{"id":190526,"date":"2025-01-06T07:17:42","date_gmt":"2025-01-06T06:17:42","guid":{"rendered":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=190526"},"modified":"2025-01-06T07:17:42","modified_gmt":"2025-01-06T06:17:42","slug":"a-po-rrezikohet-bota-nga-nje-pandemi-e-re-reagon-obsh-ja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/a-po-rrezikohet-bota-nga-nje-pandemi-e-re-reagon-obsh-ja\/","title":{"rendered":"A po rrezikohet bota nga nj\u00eb pandemi e re, reagon OBSH-ja"},"content":{"rendered":"<p>Kina po p\u00ebrballet me nj\u00eb rritje t\u00eb ndjeshme t\u00eb infeksioneve nga nj\u00eb virus i frym\u00ebmarrjes, i identifikuar si Metapneumovirusi i Njeriut (HMPV).<\/p>\n<p>Ky zhvillim ka mbushur spitalet, ka nxitur masa urgjente dhe ka ngjallur shqet\u00ebsime te publiku p\u00ebr nj\u00eb shp\u00ebrthim t\u00eb ngjash\u00ebm me pandemin\u00eb e Covid-19.<\/p>\n<p>Lidhur me k\u00ebt\u00eb rast ka reaguar dhe Organizata Bot\u00ebrore e Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb teksa e cil\u00ebson situat\u00ebn si di\u00e7ka jo emergjente.<\/p>\n<p>\u201cOrganizata Bot\u00ebrore e Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb nuk e ka cil\u00ebsuar situat\u00ebn si nj\u00eb emergjenc\u00eb globale sh\u00ebndet\u00ebsore, por rritja e rasteve ka shtyr\u00eb autoritetet t\u00eb forcojn\u00eb sistemet e monitorimit.<\/p>\n<p>Sipas Rregullores Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Sh\u00ebndetit, n\u00ebse nj\u00eb s\u00ebmundje \u00ebsht\u00eb e p\u00ebrhapur n\u00eb nj\u00eb rajon, duhet t\u00eb raportohet n\u00eb OBSH, at\u00ebher\u00eb organizata do t\u00eb p\u00ebrcaktoj\u00eb n\u00ebse nj\u00eb ngjarje e ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebrb\u00ebn apo jo nj\u00eb emergjenc\u00eb t\u00eb sh\u00ebndetit publik me shqet\u00ebsim nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u201d, thot\u00eb OBSH.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb, ekspert\u00ebt sh\u00ebndet\u00ebsor\u00eb kan\u00eb ngritur shqet\u00ebsime p\u00ebr HMPV, nj\u00eb virus i frym\u00ebmarrjes, n\u00eb pjes\u00eb t\u00eb tjera t\u00eb rajonit q\u00eb prek nj\u00eb num\u00ebr vendesh aziatike.<\/p>\n<p>Me rastet e metapneumovirusit njer\u00ebzor n\u00eb mesin e njer\u00ebzve, ka edhe nga ata n\u00ebn mosh\u00ebn 14-vje\u00e7are, e q\u00eb jan\u00eb numra n\u00eb rritje t\u00eb k\u00ebsaj moshe, sipas nj\u00eb raporti t\u00eb botuar n\u00eb Reuters.<\/p>\n<p>\u00c7far\u00eb \u00ebsht\u00eb HMPV q\u00eb ve\u00e7 po rritet n\u00eb Kin\u00eb?<\/p>\n<p>Zbuluar n\u00eb vitin 2001, HMPV i p\u00ebrket familjes Pneumoviridae, e nj\u00ebjta familje si virusi respirator syncytial (RSV), sipas Qendrave t\u00eb SHBA p\u00ebr Kontrollin dhe Parandalimin e S\u00ebmundjeve (CDC). Zakonisht shkakton infeksione t\u00eb rrug\u00ebve t\u00eb sip\u00ebrme dhe t\u00eb poshtme t\u00eb frym\u00ebmarrjes, duke paraqitur simptoma t\u00eb ngjashme me nj\u00eb ftohje t\u00eb zakonshme ose grip.<\/p>\n<p>Simptomat e HMPV<\/p>\n<p>Simptomat q\u00eb zakonisht lidhen me HMPV, si\u00e7 theksohet nga CDC, p\u00ebrfshijn\u00eb: koll\u00eb dhe rrjedhje hunde, ethe, dhimbje t\u00eb fytit, fishk\u00ebllim\u00eb ose gul\u00e7im n\u00eb raste t\u00eb r\u00ebnda. N\u00eb disa raste, infeksioni mund t\u00eb p\u00ebrshkall\u00ebzohet n\u00eb bronkit, pneumoni ose acarime t\u00eb astm\u00ebs.<\/p>\n<p>Kush \u00ebsht\u00eb n\u00eb rrezik?<\/p>\n<p>F\u00ebmij\u00ebt n\u00ebn pes\u00eb vje\u00e7, ve\u00e7an\u00ebrisht foshnjat, t\u00eb moshuarit, ve\u00e7an\u00ebrisht ata mbi 65 vje\u00e7 dhe personat me sistem imunitar t\u00eb dob\u00ebsuar ose kushte kronike t\u00eb frym\u00ebmarrjes si astma ose COPD jan\u00eb n\u00eb rrezik m\u00eb t\u00eb lart\u00eb, transmeton reporteri.<\/p>\n<p>Si p\u00ebrhapet HMPV?<\/p>\n<p>HMPV p\u00ebrhapet p\u00ebrmes pikave nga kollitja ose teshtitja, kontakti i ngusht\u00eb si prekja ose shtr\u00ebngimi i duarve, sip\u00ebrfaqet e kontaminuara, e ndjekur nga prekja e goj\u00ebs, hund\u00ebs ose syve. Sipas CDC, HMPV ka nj\u00eb model sezonal, q\u00eb qarkullon n\u00eb fund t\u00eb dimrit dhe pranver\u00ebs.<\/p>\n<p>\u00c7far\u00eb mund t\u00eb b\u00ebni p\u00ebr ta parandaluar at\u00eb?<\/p>\n<p>CDC rekomandon hapat e m\u00ebposht\u00ebm p\u00ebr t\u00eb zvog\u00ebluar rrezikun e HMPV dhe s\u00ebmundjeve t\u00eb tjera t\u00eb frym\u00ebmarrjes:<\/p>\n<p>-Lani duart shpesh me sapun dhe uj\u00eb p\u00ebr t\u00eb pakt\u00ebn 20 sekonda<\/p>\n<p>-Shmangni prekjen e fytyr\u00ebs me duar t\u00eb palara<\/p>\n<p>-Mbani maska \u200b\u200bn\u00eb vendet e mbushura me njer\u00ebz<\/p>\n<p>-Q\u00ebndroni n\u00eb sht\u00ebpi kur jeni t\u00eb s\u00ebmur\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb parandalohet p\u00ebrhapja e virusit<\/p>\n<p>-Pastroni rregullisht sip\u00ebrfaqet e prekura shpesh.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kina po p\u00ebrballet me nj\u00eb rritje t\u00eb ndjeshme t\u00eb infeksioneve nga nj\u00eb virus i frym\u00ebmarrjes, i identifikuar si Metapneumovirusi i Njeriut (HMPV). Ky zhvillim ka mbushur spitalet, ka nxitur masa urgjente dhe ka ngjallur shqet\u00ebsime te publiku p\u00ebr nj\u00eb shp\u00ebrthim t\u00eb ngjash\u00ebm me pandemin\u00eb e Covid-19. Lidhur me k\u00ebt\u00eb rast ka reaguar dhe Organizata Bot\u00ebrore [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":190527,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":{"0":"post-190526","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-shendetesi"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/190526","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=190526"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/190526\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/190527"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=190526"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=190526"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=190526"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}