{"id":192092,"date":"2025-01-20T11:58:54","date_gmt":"2025-01-20T10:58:54","guid":{"rendered":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=192092"},"modified":"2025-01-20T11:58:54","modified_gmt":"2025-01-20T10:58:54","slug":"trump-dhe-kosova","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/trump-dhe-kosova\/","title":{"rendered":"Trump dhe Kosova"},"content":{"rendered":"<p>Nga sot merr detyr\u00ebn presidenti i 47-t\u00eb i Shteteve t\u00eb Bashkuara, Donald Trump.<\/p>\n<p>Pas fitores n\u00eb zgjedhjet e 5 n\u00ebntorit, 2024, Trump rikthehet n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb, ku sh\u00ebrbeu edhe n\u00eb periudh\u00ebn 2017-2021.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb mandatit t\u00eb par\u00eb, Trump d\u00ebshmoi n\u00ebnshkrimin e nj\u00eb marr\u00ebveshjeje p\u00ebr normalizimin e marr\u00ebdh\u00ebnieve ekonomike midis Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb, m\u00eb 4 shtator t\u00eb vitit 2020.<\/p>\n<p>Nd\u00ebr pikat kryesore t\u00eb k\u00ebsaj marr\u00ebveshjeje q\u00eb gjet\u00ebn zbatim t\u00eb plot\u00eb, ishte njohja e nd\u00ebrsjell\u00eb mes Kosov\u00ebs dhe Izraelit.<\/p>\n<p>Ndon\u00ebse shum\u00eb pika t\u00eb tjera mbeten pa u zbatuar dhe pal\u00ebt faj\u00ebsojn\u00eb nj\u00ebra-tjetr\u00ebn p\u00ebr k\u00ebt\u00eb, Trump e cil\u00ebsoi at\u00eb si nj\u00eb \u201cp\u00ebrparim t\u00eb madh\u201d n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet mes dy vendeve.<\/p>\n<p>At\u00ebkoh\u00eb, ai tha se \u00ebsht\u00eb \u201ckrenar p\u00ebr dy udh\u00ebheq\u00ebsit\u201d \u2013 kryeministrin e at\u00ebhersh\u00ebm t\u00eb Kosov\u00ebs, Avdullah Hoti, dhe presidentin e Serbis\u00eb, Aleksandar Vu\u00e7iq.<\/p>\n<p>N\u00eb sigurimin e k\u00ebsaj marr\u00ebveshjeje, rol t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm luajti Richard Grenell, q\u00eb asokohe sh\u00ebrbente si i d\u00ebrguar i posa\u00e7\u00ebm i SHBA-s\u00eb p\u00ebr dialogun Kosov\u00eb-Serbi.<\/p>\n<p>P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arritje, ai u dekorua edhe me Medaljen e Siguris\u00eb Komb\u00ebtare nga Trump, n\u00eb dhjetor t\u00eb vitit 2020.<\/p>\n<p>P\u00ebrve\u00e7 tij kishte edhe zyrtar\u00eb t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb administrat\u00ebs s\u00eb par\u00eb Trump q\u00eb mb\u00ebshtet\u00ebn ide p\u00ebr zgjidhjen e mosmarr\u00ebveshjeve mes Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb.<\/p>\n<p>Nj\u00ebri prej tyre ishte John Bolton, at\u00ebkoh\u00eb k\u00ebshilltar p\u00ebr sigurin\u00eb komb\u00ebtare i Sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb Bardh\u00eb, i cili nuk i p\u00ebrjashtoi si mund\u00ebsi korrigjimet territoriale mes dy vendeve.<\/p>\n<p>\u201cNe nuk do t\u00eb jemi penges\u00eb dhe nuk mendoj se dikush n\u00eb Evrop\u00eb do t\u00eb q\u00ebndroj\u00eb n\u00eb mes, n\u00ebse t\u00eb dyja pal\u00ebt n\u00eb konflikt arrijn\u00eb nj\u00eb marr\u00ebveshje t\u00eb k\u00ebnaqshme\u201d, tha Bolton n\u00eb gusht t\u00eb vitit 2018.<\/p>\n<p>N\u00eb administrat\u00ebn e re, Trump zgjodhi republikanin Mike Waltz n\u00eb pozit\u00ebn e k\u00ebshilltarit p\u00ebr siguri komb\u00ebtare.<\/p>\n<p>Ndonj\u00eb deklarat\u00eb e tij p\u00ebr Kosov\u00ebn nuk \u00ebsht\u00eb publike, por \u00ebsht\u00eb i zgjedhuri i Trumpit p\u00ebr sekretar t\u00eb ri t\u00eb Shtetit, Marco Rubio, i cili, p\u00ebrgjat\u00eb karrier\u00ebs, e kishte disa her\u00eb n\u00eb fokus rajonin e Ballkanit.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2022, ai iu bashkua nj\u00eb grupi senator\u00ebsh, i cili i d\u00ebrgoi let\u00ebr presidentit t\u00eb at\u00ebhersh\u00ebm amerikan, Joe Biden, p\u00ebr ta inkurajuar q\u00eb ta mbaj\u00eb Ballkanin n\u00eb v\u00ebmendjen e tij.<\/p>\n<p>\u201cBallkani \u00ebsht\u00eb nj\u00eb zon\u00eb e cenueshme e Evrop\u00ebs dhe, megjith\u00ebse Ukraina duhet ta ket\u00eb v\u00ebmendjen ton\u00eb t\u00eb menj\u00ebhershme, ne nuk mund ta humbasim nga syt\u00eb k\u00ebt\u00eb rajon, ku NATO-ja, prej koh\u00ebsh, ka luajtur nj\u00eb rol t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb ruajtjen e paqes\u201d, u tha n\u00eb at\u00eb let\u00ebr.<\/p>\n<p>V\u00ebzhguesit e zhvillimeve politike jan\u00eb t\u00eb rezervuar kur flasin p\u00ebr qasjen q\u00eb pritet ta ket\u00eb Trump ndaj Kosov\u00ebs gjat\u00eb kat\u00ebr vjet\u00ebve t\u00eb ardhsh\u00ebm.<\/p>\n<p>Kosova, aktualisht, \u00ebsht\u00eb n\u00eb mes t\u00eb fushat\u00ebs p\u00ebr zgjedhjet parlamentare t\u00eb 9 shkurtit; marr\u00ebdh\u00ebniet e tensionuara me Serbin\u00eb nuk kan\u00eb sh\u00ebnuar ndonj\u00eb p\u00ebrparim, e ngjash\u00ebm ka ngecur edhe avancimi i Kosov\u00ebs drejt an\u00ebtar\u00ebsimit n\u00eb strukturat euroatlantike.<\/p>\n<p>Ish-diplomati amerikan, Cameron Munter, tha n\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb t\u00eb m\u00ebhershme p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb se rikthimi i Trumpit n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb, do t\u00eb imponoj\u00eb patjet\u00ebr ndryshim t\u00eb strategjis\u00eb n\u00eb dialogun mes Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb, pasi, sipas tij, Trump do marr\u00ebveshje.<\/p>\n<p>\u201cSynim i tij nuk \u00ebsht\u00eb t\u2019i fus\u00eb serb\u00ebt dhe kosovar\u00ebt n\u00eb Bashkimin Evropian. Synim i tij \u00ebsht\u00eb ta b\u00ebj\u00eb m\u00eb t\u00eb mir\u00ebn p\u00ebr Shtetet e Bashkuara, ta b\u00ebj\u00eb Amerik\u00ebn s\u00ebrish madh\u00ebshtore\u201d, tha Munter, ish-ambasador i SHBA-s\u00eb n\u00eb Serbi.<\/p>\n<p>Frank Wisner, ish-emisar i SHBA-s\u00eb p\u00ebr statusin e Kosov\u00ebs, tha m\u00eb her\u00ebt p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb se nuk e p\u00ebrjashton mund\u00ebsin\u00eb q\u00eb Trump ta eksploroj\u00eb ndarjen e Kosov\u00ebs si zgjidhje t\u00eb shpejt\u00eb p\u00ebr konfliktin e saj t\u00eb vazhduesh\u00ebm me Serbin\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cN\u00ebse ai sheh ndonj\u00eb marr\u00ebveshje me [presidentin e Serbis\u00eb, Aleksandar] Vu\u00e7iq, q\u00eb i p\u00ebrshtatet, ai nuk do ta pres\u00eb Kosov\u00ebn q\u00eb t\u00eb bindet. Ai do t\u00eb jet\u00eb transaksional, n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb nj\u00eb marr\u00ebveshjeje, n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb nj\u00eb p\u00ebrparimi, n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb di\u00e7kaje q\u00eb e b\u00ebn t\u00eb duket mir\u00eb. Kosova duhet t\u00eb jet\u00eb e shkath\u00ebt, t\u00eb sigurohet se ka mb\u00ebshtetje t\u00eb fort\u00eb nga evropian\u00ebt, por rrug\u00ebtimi i saj mund t\u00eb jet\u00eb i v\u00ebshtir\u00eb\u201d, tha Wisner.<\/p>\n<p>P\u00ebr David Kaninin, profesor i Studimeve Evropiane n\u00eb Universitetin Johns Hopkins n\u00eb Uashington, administrata e par\u00eb e Trumpit ka qen\u00eb proserbe dhe zyrtar\u00ebt serb\u00eb jan\u00eb ndier t\u00eb respektuar prej tij.<\/p>\n<p>\u201cHumb\u00ebsit, si gjithmon\u00eb, jan\u00eb klient\u00ebt e Amerik\u00ebs: boshnjak\u00ebt dhe kosovar\u00ebt. Por, p\u00ebr k\u00ebt\u00eb nuk duhet t\u00eb faj\u00ebsohet vet\u00ebm Trump. Ne kemi 30 vjet q\u00eb i detyrojm\u00eb boshnjak\u00ebt dhe kosovar\u00ebt t\u00eb b\u00ebjn\u00eb l\u00ebshime ndaj kund\u00ebrshtar\u00ebve t\u00eb tyre \u2013 qysh nga Marr\u00ebveshja e Dejtonit\u201d, tha Kanin, por shtoi se Trump, megjithat\u00eb, \u00ebsht\u00eb i paparashikuesh\u00ebm.<\/p>\n<p>Presidentja e Kosov\u00ebs, Vjosa Osmani, dhe kryeministri Albin Kurti e uruan Trumpin p\u00ebr fitoren, duke e cil\u00ebsuar SHBA-n\u00eb si nj\u00eb aleate, mike dhe partnere t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p>Dhjet\u00eb dit\u00eb para se Trump ta merrte detyr\u00ebn, Osmani b\u00ebri t\u00eb ditur se Kosova dhe SHBA-ja do t\u00eb finalizojn\u00eb s\u00eb shpejti nj\u00eb marr\u00ebveshje p\u00ebr dialog strategjik, me q\u00ebllim t\u00eb avancimit t\u00eb bashk\u00ebpunimit n\u00eb fusha t\u00eb ndryshme.\/REL<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga sot merr detyr\u00ebn presidenti i 47-t\u00eb i Shteteve t\u00eb Bashkuara, Donald Trump. Pas fitores n\u00eb zgjedhjet e 5 n\u00ebntorit, 2024, Trump rikthehet n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb, ku sh\u00ebrbeu edhe n\u00eb periudh\u00ebn 2017-2021. Gjat\u00eb mandatit t\u00eb par\u00eb, Trump d\u00ebshmoi n\u00ebnshkrimin e nj\u00eb marr\u00ebveshjeje p\u00ebr normalizimin e marr\u00ebdh\u00ebnieve ekonomike midis Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb, m\u00eb 4 shtator [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":192093,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-192092","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/192092","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=192092"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/192092\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/192093"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=192092"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=192092"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=192092"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}