{"id":182775,"date":"2024-10-13T11:24:12","date_gmt":"2024-10-13T09:24:12","guid":{"rendered":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=182775"},"modified":"2024-10-13T11:24:12","modified_gmt":"2024-10-13T09:24:12","slug":"be-ja-prane-finalizimit-te-mjeteve-per-ballkanin-perendimor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/be-ja-prane-finalizimit-te-mjeteve-per-ballkanin-perendimor\/","title":{"rendered":"BE-ja pran\u00eb finalizimit t\u00eb mjeteve p\u00ebr Ballkanin Per\u00ebndimor"},"content":{"rendered":"<p>Bashkimi Evropian \u00ebsht\u00eb shum\u00eb af\u00ebr t\u2019i p\u00ebrmbyll\u00eb procedurat e miratimit t\u00eb agjendave t\u00eb reformave, t\u00eb cilat i kan\u00eb paraqitur vendet e Ballkanit Per\u00ebndimor, si kusht p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfituar nga paketa e Planit t\u00eb Rritjes, n\u00eb vler\u00eb prej 6 miliard\u00eb eurosh.<\/p>\n<p>P\u00ebrfituese t\u00eb Planit \u2013 q\u00eb u miratua nga BE-ja n\u00eb maj \u2013 jan\u00eb t\u00eb gjitha vendet e rajonit: Kosova, Shqip\u00ebria, Maqedonia e Veriut, Mali i Zi, Bosnje e Hercegovina dhe Serbia.<\/p>\n<p>Komisioni i IPA-s (Instrumentet e Para-An\u00ebtar\u00ebsimit) dha m\u00eb 11 tetor p\u00eblqimin final p\u00ebr vet\u00ebm pes\u00eb nga gjasht\u00eb vendet, q\u00eb i kan\u00eb paraqitur agjendat e reformave dhe rritjes.<\/p>\n<p>I vetmi vend i rajonit, i cili nuk mund t\u00eb pres\u00eb ende miratimin e agjend\u00ebs s\u00eb tij, \u00ebsht\u00eb Bosnje e Hercegovina, pasi q\u00eb dokumenti q\u00eb ky vend e ka d\u00ebrguar n\u00eb BE, nuk ka qen\u00eb komplet dhe nuk i ka adresuar t\u00eb gjitha sugjerimet e dh\u00ebna nga Komisioni Evropian.<\/p>\n<p>Komisioni Evropian pritet q\u00eb m\u00eb 16 tetor ta miratoj\u00eb vendimin p\u00ebr zbatim.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, Komisioni Evropian do t\u00eb jet\u00eb i gatsh\u00ebm nga ana e tij q\u00eb t\u2019i kryej\u00eb edhe pagesat e para nga paketa n\u00eb fjal\u00eb.<\/p>\n<p>Por, para se t\u00eb b\u00ebhen k\u00ebto pagesa, vendet p\u00ebrfituese duhet t\u2019i n\u00ebnshkruajn\u00eb marr\u00ebveshjet dhe t\u2019i ratifikojn\u00eb ato n\u00eb parlamentet e tyre komb\u00ebtare, sepse dy miliard\u00eb euro do t\u00eb jen\u00eb para pa kthim, nd\u00ebrsa t\u00eb tjerat do t\u00eb jen\u00eb kredi t\u00eb favorshme.<\/p>\n<p>Ndaj, vendet p\u00ebrfituese duhet t\u2019i ratifikojn\u00eb marr\u00ebveshjet, pasi q\u00eb duhet t\u00eb obligohen p\u00ebr kthimin e parave nga kredit\u00eb e favorshme.<\/p>\n<p>P\u00ebr shkak t\u00eb procedurave q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb koh\u00eb p\u00ebr miratimin e marr\u00ebveshjeve t\u00eb tilla, \u00ebsht\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb parashihet koha se kur do t\u00eb b\u00ebhen pagesat e para dhe p\u00ebr cilin vend t\u00eb rajonit.<\/p>\n<p>Realisht, ato mund t\u00eb b\u00ebhen n\u00eb fillim t\u00eb vitit 2025, por n\u00ebse ndonj\u00eb vend nxiton dhe e kryen m\u00eb her\u00ebt procedur\u00ebn e ratifikimit t\u00eb marr\u00ebveshjeve, at\u00ebher\u00eb k\u00ebto mjete do t\u00eb mund t\u00eb paguhen m\u00eb her\u00ebt.<\/p>\n<p>Ideja e BE-s\u00eb \u00ebsht\u00eb q\u00eb t\u00eb gjitha vendeve, p\u00ebr t\u00eb cilat do t\u00eb aprovohen agjendat e reformave dhe rritjes, t\u2019u ndahet si \u201cpages\u00eb parafinancuese\u201d shuma prej 7% e mjeteve t\u00eb dedikuara p\u00ebr to.<\/p>\n<p>Me k\u00ebt\u00eb paket\u00eb, BE-ja synon t\u00eb ndihmoj\u00eb rritjen ekonomike n\u00eb vendet e rajonit dhe, n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, ta p\u00ebrshpejtoj\u00eb procesin e integrimit t\u00eb tyre evropian.<\/p>\n<p>Sipas nj\u00eb p\u00ebrllogaritje jozyrtare, Kosova do t\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrfitoj\u00eb mbi 880 milion\u00eb euro nga ky plan i rritjes.<\/p>\n<p>Mbi 250 milion\u00eb euro, Kosov\u00ebs do t\u2019i ndaheshin si para pa kthim, nd\u00ebrsa pjesa tjet\u00ebr n\u00eb form\u00ebn e kredive t\u00eb volitshme.<\/p>\n<p>Rrjedhimisht, Kosov\u00ebs do t\u2019i paguheshin 7% e mjeteve si \u201cparafinancim\u201d, q\u00eb i bie rreth 61 milion\u00eb euro.<\/p>\n<p>Shqip\u00ebria do t\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrfitoj\u00eb n\u00eb total 922 milion\u00eb euro, nd\u00ebrsa si mjete \u201cparafinancuese\u201d 64.5 milion\u00eb.<\/p>\n<p>Maqedonia e Veriut do t\u00eb mund t\u00eb ket\u00eb n\u00eb dispozicion 750 milion\u00eb euro, nd\u00ebrsa pagesa e par\u00eb p\u00ebr t\u00eb do t\u00eb ishte 52.5 milion\u00eb.<\/p>\n<p>Serbis\u00eb do t\u2019i ndaheshin gjithsej 1.58 miliard euro, nd\u00ebrsa pagesa e par\u00eb p\u00ebr t\u00eb do t\u00eb ishte 111 milion\u00eb.<\/p>\n<p>Mali i Zi do t\u00eb kishte n\u00eb dispozicion gjithsej 383 milion\u00eb euro, nd\u00ebrsa si \u201cparafinancim\u201d 26.8 milion\u00eb.<\/p>\n<p>Bosnje e Hercegovina, nga totali i planit, do t\u00eb kishte n\u00eb dispozicion 1 miliard e 85 milion\u00eb euro, nd\u00ebrsa si \u201cparafinancim\u201d 76 milion\u00eb.<\/p>\n<p>Llogaritja se cili vend do t\u00eb ket\u00eb n\u00eb dispozicion sa mjete financiare, \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb n\u00eb baz\u00eb t\u00eb Bruto Prodhimit Vendor (GDP), numrit t\u00eb banor\u00ebve dhe disa kritereve t\u00eb tjera.<\/p>\n<p>Por, q\u00eb n\u00eb prezantimin e par\u00eb t\u00eb k\u00ebtij plani, m\u00eb her\u00ebt k\u00ebt\u00eb vit, vendeve t\u00eb rajonit u \u00ebsht\u00eb th\u00ebn\u00eb qart\u00eb se n\u00ebse ndonj\u00ebri nuk i kryen reformat pas nj\u00eb-dy vjet\u00ebsh, at\u00ebher\u00eb shuma e dedikuar p\u00ebr t\u00eb do t\u2019u shp\u00ebrndahet vendeve tjera.<\/p>\n<p>Plani, po ashtu, ka q\u00ebllim t\u00eb nxis\u00eb bashk\u00ebpunimin rajonal dhe zhvillimin e tregut t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt n\u00eb rajon, i cili gradualisht do t\u00eb integrohej n\u00eb tregun e p\u00ebrbashk\u00ebt t\u00eb Bashkimit Evropian.<\/p>\n<p>Ky plan, sipas zyrtar\u00ebve t\u00eb BE-s\u00eb, nuk ka n\u00eb asnj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00ebllim t\u00eb krijoj\u00eb ndonj\u00eb alternativ\u00eb t\u00eb zgjerimit t\u00eb BE-s\u00eb, por ta b\u00ebj\u00eb an\u00ebtar\u00ebsimin n\u00eb BE t\u00eb k\u00ebtyre vendeve m\u00eb t\u00eb leht\u00eb.<\/p>\n<p>Bashkimi Evropian do q\u00eb pagesat e para nga ky plan t\u00eb kryhen sa m\u00eb par\u00eb dhe t\u00eb nis\u00eb zbatimi i projekteve q\u00eb do t\u00eb financoheshin p\u00ebrmes tyre.<\/p>\n<p>N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, n\u00eb BE rikujtojn\u00eb edhe kushtet q\u00eb duhet t\u00eb p\u00ebrmbushen gjat\u00eb gjith\u00eb procesit t\u00eb realizimit t\u00eb projekteve.<\/p>\n<p>Ato kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me sundimin e ligjit, kontrollin financiar dhe auditimin e duhur sipas standardeve evropiane, nd\u00ebrsa n\u00eb rastin e Kosov\u00ebs dhe t\u00eb Serbis\u00eb, kusht specifik \u00ebsht\u00eb edhe angazhimi konstruktiv n\u00eb normalizimin e raporteve mes tyre.<\/p>\n<p>N\u00eb rast t\u00eb keqp\u00ebrdorimit t\u00eb k\u00ebtyre mjeteve, BE-ja do t\u00eb mund t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb kthimin e tyre, nd\u00ebrsa mjetet e pashfryt\u00ebzuara nga ndonj\u00eb vend, do t\u00eb mund t\u00eb shfryt\u00ebzoheshin p\u00ebr nj\u00eb vend tjet\u00ebr t\u00eb rajonit.<\/p>\n<p>Deri m\u00eb tash, ky \u00ebsht\u00eb plani m\u00eb ambicioz i ve\u00e7ant\u00eb i Bashkimit Evropian p\u00ebr vendet e rajonit, i cili nuk \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e mjeteve t\u00eb r\u00ebndomta nga Instrumentet e Para-An\u00ebtar\u00ebsimit (IPA), t\u00eb cilat u dedikohen vendeve nga procesi i zgjerimit, p\u00ebrfshir\u00eb edhe ato t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor. \/REL\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bashkimi Evropian \u00ebsht\u00eb shum\u00eb af\u00ebr t\u2019i p\u00ebrmbyll\u00eb procedurat e miratimit t\u00eb agjendave t\u00eb reformave, t\u00eb cilat i kan\u00eb paraqitur vendet e Ballkanit Per\u00ebndimor, si kusht p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfituar nga paketa e Planit t\u00eb Rritjes, n\u00eb vler\u00eb prej 6 miliard\u00eb eurosh. P\u00ebrfituese t\u00eb Planit \u2013 q\u00eb u miratua nga BE-ja n\u00eb maj \u2013 jan\u00eb t\u00eb gjitha [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":182343,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-182775","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/182775","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=182775"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/182775\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/182343"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=182775"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=182775"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=182775"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}