{"id":175711,"date":"2024-07-13T12:57:29","date_gmt":"2024-07-13T10:57:29","guid":{"rendered":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=175711"},"modified":"2024-07-13T12:57:29","modified_gmt":"2024-07-13T10:57:29","slug":"pasojat-qe-mund-ti-vuaje-kosova-me-plakjen-e-popullsise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/pasojat-qe-mund-ti-vuaje-kosova-me-plakjen-e-popullsise\/","title":{"rendered":"Pasojat q\u00eb mund t\u2019i vuaj\u00eb Kosova me plakjen e popullsis\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>Kosova si shteti m\u00eb i ri evropian krenohej me popullsin\u00eb m\u00eb t\u00eb re. Mir\u00ebpo kjo popullsi ka nisur t\u00eb plaket. Dhe Kosova pasojat e k\u00ebsaj mund t\u2019i ndiej m\u00eb von\u00eb. Ashtu si Gjermania dhe Franca dhe shtete t\u00eb tjera evropiane.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2011 kur ishte b\u00ebr\u00eb matja e fundit dilte se mosha mesatare e popullsis\u00eb ishte 29.97 vjet.<\/p>\n<p>13 vjet m\u00eb von\u00eb, mesatarja \u00ebsht\u00eb ngritur n\u00eb 34.82 vjet, rritje p\u00ebr 4.85 vjet.<\/p>\n<p>Kryeministri i Kosov\u00ebs, Albin Kurti, t\u00eb premten ka th\u00ebn\u00eb se realizimi i regjistrimit t\u00eb popullsis\u00eb ka qen\u00eb nj\u00eb nga projektet m\u00eb me prioritet t\u00eb Qeveris\u00eb s\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs gjat\u00eb k\u00ebtij viti, duke marr\u00eb parasysh r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e t\u00eb dh\u00ebnave n\u00eb koh\u00eb si dhe rundin e regjistrimeve globale (2015-2024).<\/p>\n<p>\u201cKy regjistrim nuk \u00ebsht\u00eb thjesht nj\u00eb ushtrim statistikor; \u00ebsht\u00eb nj\u00eb reflektim i p\u00ebrkushtimit ton\u00eb p\u00ebr t\u00eb kuptuar dhe adresuar nevojat e popullat\u00ebs son\u00eb \u2013 duke siguruar si shp\u00ebrndarje t\u00eb barabart\u00eb t\u00eb burimeve po ashtu edhe hedhje t\u00eb bazave p\u00ebr vendimmarrje t\u00eb informuar q\u00eb do t\u00eb form\u00ebsoj\u00eb t\u00eb ardhmen e Kosov\u00ebs\u201d, ka th\u00ebn\u00eb Kurti.<\/p>\n<p>Por plakja e popullsis\u00eb sjell pasoja t\u00eb m\u00ebdha p\u00ebr ekonomin\u00eb, shoq\u00ebrin\u00eb dhe politik\u00ebn. Dhe k\u00ebt\u00eb mund ta tregojn\u00eb m\u00eb s\u00eb miri shtetet evropiane, p\u00ebrfshir\u00eb dy prej ekonomive m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb Evrop\u00ebs, Gjermanin\u00eb dhe Franc\u00ebn.<\/p>\n<p>Plakja e popullsis\u00eb k\u00ebrkon riformulimin e politikave t\u00eb pensioneve dhe t\u00eb sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb. Shum\u00eb vende jan\u00eb detyruar t\u00eb rrisin mosh\u00ebn e daljes n\u00eb pension dhe t\u00eb reformojn\u00eb sistemet e pensioneve p\u00ebr t\u00eb mbajtur q\u00ebndrueshm\u00ebrin\u00eb financiare.<\/p>\n<p>Reformat pensionale<\/p>\n<p>N\u00eb Franc\u00eb dhe Itali, reformat e pensioneve kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb domosdoshme p\u00ebr t\u00eb mbajtur n\u00eb ekuilib\u00ebr sistemet e tyre sociale.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb vitit 2023, nj\u00eb prej sfidave kryesore t\u00eb presidentit Emmanuel Macron ka qen\u00eb edhe ngritja e mosh\u00ebs s\u00eb pensionimit nga 62 n\u00eb 64 vje\u00e7.<\/p>\n<p>Q\u00eb prej muajit janar deri m\u00eb 15 prill t\u00eb vitit 2023 ishin mbajtur 12 dit\u00eb protesta kund\u00ebr reformave pensionale.<\/p>\n<p>Presidenti Macron kishte deklaruar se reformat jan\u00eb esenciale p\u00ebr t\u00eb parandaluar shembjen e sistemit pensional. N\u00eb muajin mars, qeveria franceze kishte p\u00ebrdorur nj\u00eb t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb kushtetuese p\u00ebr t\u00eb detyruar miratimin e ligjit pa votim n\u00eb Asamblen\u00eb Komb\u00ebtare.<\/p>\n<p>N\u00eb vendet evropiane, p\u00ebr shembull, shpenzimet p\u00ebr kujdesin sh\u00ebndet\u00ebsor dhe social p\u00ebr t\u00eb moshuarit p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb buxhetit publik.<\/p>\n<p>Sipas raportit t\u00eb Organizat\u00ebs p\u00ebr Zhvillim dhe Bashk\u00ebpunim Ekonomik, shpenzimet p\u00ebr kujdesin afatgjat\u00eb pritet t\u00eb dyfishohen deri n\u00eb vitin 2050.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkaq, nj\u00eb raport nga European Commission thekson se rritja e numrit t\u00eb t\u00eb moshuarve do t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb rritjen e investimeve n\u00eb kujdesin sh\u00ebndet\u00ebsor dhe social, duke ushtruar presion mbi financat publike .<\/p>\n<p>Fuqia pun\u00ebtore<\/p>\n<p>Pasoja mund t\u00eb ket\u00eb edhe n\u00eb fuqin\u00eb pun\u00ebtore. K\u00ebt\u00eb m\u00eb s\u00eb miri e tregon edhe Gjermania.<\/p>\n<p>Vitin e kaluar Gjermania ka rishikuar politikat e migracionit p\u00ebr t\u00eb inkurajuar imigracionin e pun\u00ebtor\u00ebve t\u00eb rinj dhe t\u00eb kualifikuar me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb kompensonte plakjen e popullsis\u00eb.<\/p>\n<p>Gjermania ka miratuar ligje t\u00eb reja p\u00ebr t\u00ebrheqjen e pun\u00ebtor\u00ebve t\u00eb kualifikuar nga vendet e treta, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb Kosova, q\u00eb t\u00eb p\u00ebrmbush\u00eb nevojat e tregut t\u00eb pun\u00ebs.<\/p>\n<p>N\u00eb Gjermani popullsia n\u00eb mosh\u00eb pune pritet t\u00eb bjer\u00eb me rreth 4-6 milion\u00eb persona deri n\u00eb vitin 2030.<\/p>\n<p>Gjithashtu nj\u00eb popullsi m\u00eb e moshuar mund t\u00eb \u00e7oj\u00eb n\u00eb rritje m\u00eb t\u00eb ngadalt\u00eb ekonomike p\u00ebr shkak t\u00eb konsumit m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt dhe kursimeve m\u00eb t\u00eb larta.<\/p>\n<p>Inovacioni<\/p>\n<p>Nj\u00eb popullsi m\u00eb e moshuar ka tendenc\u00eb t\u00eb jet\u00eb m\u00eb pak inovative dhe m\u00eb pak e gatshme p\u00ebr t\u00eb pranuar teknologji t\u00eb reja. Kjo mund t\u00eb ndikoj\u00eb negativisht n\u00eb produktivitetin e p\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb ekonomis\u00eb.<\/p>\n<p>Studimet tregojn\u00eb se vendet me popullsi t\u00eb reja kan\u00eb nivele m\u00eb t\u00eb larta t\u00eb inovacionit dhe adaptimit t\u00eb teknologjive t\u00eb reja.\/Reporteri.net<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kosova si shteti m\u00eb i ri evropian krenohej me popullsin\u00eb m\u00eb t\u00eb re. Mir\u00ebpo kjo popullsi ka nisur t\u00eb plaket. Dhe Kosova pasojat e k\u00ebsaj mund t\u2019i ndiej m\u00eb von\u00eb. Ashtu si Gjermania dhe Franca dhe shtete t\u00eb tjera evropiane. N\u00eb vitin 2011 kur ishte b\u00ebr\u00eb matja e fundit dilte se mosha mesatare e popullsis\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":175712,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-175711","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175711","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=175711"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175711\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/175712"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=175711"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=175711"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=175711"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}