{"id":183394,"date":"2024-10-22T12:21:17","date_gmt":"2024-10-22T10:21:17","guid":{"rendered":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=183394"},"modified":"2024-10-22T12:21:17","modified_gmt":"2024-10-22T10:21:17","slug":"pensionistet-qe-kontribuuan-pas-luftes-perfundojne-me-pensionin-e-moshes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/pensionistet-qe-kontribuuan-pas-luftes-perfundojne-me-pensionin-e-moshes\/","title":{"rendered":"Pensionist\u00ebt q\u00eb kontribuuan pas luft\u00ebs, p\u00ebrfundojn\u00eb me pensionin e mosh\u00ebs"},"content":{"rendered":"<p>Pensionist\u00ebt q\u00eb kan\u00eb kontribuuar vet\u00ebm pas luft\u00ebs n\u00eb Kosov\u00eb, aktualisht, mb\u00ebshteten n\u00eb fondet q\u00eb i kan\u00eb kursyer n\u00eb Fondin e Kursimeve Pensionale.<\/p>\n<p>Pasi t\u2019i shpenzojn\u00eb ato \u2013 qoft\u00eb p\u00ebr dy, tre apo kat\u00ebr vjet \u2013 ata mbeten me vet\u00ebm pensionin e mosh\u00ebs, i cili tani \u00ebsht\u00eb 120 euro.<\/p>\n<p>Kjo vlen p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb pensionist\u00ebt q\u00eb karrier\u00ebn e tyre e kan\u00eb zhvilluar pas luft\u00ebs m\u00eb 1999 \u2013 pavar\u00ebsisht formimit t\u00eb tyre arsimor.<\/p>\n<p>N\u00eb mesin e tyre \u00ebsht\u00eb edhe historiani Xhafer Osmani nga Prishtina.<\/p>\n<p>Ai \u00ebsht\u00eb pensionuar n\u00eb maj t\u00eb k\u00ebtij viti, pasi ka mbushur 65 vjet.<\/p>\n<p>Nga viti 1999 ka punuar vazhdimisht si arsimtar i l\u00ebnd\u00ebs s\u00eb Historis\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cUn\u00eb marr pensionin e mosh\u00ebs 120 euro dhe 200 euro nga kursimet e mia n\u00eb Fondin e Kursimeve Pensionale t\u00eb Kosov\u00ebs. K\u00ebto 200 euro jan\u00eb para t\u00eb mia, q\u00eb jan\u00eb ndar\u00eb nga paga\u201d, thot\u00eb Osmani p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb Kosov\u00eb, \u00e7do person q\u00eb arrin mosh\u00ebn 65-vje\u00e7are, ka t\u00eb drejt\u00eb p\u00ebr pensionin bazik apo t\u00eb mosh\u00ebs, i cili paguhet nga buxheti i shtetit, pavar\u00ebsisht kontributeve t\u00eb tij.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa, n\u00eb Fondin e Kursimeve Pensionale t\u00eb Kosov\u00ebs, q\u00eb njihet edhe si Trust, punonj\u00ebsi dhe pun\u00ebdh\u00ebn\u00ebsi kontribuojn\u00eb me nga 5 p\u00ebr qind t\u00eb pag\u00ebs s\u00eb punonj\u00ebsit, apo n\u00eb total 10 p\u00ebr qind.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2003, p\u00ebr shembull, paga mesatare n\u00eb administrat\u00ebn publike ka qen\u00eb 167 euro, sipas Agjencis\u00eb s\u00eb Statistikave t\u00eb Kosov\u00ebs \u2013 \u00e7far\u00eb do t\u00eb thot\u00eb se n\u00eb Trust jan\u00eb ndar\u00eb 16 euro n\u00eb muaj.<\/p>\n<p>Me kalimin e viteve kjo ka ndryshuar.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-1015399 size-full\" src=\"https:\/\/reporteri.net\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Pamja-e-castit-2024-10-22-110711.png\" sizes=\"auto, (max-width: 702px) 100vw, 702px\" srcset=\"https:\/\/reporteri.net\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Pamja-e-castit-2024-10-22-110711.png 702w, https:\/\/reporteri.net\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Pamja-e-castit-2024-10-22-110711-300x219.png 300w\" alt=\"\" width=\"702\" height=\"513\" \/><\/p>\n<p>Gjat\u00eb 25 vjet\u00ebve pun\u00eb, Osmani ka kursyer mbi 12 mij\u00eb euro n\u00eb Trust.<\/p>\n<p>Pas pensionimit ka t\u00ebrhequr 20 p\u00ebr qind t\u00eb shum\u00ebs dhe nga 200 euro n\u00eb muaj do t\u00eb marr\u00eb edhe p\u00ebr rreth kat\u00ebr vjet \u2013 m\u00eb pas do t\u00eb mbetet me pensionin e mosh\u00ebs.<\/p>\n<p>\u201cNuk jam kund\u00ebr atyre q\u00eb marrin pension t\u00eb mosh\u00ebs. Por, duhet t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb kategorizim p\u00ebr kualifikime. Ne kemi punuar, kemi paguar taksa\u201d, thot\u00eb Osmani.<\/p>\n<p><strong>Si shpenzohen parat\u00eb e Trustit n\u00eb Kosov\u00eb?<\/strong><\/p>\n<p>Sipas ligjit n\u00eb fuqi, n\u00ebse shuma e kursyer n\u00eb Trust n\u00eb mosh\u00ebn e pensionimit \u00ebsht\u00eb n\u00ebn 3.000 euro, ajo shum\u00eb paguhet menj\u00ebher\u00eb me nj\u00eb k\u00ebst.<\/p>\n<p>N\u00ebse shuma \u00ebsht\u00eb m\u00eb e madhe se 3.000 euro, por m\u00eb e vog\u00ebl se 20.000, at\u00ebher\u00eb p\u00ebrfituesit i marrin nga 200 euro n\u00eb muaj, derisa t\u2019i shpenzojn\u00eb krejt parat\u00eb.<\/p>\n<p>E, kur kjo shum\u00eb \u00ebsht\u00eb mbi 20.000 euro, p\u00ebrfituesve u ndahen n\u00eb muaj aq para sa t\u00eb shpenzohen brenda 100 muajsh \u2013 pas k\u00ebsaj periudhe mbeten me shum\u00ebn e pensionit t\u00eb mosh\u00ebs.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-1015400 size-full\" src=\"https:\/\/reporteri.net\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Pamja-e-castit-2024-10-22-110747.png\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" srcset=\"https:\/\/reporteri.net\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Pamja-e-castit-2024-10-22-110747.png 700w, https:\/\/reporteri.net\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Pamja-e-castit-2024-10-22-110747-300x235.png 300w\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"549\" \/><\/p>\n<p>Trusti \u00ebsht\u00eb themeluar n\u00eb vitin 2002. Vlera e kursimeve aty, deri n\u00eb shtator t\u00eb k\u00ebtij viti, ka arritur n\u00eb 3 miliard\u00eb euro \u2013 me mbi 430 mij\u00eb llogari aktive.<\/p>\n<p>Numri i p\u00ebrfituesve t\u00eb pensionit nga viti 2002 deri n\u00eb fund t\u00eb vitit 2023 ka qen\u00eb rreth 74 mij\u00eb. Gjat\u00eb vitit 2023, kursimet e tyre kan\u00eb nisur t\u2019i t\u00ebrheqin 7.684 qytetar\u00eb.<\/p>\n<p>Sadik Hoxha, arsimtar i pensionuar i Gjeografis\u00eb, ka nisur t\u2019i t\u00ebrheq\u00eb kursimet k\u00ebt\u00eb vit.<\/p>\n<p>Pas 11 vjet\u00ebsh pun\u00eb n\u00eb nj\u00eb shkoll\u00eb fillore n\u00eb Rahovec, ai i ka mbushur 65 vjet shtatorin e vitit t\u00eb kaluar dhe \u00ebsht\u00eb pensionuar.<\/p>\n<p>Para nga Trusti, ai do t\u00eb marr\u00eb edhe rreth nj\u00eb vit, pasi ka kursyer rreth 6.000 euro. Pasi t\u2019i p\u00ebrfundoj\u00eb ato, do t\u00eb marr\u00eb vet\u00ebm shum\u00ebn q\u00eb i takon me pensionin e mosh\u00ebs.<\/p>\n<p>\u201cKy \u00ebsht\u00eb diskriminim. Un\u00eb, para luft\u00ebs, nuk kam mundur t\u00eb punoj, p\u00ebr shkak t\u00eb rrethanave n\u00eb at\u00eb periudh\u00eb. Tash, t\u00eb mbes me 120 euro n\u00eb muaj? Kjo nuk mjafton as p\u00ebr gj\u00ebra elementare\u201d, thot\u00eb Hoxha.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-1015401 size-full\" src=\"https:\/\/reporteri.net\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Pamja-e-castit-2024-10-22-110829.png\" sizes=\"auto, (max-width: 705px) 100vw, 705px\" srcset=\"https:\/\/reporteri.net\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Pamja-e-castit-2024-10-22-110829.png 705w, https:\/\/reporteri.net\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Pamja-e-castit-2024-10-22-110829-300x271.png 300w\" alt=\"\" width=\"705\" height=\"638\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Sipas disa llogaritjeve t\u00eb b\u00ebra nga sektori civil, shumica d\u00ebrrmuese e pensionist\u00ebve i shpenzon mjetet nga Trusti brenda pak vitesh, pa i mbushur 70 vjet. Por, t\u00eb gjith\u00eb duhet t\u2019i shpenzojn\u00eb p\u00ebr 100 muaj, apo pak m\u00eb shum\u00eb se 8 vjet.<\/p>\n<p>\u201cPraktikisht, n\u00eb mosh\u00ebn 73 vje\u00e7 e 4 muaj, ata marrin pensionin e fundit. Pas k\u00ebsaj moshe mbeten vet\u00ebm me pensionin e mosh\u00ebs, si\u00e7 e parashikon ligji\u201d, thot\u00eb p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb Selatin Kllokoqi, nga organizata joqeveritare Demokracia Plus.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-1015402 size-full\" src=\"https:\/\/reporteri.net\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Pamja-e-castit-2024-10-22-110908.png\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" srcset=\"https:\/\/reporteri.net\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Pamja-e-castit-2024-10-22-110908.png 700w, https:\/\/reporteri.net\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Pamja-e-castit-2024-10-22-110908-300x260.png 300w\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"606\" \/><\/p>\n<p>Atdhe Hykolli, udh\u00ebheq\u00ebs i Bashkimit t\u00eb Sindikatave t\u00eb Pavarura t\u00eb Kosov\u00ebs (BSPK), thot\u00eb se n\u00eb situat\u00eb edhe m\u00eb t\u00eb keqe se t\u00eb pensionuarit nga sektori publik, jan\u00eb qytetar\u00ebt q\u00eb pensionohen nga sektori privat.<\/p>\n<p>Ai thot\u00eb se pagat n\u00eb k\u00ebt\u00eb sektor, kan\u00eb qen\u00eb dhe jan\u00eb vazhdimisht m\u00eb t\u00eb vogla se n\u00eb sektorin publik.<\/p>\n<p>Paga mesatare bruto n\u00eb sektorin privat ka qen\u00eb 337 euro n\u00eb vitin 2012, nd\u00ebrsa n\u00eb vitin 2023 ka arritur n\u00eb 515 euro.<\/p>\n<p>P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, thot\u00eb Hykolli, n\u00eb vitet e 2000-ta, jo t\u00eb gjitha bizneset ua kan\u00eb paguar punonj\u00ebsve kontributet pensionale.<\/p>\n<p>Raste t\u00eb tilla ka edhe sot, sipas tij.<\/p>\n<p>Sk\u00ebnder Re\u00e7ica, ish-minist\u00ebr i Pun\u00ebs dhe Mir\u00ebqenies Sociale n\u00eb Kosov\u00eb, thot\u00eb se vendi e diskriminon dhe penalizon nj\u00eb kategori t\u00eb pensionist\u00ebve.<\/p>\n<p>\u201cShteti duhet t\u00eb ofroj\u00eb mb\u00ebshtetje m\u00eb t\u00eb drejt\u00eb dhe trajtim dinjitoz p\u00ebr k\u00ebta individ\u00eb, pasi ata kan\u00eb kontribuar n\u00eb ekonomin\u00eb dhe buxhetin shtet\u00ebror p\u00ebrmes pages\u00ebs s\u00eb taksave\u201d, thot\u00eb ai.<\/p>\n<p>N\u00eb Qeverin\u00eb e Kosov\u00ebs nuk iu p\u00ebrgjigj\u00ebn pyetjes s\u00eb REL-it se a do ta trajtojn\u00eb k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje n\u00eb reform\u00ebn pensionale, e cila, sipas kryeministrit Albin Kurti, pritet t\u00eb b\u00ebhet \u201cgjat\u00eb mandatit t\u00eb ardhsh\u00ebm\u201d.<\/p>\n<p>Zgjedhjet parlamentare n\u00eb Kosov\u00eb mbahen m\u00eb 9 shkurt t\u00eb vitit 2025.<\/p>\n<p>N\u00eb mbledhjen e Qeveris\u00eb s\u00eb tij m\u00eb 9 tetor, Kurti ka th\u00ebn\u00eb se \u201cfinalizimi i reform\u00ebs pensionale do t\u00eb siguroj\u00eb q\u00eb ata e ato q\u00eb kan\u00eb kontribuuar m\u00eb s\u00eb shumti p\u00ebr k\u00ebt\u00eb vend, ta ken\u00eb edhe trajtimin p\u00ebrkat\u00ebs e t\u00eb dinjitetsh\u00ebm\u201d, por nuk ka specifikuar m\u00eb shum\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Cila mund t\u00eb jet\u00eb zgjidhja?<\/strong><\/p>\n<p>Ndryshimet ligjore jan\u00eb thelb\u00ebsore p\u00ebr zgjidhjen e k\u00ebtij problemi, thot\u00eb Kllokoqi.<\/p>\n<p>\u201cDuhet siguruar q\u00eb k\u00ebta persona marrin pension bazuar n\u00eb stazhin e pun\u00ebs dhe n\u00eb kontributet e paguara n\u00eb Trust\u201d, sipas tij.<\/p>\n<p>Re\u00e7ica thot\u00eb, po ashtu, se reforma gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse e sistemit pensional \u00ebsht\u00eb e domosdoshme, \u201cp\u00ebr t\u00eb siguruar mbrojtje dhe dinjitet p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb pensionist\u00ebt e ardhsh\u00ebm\u201d.<\/p>\n<p>Qeveria e Kosov\u00ebs, m\u00eb 7 tetor, ka marr\u00eb vendim p\u00ebr t\u2019i rritur pensionet p\u00ebr 20 p\u00ebr qind.<\/p>\n<p>Deri at\u00ebher\u00eb, pensioni i mosh\u00ebs ka qen\u00eb 100 euro, nd\u00ebrsa ato kontributpaguese kan\u00eb arritur deri n\u00eb 265 euro.<\/p>\n<p>Ekspert\u00eb t\u00eb ekonomis\u00eb t\u00ebrheqin shpesh v\u00ebrejtjen se pensionet mbeten tejet t\u00eb ul\u00ebta p\u00ebrball\u00eb inflacionit dhe rritjes s\u00eb \u00e7mimeve n\u00eb vend.<\/p>\n<p>\u201cM\u00eb vjen t\u00eb qaj me obligimin e shtetit ndaj meje\u201d, thot\u00eb p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb edukatorja e pensionuar, Sevdije Berisha, nga Suhareka.<\/p>\n<p>Me 25 vjet p\u00ebrvoj\u00eb pune vet\u00ebm pas luft\u00ebs, ajo ka dal\u00eb n\u00eb pension para pes\u00eb muajsh dhe tregon se n\u00eb Trust i ka t\u00eb kursyera rreth 12.000 euro.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pensionist\u00ebt q\u00eb kan\u00eb kontribuuar vet\u00ebm pas luft\u00ebs n\u00eb Kosov\u00eb, aktualisht, mb\u00ebshteten n\u00eb fondet q\u00eb i kan\u00eb kursyer n\u00eb Fondin e Kursimeve Pensionale. Pasi t\u2019i shpenzojn\u00eb ato \u2013 qoft\u00eb p\u00ebr dy, tre apo kat\u00ebr vjet \u2013 ata mbeten me vet\u00ebm pensionin e mosh\u00ebs, i cili tani \u00ebsht\u00eb 120 euro. Kjo vlen p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb pensionist\u00ebt q\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":183395,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-183394","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/183394","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=183394"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/183394\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/183395"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=183394"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=183394"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=183394"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}