{"id":185411,"date":"2024-11-17T15:48:52","date_gmt":"2024-11-17T14:48:52","guid":{"rendered":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=185411"},"modified":"2024-11-17T15:48:52","modified_gmt":"2024-11-17T14:48:52","slug":"heshtja-kritike-ne-be-per-kosoven-dhe-serbine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/heshtja-kritike-ne-be-per-kosoven-dhe-serbine\/","title":{"rendered":"Heshtja kritike n\u00eb BE p\u00ebr Kosov\u00ebn dhe Serbin\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>Nga viti 2011 kur kan\u00eb nisur, bisedimet p\u00ebr normalizimin e marr\u00ebdh\u00ebnieve mes Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb jan\u00eb zhvilluar n\u00ebn nd\u00ebrmjet\u00ebsimin e tre shefave t\u00eb ndrysh\u00ebm t\u00eb politik\u00ebs s\u00eb jashtme t\u00eb Bashkimit Evropian \u2013 Catherine Ashton, Federica Mogherini dhe Josep Borrell.<\/p>\n<p>Secili ka dh\u00ebn\u00eb kontributin e vet, dhjet\u00ebra takime jan\u00eb zhvilluar, e po aq marr\u00ebveshje jan\u00eb arritur. Por, mb\u00ebrritja te q\u00ebllimi p\u00ebrfundimtar mbetet ende larg.<\/p>\n<p>Udh\u00ebheq\u00ebsit politik\u00eb t\u00eb negociatave, Albin Kurti i Kosov\u00ebs dhe Aleksandar Vu\u00e7iq i Serbis\u00eb, nuk jan\u00eb takuar qysh m\u00eb 14 shtator t\u00eb vitit 2023.<\/p>\n<p>Dhjet\u00eb dit\u00eb m\u00eb von\u00eb ka ndodhur sulmi n\u00eb Banjsk\u00eb, ku grupe t\u00eb armatosura serb\u00ebsh kan\u00eb sulmuar Policin\u00eb e Kosov\u00ebs dhe kan\u00eb vrar\u00eb nj\u00eb polic. Ky p\u00ebrshkall\u00ebzim i situat\u00ebs \u2013 m\u00eb i r\u00ebndi nd\u00ebr vite \u2013 i ka \u00e7uar pastaj marr\u00ebdh\u00ebniet mes dy vendeve n\u00eb pik\u00eb kritike.<\/p>\n<p>Shefi n\u00eb largim i politik\u00ebs s\u00eb jashtme t\u00eb BE-s\u00eb, Borrell, ka b\u00ebr\u00eb p\u00ebrpjekjen e fundit m\u00eb 26 qershor, p\u00ebr t\u2019i ulur bashk\u00eb Kurtin e Vu\u00e7iqin, por pa sukses.<\/p>\n<p>\u201cKa qen\u00eb takimi i nj\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb i lider\u00ebve q\u00eb kam kryesuar un\u00eb. Pra, takim me lider\u00ebt, jo mes tyre. Sepse, k\u00ebsaj radhe, nuk ka pasur takim trepal\u00ebsh\u201d, ka th\u00ebn\u00eb Borrell.<\/p>\n<p>Drejtimin e politik\u00ebs s\u00eb jashtme t\u00eb BE-s\u00eb tani pritet ta marr\u00eb ish-kryeministrja e Estonis\u00eb, Kaja Kallas.<\/p>\n<p>Ajo \u00ebsht\u00eb shfaqur k\u00ebt\u00eb jav\u00eb n\u00eb seanc\u00eb d\u00ebgjimore para Parlamentit Evropian, ka folur p\u00ebr luft\u00ebn n\u00eb Ukrain\u00eb, p\u00ebr konfliktin n\u00eb Lindjen e Mesme, p\u00ebr rrezikun nga Kina, p\u00ebr forcimin e mbrojtjes n\u00eb Evrop\u00eb e \u00e7\u00ebshtje t\u00eb tjera, por, \u00e7udit\u00ebrisht, fare pak p\u00ebr Ballkanin Per\u00ebndimor \u2013 rajonin ku BE-ja ka shum\u00eb ndikim dhe \u00ebsht\u00eb e p\u00ebrfshir\u00eb direkt n\u00eb disa procese, p\u00ebrfshir\u00eb nd\u00ebrmjet\u00ebsimin e bisedimeve mes Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb.<\/p>\n<p>Ajo nuk ka th\u00ebn\u00eb asgj\u00eb konkrete p\u00ebr k\u00ebt\u00eb dialog q\u00eb do ta kryesoj\u00eb vet\u00eb, vet\u00ebm \u00ebsht\u00eb zotuar q\u00eb zgjerimi i BE-s\u00eb me vendet e Ballkanit Per\u00ebndimor, do t\u00eb b\u00ebhet realitet.<\/p>\n<p>\u201cUn\u00eb mendoj se v\u00ebrtet duhet t\u00eb kemi nj\u00eb tregim suksesi n\u00eb pes\u00eb vjet\u00ebt e ardhsh\u00ebm, sepse kjo nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm p\u00ebr prosperitetin e rajonit, por edhe p\u00ebr t\u2019i dh\u00ebn\u00eb shpres\u00eb atij\u201d, ka th\u00ebn\u00eb Kallas.<\/p>\n<p>Rikard Jozwiak, redaktor p\u00ebr Evrop\u00ebn i Radios Evropa e Lir\u00eb, thot\u00eb se \u00ebsht\u00eb i befasuar nga shp\u00ebrfillja e Ballkanit Per\u00ebndimor n\u00eb fjalimin p\u00ebr politik\u00ebn e jashtme t\u00eb BE-s\u00eb.<\/p>\n<p>Ai thot\u00eb se ka pritur q\u00eb Kallas ta p\u00ebrmendte at\u00eb p\u00ebrkrah rajoneve t\u00eb tjera t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme, si Ukraina dhe Lindja e Mesme. P\u00ebr dialogun mes Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb, po ashtu, ka pritur v\u00ebmendje t\u00eb posa\u00e7me.<\/p>\n<p>\u201cFakti q\u00eb nuk e ka p\u00ebrmendur Ballkanin Per\u00ebndimor gjat\u00eb fjalimit hyr\u00ebs, q\u00eb ka zgjatur 15 minuta, dhe m\u00eb pas ka pasur vet\u00ebm nj\u00eb pyetje p\u00ebr t\u00eb nga eurodeputet\u00ebt, mua m\u00eb ka tronditur. Ngjash\u00ebm edhe fakti se asnj\u00eb deputet i Parlamentit Evropian nuk duket se \u00ebsht\u00eb i interesuar p\u00ebr nj\u00eb rajon q\u00eb \u00ebsht\u00eb shum\u00eb pran\u00eb BE-s\u00eb\u201d, thot\u00eb Jozwiak.<\/p>\n<p>N\u00eb mesin e sfidave m\u00eb urgjente politike, Leon Hartwell, bashk\u00ebpun\u00ebtor i lart\u00eb n\u00eb LSE IDEAS \u2013 Shkolla e Londr\u00ebs p\u00ebr Ekonomi, thot\u00eb se Kallas, me gjas\u00eb, ka zgjedhur t\u2019u jap\u00eb p\u00ebrpar\u00ebsi \u00e7\u00ebshtjeve t\u00eb siguris\u00eb s\u00eb BE-s\u00eb n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi dhe ta l\u00ebr\u00eb pak m\u00ebnjan\u00eb dialogun mes Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb.<\/p>\n<p>\u201c\u00c7\u00ebshtjet q\u00eb sigurisht do ta dominojn\u00eb koh\u00ebn e saj n\u00eb detyr\u00eb, jan\u00eb lufta e vazhdueshme mes Rusis\u00eb dhe Ukrain\u00ebs, marr\u00ebdh\u00ebniet mes BE-s\u00eb dhe SHBA-s\u00eb, sidomos pas fitores s\u00eb Donald Trumpit n\u00eb zgjedhjet presidenciale, pastaj Kina do t\u00eb mbetet nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje e r\u00ebnd\u00ebsishme, siguria energjetike, e k\u00ebshtu me radh\u00eb. Dialogu mes Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb nuk do t\u00eb ket\u00eb v\u00ebmendje t\u00eb menj\u00ebhershme, n\u00ebse nuk ka probleme me sigurin\u00eb, t\u00eb cilat jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb mundshme\u201d, thot\u00eb Hartwell p\u00ebr programin Expose t\u00eb Radios Evropa e Lir\u00eb.<\/p>\n<p>Viteve t\u00eb fundit, p\u00ebrshkall\u00ebzimi i tensioneve mes Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb ka gjeneruar vazhdimisht sfida dhe konflikte. Bashkimi Evropian u ka b\u00ebr\u00eb thirrje pareshtur p\u00ebrfaq\u00ebsuesve t\u00eb t\u00eb dyja vendeve q\u00eb zgjidhjen ta k\u00ebrkojn\u00eb p\u00ebrmes negociatave.<\/p>\n<p>Pavar\u00ebsisht k\u00ebsaj, zgjidhja e q\u00ebndrueshme mbetet larg dhe BE-ja nuk e ka luksin ta l\u00ebr\u00eb anash dialogun p\u00ebr koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb, thot\u00eb Hartwell.<\/p>\n<p>\u201cPotenciali p\u00ebr destabilitet \u00ebsht\u00eb mjaft i lart\u00eb dhe definitivisht kjo nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje p\u00ebr t\u2019u neglizhuar. Aq m\u00eb tep\u00ebr, kur kihet parasysh se rajoni i Ballkanit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb zon\u00eb e cenueshme e Evrop\u00ebs. \u00c7far\u00ebdo q\u00eb ndodh n\u00eb Ballkan, nuk mbetet vet\u00ebm n\u00eb Ballkan, por ka efekt t\u00eb madh t\u00eb shtrirjes edhe n\u00eb pjes\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb Evrop\u00ebs\u201d, thot\u00eb Hartwell.<\/p>\n<p>Kryeministri i Kosov\u00ebs, Kurti, ka nxjerr\u00eb disa kushte p\u00ebr vazhdimin e dialogut \u2013 mes tyre edhe dor\u00ebzimin nga Serbia t\u00eb personave p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr sulmin n\u00eb Banjsk\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb disa raste, ai ka akuzuar Bashkimin Evropian se \u201cp\u00ebrk\u00ebdhel\u201d Serbin\u00eb \u2013 gj\u00eb t\u00eb cil\u00ebn BE-ja e ka mohuar.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb nj\u00eb adresimi, muajin e kaluar, ai ka th\u00ebn\u00eb se pret dinamik\u00eb t\u00eb re nga Komisioni i ri Evropian sa i p\u00ebrket dialogut mes Kosov\u00ebs e Serbis\u00eb, por nuk ka specifikuar m\u00eb shum\u00eb.<\/p>\n<p>Presidenti i Serbis\u00eb, Vu\u00e7iq, n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, k\u00ebrkon vazhdimisht nga Kosova q\u00eb ta themeloj\u00eb Asociacionin e komunave me shumic\u00eb serbe, p\u00ebr t\u00eb cilin ka nj\u00eb marr\u00ebveshje qysh n\u00eb vitin 2013.<\/p>\n<p>Jozwiak beson se shum\u00eb l\u00ebvizje n\u00eb procesin e dialogut do t\u00eb intensifikohen pasi Kosova t\u2019i p\u00ebrfundoj\u00eb zgjedhjet parlamentare n\u00eb shkurt t\u00eb vitit 2025.<\/p>\n<p>I pyetur se \u00e7far\u00eb mund t\u2019i shtyj\u00eb gj\u00ebrat p\u00ebrpara, Jozwiak kujton nj\u00eb bised\u00eb t\u00eb tij\u00ebn me ish-shefen e politik\u00ebs s\u00eb jashtme t\u00eb BE-s\u00eb, Catherine Ashton, e cila ka nd\u00ebrmjet\u00ebsuar marr\u00ebveshjen e par\u00eb p\u00ebr normalizimin e marr\u00ebdh\u00ebnieve mes Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb:<\/p>\n<p>\u201cAjo ka th\u00ebn\u00eb se salca sekrete \u00ebsht\u00eb t\u00eb angazhohesh dhe t\u00eb bisedosh, e t\u00eb bisedosh, e t\u00eb bisedosh dhe t\u2019i njoh\u00ebsh dy udh\u00ebheq\u00ebsit. Tani kemi \u2013 le t\u2019i quaj \u2013 dy burr\u00ebshtetas t\u00eb fort\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb dhe Serbi, q\u00eb kan\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb madhe n\u00eb vendet e tyre\u201d.<\/p>\n<p>\u201cAta dy burra do t\u00eb b\u00ebjn\u00eb ose nuk do t\u00eb b\u00ebjn\u00eb marr\u00ebveshje. Dhe Kaja Kallas, ose kushdo q\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb pozit\u00ebn e saj, do t\u00eb duhet t\u00eb pij\u00eb shum\u00eb kafe me ta ose edhe gj\u00ebra t\u00eb tjera\u201d, thot\u00eb Jozwiak.<\/p>\n<p>P\u00ebr Hartwellin, topi \u00ebsht\u00eb fillimisht n\u00eb an\u00ebn e BE-s\u00eb. Sipas tij, Kallas duhet t\u2019i nxis\u00eb pes\u00eb vendet mosnjoh\u00ebse t\u00eb bllokut \u2013 Greqin\u00eb, Sllovakin\u00eb, Spanj\u00ebn, Qipron dhe Rumanin\u00eb \u2013 q\u00eb ta njohin Kosov\u00ebn dhe, n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, t\u2019i b\u00ebj\u00eb trysni Serbis\u00eb p\u00ebr t\u00eb hequr dor\u00eb nga refuzimi p\u00ebr njohjen e Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p>\u201cP\u00ebr aq koh\u00eb sa Serbia e sheh Kosov\u00ebn si pjes\u00eb t\u00eb territorit t\u00eb saj, ajo e ka p\u00ebr detyr\u00eb t\u00eb mbroj\u00eb \u00e7do gj\u00eb q\u00eb ndodh n\u00eb at\u00eb territor dhe kjo krijon nj\u00eb situat\u00eb pasigurie. Kjo \u00ebsht\u00eb e para\u201d.<\/p>\n<p>\u201cE dyta, \u00e7do marr\u00ebveshje q\u00eb BE-ja promovon mes Serbis\u00eb dhe Kosov\u00ebs, duhet t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb hap p\u00ebrpara drejt njohjes s\u00eb Kosov\u00ebs. Kallas nuk mund t\u00eb fokusohet n\u00eb ruajtjen e status quo-s\u00eb. Ajo duhet ta shtyj\u00eb p\u00ebrpara reciprocitetin\u201d, thot\u00eb Hartwell.<\/p>\n<p>P\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb dekad\u00eb negociata, Kosova dhe Serbia kan\u00eb arritur dhjet\u00ebra marr\u00ebveshje \u2013 nga l\u00ebvizja e lir\u00eb deri te njohja e simboleve shtet\u00ebrore \u2013 por shum\u00eb prej tyre mbeten pa u zbatuar dhe pal\u00ebt akuzojn\u00eb nj\u00ebra-tjetr\u00ebn p\u00ebr mosangazhim.<\/p>\n<p>Asnj\u00ebri prej bashk\u00ebbiseduesve nuk pret q\u00eb, n\u00eb lidhje me dialogun Kosov\u00eb-Serbi, Bashkimi Evropian ta rris\u00eb bashk\u00ebpunimin me Shtetet e Bashkuara, t\u00eb cilat nga janari do t\u00eb ken\u00eb, po ashtu, administrat\u00eb t\u00eb re.<\/p>\n<p>Jozwiak shprehet skeptik p\u00ebr interesin aktual t\u00eb SHBA-s\u00eb p\u00ebr t\u2019u angazhuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje.<\/p>\n<p>\u201cDo t\u00eb kishte kuptim q\u00eb BE-ja dhe SHBA-ja t\u00eb ishin n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn faqe n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor. Por, kam ndjesin\u00eb se dialogu do t\u2019i mbetet BE-s\u00eb. Nuk jam i sigurt se SHBA-ja ka ndonj\u00eb interes real p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb n\u00eb krye kur b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr Ballkanin Per\u00ebndimor. Ndoshta do t\u00eb ndryshoj\u00eb\u201d, thot\u00eb Jozwiak.<\/p>\n<p>Me fjal\u00ebt e profesorit Hartwell, Kaja Kallas, si estoneze q\u00eb \u00ebsht\u00eb, \u201ce di mir\u00eb se \u00e7far\u00eb do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb jetosh pran\u00eb nj\u00eb fqinji shum\u00eb t\u00eb madh, q\u00eb paraqet k\u00ebrc\u00ebnim t\u00eb vazhduesh\u00ebm ekzistencial p\u00ebr sigurin\u00eb t\u00ebnde\u201d. Ai i referohet k\u00ebtu Rusis\u00eb, e cila ndan nj\u00eb kufi prej gati 300 kilometrash me Estonin\u00eb.<\/p>\n<p>Hartwell shprehet i bindur se Kallas nuk do ta ket\u00eb prioritet dialogun Kosov\u00eb-Serbi, por thekson se \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb t\u00eb mos e neglizhoj\u00eb plot\u00ebsisht. Nj\u00eb qasje proaktive jo vet\u00ebm se do t\u2019i qet\u00ebsonte tensionet mes dy vendeve, por do t\u00eb ndihmonte edhe n\u00eb q\u00ebndrueshm\u00ebrin\u00eb e rajonit n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, sipas tij.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb takim me presidenten e Kosov\u00ebs, Vjosa Osmani, n\u00eb vitin 2021, kryeministrja e at\u00ebhershme e Estonis\u00eb ka theksuar nevoj\u00ebn e p\u00ebrmir\u00ebsimit t\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnieve t\u00eb Kosov\u00ebs me Serbin\u00eb, me arsyetimin se nj\u00eb Ballkan Per\u00ebndimor i sigurt \u201c\u00ebsht\u00eb n\u00eb interesin e gjith\u00eb Evrop\u00ebs\u201d.<\/p>\n<p>Se edhe sa koh\u00eb do t\u2019u duheshin negociatave q\u00eb kan\u00eb nisur qysh n\u00eb vitin 2011 dhe kan\u00eb prodhuar shpesh pasiguri n\u00eb vend t\u00eb zgjidhjeve, nuk e thot\u00eb askush. Por, t\u00eb shpresojm\u00eb q\u00eb jo edhe 13 vjet t\u00eb tjer\u00eb. \/REL<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga viti 2011 kur kan\u00eb nisur, bisedimet p\u00ebr normalizimin e marr\u00ebdh\u00ebnieve mes Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb jan\u00eb zhvilluar n\u00ebn nd\u00ebrmjet\u00ebsimin e tre shefave t\u00eb ndrysh\u00ebm t\u00eb politik\u00ebs s\u00eb jashtme t\u00eb Bashkimit Evropian \u2013 Catherine Ashton, Federica Mogherini dhe Josep Borrell. Secili ka dh\u00ebn\u00eb kontributin e vet, dhjet\u00ebra takime jan\u00eb zhvilluar, e po aq marr\u00ebveshje jan\u00eb arritur. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":185412,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-185411","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/185411","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=185411"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/185411\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/185412"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=185411"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=185411"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=185411"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}