{"id":192480,"date":"2025-01-23T11:58:34","date_gmt":"2025-01-23T10:58:34","guid":{"rendered":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=192480"},"modified":"2025-01-23T11:58:34","modified_gmt":"2025-01-23T10:58:34","slug":"niveli-i-larte-i-ndotjes-se-ajrit-ne-prishtine-ikshpk-ja-jep-rekomandime-per-evitimin-e-rrezikut","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/niveli-i-larte-i-ndotjes-se-ajrit-ne-prishtine-ikshpk-ja-jep-rekomandime-per-evitimin-e-rrezikut\/","title":{"rendered":"Niveli i lart\u00eb i ndotjes s\u00eb ajrit n\u00eb Prishtin\u00eb, IKSHPK-ja jep rekomandime p\u00ebr evitimin e rrezikut"},"content":{"rendered":"<p>K\u00ebto dit\u00eb Kosova, ve\u00e7mas Prishtina po p\u00ebrballet me nivele t\u00eb larta t\u00eb ndotjes s\u00eb ajrit.<\/p>\n<p>Ndotja e ajrit konsiderohet nj\u00eb rrezik p\u00ebr sh\u00ebndetin e njeriut, e sidomos p\u00ebr grupet e ndishme dhe me s\u00ebmundje t\u00eb rrug\u00ebve dhe organeve t\u00eb frym\u00ebmarrjes.<\/p>\n<p>Sipas Institutit Komb\u00ebtar t\u00eb Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb Publike t\u00eb Kosov\u00ebs (IKSHPK), efektet sh\u00ebndet\u00ebsore afatshkurtra t\u00eb ndotjes s\u00eb ajrit n\u00eb sh\u00ebndet, jan\u00eb s\u00ebmundjet, shtrimet n\u00eb spital, komplikimet sh\u00ebndet\u00ebsore dhe vdekjet.<\/p>\n<p>\u201cEfektet sh\u00ebndet\u00ebsore afatgjata: s\u00ebmundshm\u00ebria, kanceri i mushk\u00ebrive, s\u00ebmundjet kardiovaskulare dhe pulmonare. Shkaqet kryesore t\u00eb vdekjeve dhe s\u00ebmundjeve q\u00eb lidhen me ndotjen e ajrit jan\u00eb: s\u00ebmundjet ishemike t\u00eb zemr\u00ebs, goditja n\u00eb tru, s\u00ebmundjet e frym\u00ebmarrjes, s\u00ebmundjet pulmonare obstruktive kronike, bronhiti, emfizema, irritimi i syve dhe sistemit t\u00eb frym\u00ebmarrjes, ve\u00e7an\u00ebrisht sulmet e astm\u00ebs dhe kanceri i mushk\u00ebrive\u201d, thuhet n\u00eb njoftimin e IKSHPK-s\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb njoftimin e IKSHPK-s\u00eb thuhet se t\u00eb dh\u00ebnat e OBSH-s\u00eb tregojn\u00eb se ndotja e ajrit shkakton pothuajse 500.000 vdekje t\u00eb parakohshme \u00e7do vit n\u00eb bot\u00eb. P\u00ebraf\u00ebrsisht 290.000 nga k\u00ebto vdekje ndodhin n\u00eb vendet me t\u00eb ardhura t\u00eb larta, nd\u00ebrsa 190.000 vdekje ndodhin n\u00eb vendet me t\u00eb ardhura t\u00eb mesme dhe t\u00eb ul\u00ebta.<\/p>\n<p>9 nga 19 njer\u00ebz thithin aj\u00ebr q\u00eb tejkalon kufijt\u00eb e udh\u00ebzuesit t\u00eb OBSH-s\u00eb lidhur me nivelet e larta t\u00eb ndot\u00ebsve.<\/p>\n<p>Dit\u00ebt e ftohta dhe r\u00ebniet e temperaturave mund ta v\u00ebshtir\u00ebsojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb situat\u00ebn si pasoj\u00eb e ngrohjes me l\u00ebnd\u00eb t\u00eb ndryshme djeg\u00ebse t\u00eb d\u00ebmshme dhe jo-kualitative q\u00eb po p\u00ebrdorin qytetar\u00ebt, trafiku dhe industria.<\/p>\n<p>Prandaj, ndiqni rekomandimet e IKSHPK-s\u00eb p\u00ebr reduktimin e rrezikut, kur ajri ka vlera t\u00eb larta t\u00eb ndotjes<\/p>\n<p>-T\u00eb redukohen daljet n\u00eb qytet dhe ne vendet me aj\u00ebr t\u00eb ndotur sidomos n\u00eb m\u00ebngjes dhe mbr\u00ebmje e sidomos personat q\u00eb kan\u00eb s\u00ebmundje kronike t\u00eb sistemit kardiovaskular dhe respirator, f\u00ebmij\u00ebt dhe shtatz\u00ebnat;<\/p>\n<p>-T\u00eb q\u00ebndrohet n\u00eb sht\u00ebpi dhe mos t\u00eb hapen dritaret p\u00ebr aerosjen e dhomave, derisa zgjasin vlerat e larta;<\/p>\n<p>-Personat q\u00eb pashmangsh\u00ebm duhet t\u00eb dalin n\u00eb aktivitetet e tyre jasht\u00eb sht\u00ebpis\u00eb t\u00eb p\u00ebrdorin maska mbrojt\u00ebse, t\u00eb mbulojn\u00eb goj\u00ebn e hund\u00ebn me shall.<\/p>\n<p>-T\u00eb redukohet pirja e duhanit jasht\u00eb ku ka qarkullim t\u00eb njer\u00ebzve, e domosdoshm\u00ebrisht t\u00eb ndalohet hap\u00ebsirave t\u00eb mbyllura sikur e p\u00ebrcakton edhe vet ligji dhe n\u00eb hap\u00ebsira t\u00eb banimit, pun\u00ebs, shkollave dhe spitaleve.<\/p>\n<p>-Grupet e popullat\u00ebs s\u00eb rrezikuar t\u00eb tilla si me s\u00ebmundje kronike pulmonare, zemr\u00ebs, pacient\u00ebt astmatik dhe t\u00eb prirur p\u00ebr alergji, t\u00eb moshuarit, f\u00ebmij\u00ebt e vegj\u00ebl, grat\u00eb shtatz\u00ebna rekomandohet q\u00eb t\u00eb kalojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb koh\u00eb n\u00eb mjedise me nivele t\u00eb ul\u00ebta t\u00eb ndot\u00ebsve, t\u00eb tilla si malet dhe vendpushime t\u00eb sh\u00ebndetshme.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>K\u00ebto dit\u00eb Kosova, ve\u00e7mas Prishtina po p\u00ebrballet me nivele t\u00eb larta t\u00eb ndotjes s\u00eb ajrit. Ndotja e ajrit konsiderohet nj\u00eb rrezik p\u00ebr sh\u00ebndetin e njeriut, e sidomos p\u00ebr grupet e ndishme dhe me s\u00ebmundje t\u00eb rrug\u00ebve dhe organeve t\u00eb frym\u00ebmarrjes. Sipas Institutit Komb\u00ebtar t\u00eb Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb Publike t\u00eb Kosov\u00ebs (IKSHPK), efektet sh\u00ebndet\u00ebsore afatshkurtra t\u00eb ndotjes s\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":192481,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-192480","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/192480","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=192480"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/192480\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/192481"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=192480"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=192480"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=192480"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}