tregimet e tij alegorike, shkruan gazeta britanike, t\u00eb informuara nga jeta n\u00ebn komunizmin shtet\u00ebror, t\u00ebrhoq\u00ebn vler\u00ebsime nd\u00ebrkomb\u00ebtare, por ai k\u00ebmb\u00ebnguli se nuk ishte nj\u00eb shkrimtar politik. \u201cIsmail Kadare, shkrimtari shqiptar q\u00eb eksploroi historin\u00eb dhe kultur\u00ebn [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":174913,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-174912","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/174912","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=174912"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/174912\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/174913"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=174912"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=174912"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=174912"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}