{"id":175037,"date":"2024-07-02T19:15:04","date_gmt":"2024-07-02T17:15:04","guid":{"rendered":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=175037"},"modified":"2024-07-02T19:15:04","modified_gmt":"2024-07-02T17:15:04","slug":"macroni-per-kadarene-jetoi-si-njeri-i-lire-ne-nje-vend-qe-sishte-i-tille","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/macroni-per-kadarene-jetoi-si-njeri-i-lire-ne-nje-vend-qe-sishte-i-tille\/","title":{"rendered":"Macroni p\u00ebr Kadaren\u00eb: Jetoi si njeri i lir\u00eb n\u00eb nj\u00eb vend q\u00eb s\u2019ishte i till\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>Presidenca franceze dhe vet\u00eb kreu i shtetit, Emmanuel Macron, kan\u00eb ngush\u00eblluar p\u00ebrmes nj\u00eb mesazhi ndarjen nga jeta t\u00eb kolosit t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqipe, Ismail Kadare. Macroni vler\u00ebson krijimtarin\u00eb e pashoq t\u00eb shkrimtarit t\u00eb madh, Ismail Kadare.<\/p>\n<p>Franca ishte vendi q\u00eb ia hapi dyert Kadares\u00eb, duke i dh\u00ebn\u00eb azil pasi ai u largua nga regjimi diktatorial i Enver Hoxh\u00ebs n\u00eb fillim t\u00eb vitit 1990. Macroni thekson se Kadareja me veprat e tij i tregoi bot\u00ebs p\u00ebr regjimin e Enver Hoxh\u00ebs n\u00eb Shqip\u00ebri, nd\u00ebrsa shton se shkrimtari jetoi dhe krijoi si i lir\u00eb, pavar\u00ebsisht se vendi nuk ishte i till\u00eb.<\/p>\n<p>Deklarata e plot\u00eb e Emmanuel Macronit:<\/p>\n<p>\u201cVdiq nj\u00eb shkrimtar q\u00eb mish\u00ebroi, me jet\u00ebn, me vepr\u00ebn dhe me personalitetin e tij, pasurimin e dialogut, forc\u00ebn e shpirtit evropian dhe vokacionin mikprit\u00ebs t\u00eb Franc\u00ebs. Shkrimtari franko-shqiptar Ismail Kadare u largua nga ne k\u00ebt\u00eb t\u00eb h\u00ebn\u00eb. Ai ishte nj\u00eb nga ata p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebt shkrimi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb luft\u00eb; ata q\u00eb \u00e7do fjal\u00eb u shk\u00ebputet nga heshtja, ata q\u00eb \u00e7do rresht rrezikon t\u2019u shtohet minutave, ata q\u00eb \u00e7do roman k\u00ebrc\u00ebnon t\u00eb jet\u00eb epitafi i karrier\u00ebs s\u00eb tyre.<\/p>\n<p>Sepse jetoi dhe krijoi si njeri i lir\u00eb, n\u00eb nj\u00eb vend q\u00eb nuk ishte: Shqip\u00ebria Sovjetike e pasluft\u00ebs, n\u00ebn zgjedh\u00ebn e hekurt t\u00eb Enver Hoxh\u00ebs.<\/p>\n<p>Por zbulimi i let\u00ebrsis\u00eb i hapi adoleshentit brigjet e nj\u00eb bote t\u00eb re. Duke lexuar Servantesin, Homerin dhe Gogolin, ai nd\u00ebrtoi rezistenc\u00ebn e tij intelektuale. Aq sa indoktrinimi i profesor\u00ebve t\u00eb tij t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb rr\u00ebshqiti mbi t\u00eb, n\u00eb Universitetin e Tiran\u00ebs si dhe n\u00eb Institutin Gorki n\u00eb Mosk\u00eb, tempullin e let\u00ebrsis\u00eb zyrtare. N\u00eb vend q\u00eb t\u00eb bashkohej me radh\u00ebt e \u201ctrup\u00ebs elitare t\u00eb realizmit socialist\u201d, si\u00e7 quhej, ai u bashkua me luft\u00ebtar\u00ebt e rezistenc\u00ebs s\u00eb stilit t\u00eb liris\u00eb.<\/p>\n<p>Romani i tij madh\u00ebshtor i vitit 1963, Gjenerali i ushtris\u00eb s\u00eb vdekur, u tolerua, sepse tema e tij ishte shqet\u00ebsuese, \u00ebndrra e tij pengoi etiketat komuniste: zhvarrosja e ushtar\u00ebve nga Lufta e Dyt\u00eb Bot\u00ebrore para nj\u00eb prifti dhe nj\u00eb ushtari italian, n\u00ebn pushtetin shqiptar. Shi i cili vazhdon t\u00eb bjer\u00eb. Nga ana tjet\u00ebr, P\u00ebrbind\u00ebshi, n\u00eb vitin 1965 dhe Dimri i vetmis\u00eb s\u00eb madhe, n\u00eb 1973, e b\u00ebn\u00eb paria, sepse denonconte shtypjen intelektuale t\u00eb Tiran\u00ebs s\u00eb koh\u00ebs. Dy her\u00eb i akuzuar p\u00ebr nxitje rebelimi, ai iu n\u00ebnshtrua nj\u00eb periudhe pune krahu thell\u00eb n\u00eb fshat, p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn ai raportoi.<\/p>\n<p>Pas Pallatit t\u00eb \u00cbndrrave, n\u00eb vitin 1981, ra s\u00ebpata: \u201carmik i popullit\u201d. I ndaluar nga publikimi, ai vendosi t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb azil politik. K\u00ebshtu ai iu drejtua vendit q\u00eb kishte qen\u00eb i pari q\u00eb p\u00ebrktheu librat e tij, i pari q\u00eb u b\u00eb i apasionuar pas pun\u00ebs s\u00eb tij p\u00ebrtej kufijve t\u00eb tij. Me botuesin e tij, Claude Durand, kreun e \u00c9ditions Fayard, ai planifikoi nj\u00eb arratisje t\u00eb madhe n\u00eb Franc\u00eb n\u00eb vitin 1990, nj\u00eb tjet\u00ebr goditje n\u00eb murin e diktatur\u00ebs: n\u00eb Tiran\u00eb, largimi i tij \u00e7oi n\u00eb protestat e para studentore n\u00eb m\u00eb shum\u00eb se dyzet vjet.<\/p>\n<p>Q\u00eb at\u00ebher\u00eb, nga kryeqyteti i Franc\u00ebs n\u00eb at\u00eb t\u00eb nj\u00eb Shqip\u00ebrie t\u00eb kthyer n\u00eb demokraci dhe m\u00eb n\u00eb fund t\u00eb rikthyer n\u00eb vetvete, ai e ndau ekzistenc\u00ebn e tij mes fjal\u00ebve dhe gj\u00ebrave, njer\u00ebzve dhe vendeve. Nga sh\u00ebtitjet e tij n\u00eb Tiran\u00ebn e rizbuluar, nga kjo tryez\u00eb n\u00eb kafenen\u00eb Rostand ku \u00e7do m\u00ebngjes vendoste fletoren dhe stilolapsin, lind\u00ebn tekste t\u00eb p\u00ebrjetshme, n\u00eb udh\u00ebkryqet e miteve dhe bot\u00ebve, nga imagjinata e piramid\u00ebs s\u00eb Keopsit n\u00eb at\u00eb t\u00eb Tiran\u00ebs. midis portave t\u00eb Luksemburgut, brigjeve t\u00eb Corn\u00eball dhe mureve t\u00eb Troj\u00ebs. Ata vazhdimisht na kujtojn\u00eb se si Evropa \u00ebsht\u00eb kontinenti i s\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt\u00ebs, se si historia e saj \u00ebsht\u00eb nj\u00eb histori e p\u00ebrbashk\u00ebt.<\/p>\n<p>Presidenti i Republik\u00ebs p\u00ebrsh\u00ebndet nj\u00eb shpirt t\u00eb lir\u00eb, i cili mori pjes\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb zgjim t\u00eb madh t\u00eb popullit q\u00eb ngriti perden e hekurt dhe nderoi Franc\u00ebn duke e marr\u00eb at\u00eb si azil t\u00eb krijimit t\u00eb tij. Ai u drejton ngush\u00ebllimet e tij t\u00eb p\u00ebrzem\u00ebrta t\u00eb dashurve t\u00eb tij, lexuesve t\u00eb tij dhe popullit shqiptar\u201d.<\/p>\n<p>Kujtojm\u00eb q\u00eb presidenti francez, Emmanuel Macron, nderoi shkrimtarin e madh shqiptar me urdhrat \u201cKryqi i legjionit t\u00eb nderit\u201d e \u201cOficer i legjionit t\u00eb nderit\u201d, gjat\u00eb vizit\u00ebs q\u00eb zhvilloi n\u00eb Tiran\u00eb, n\u00eb tetor t\u00eb vitit t\u00eb kaluar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Presidenca franceze dhe vet\u00eb kreu i shtetit, Emmanuel Macron, kan\u00eb ngush\u00eblluar p\u00ebrmes nj\u00eb mesazhi ndarjen nga jeta t\u00eb kolosit t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqipe, Ismail Kadare. Macroni vler\u00ebson krijimtarin\u00eb e pashoq t\u00eb shkrimtarit t\u00eb madh, Ismail Kadare. Franca ishte vendi q\u00eb ia hapi dyert Kadares\u00eb, duke i dh\u00ebn\u00eb azil pasi ai u largua nga regjimi diktatorial i [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":175038,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-175037","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175037","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=175037"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175037\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/175038"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=175037"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=175037"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=175037"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}