{"id":192767,"date":"2025-01-25T16:41:19","date_gmt":"2025-01-25T15:41:19","guid":{"rendered":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=192767"},"modified":"2025-01-25T16:41:19","modified_gmt":"2025-01-25T15:41:19","slug":"trump-ngrin-ndihmat-per-shtetet-e-huaja-si-preket-kosova-nga-ky-vendim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/trump-ngrin-ndihmat-per-shtetet-e-huaja-si-preket-kosova-nga-ky-vendim\/","title":{"rendered":"Trump ngrin ndihmat p\u00ebr shtetet e huaja \u2013 si preket Kosova nga ky vendim?"},"content":{"rendered":"<p>Shtetet e Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs kan\u00eb ngrir\u00eb t\u00eb gjitha ndihmat e huaja p\u00ebr shtete t\u00eb ndryshme n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn p\u00ebr 90 dit\u00eb, duke p\u00ebrfshir\u00eb Ukrain\u00ebn, me p\u00ebrjashtim t\u00eb Izraelit dhe Egjiptit.<\/p>\n<p>Nj\u00eb direktiv\u00eb e brendshme nga Sekretari i Shtetit Marco Rubio, e prezantuar menj\u00ebher\u00eb pas inaugurimit t\u00eb presidentit Donald Trump, theksoi nj\u00eb qasje \u201cAmerica First\u201d p\u00ebr asistenc\u00ebn jasht\u00eb shtetit.<\/p>\n<p>Sipas saj, p\u00ebrjashtimet ishin menduar vet\u00ebm p\u00ebr emergjenca ushqimore dhe financimin ushtarak t\u00eb Izraelit dhe Egjiptit.<\/p>\n<p>Dhe n\u00eb asnj\u00eb moment nuk p\u00ebrmend n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb specifike vende tjera q\u00eb marrin financime ushtarake amerikane si Ukraina ose Tajvani, shkruan CNN, p\u00ebrcjell Telegrafi.<\/p>\n<p>Por, kjo direktiv\u00eb gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse prek kategori t\u00eb ndryshme ndihme, duke p\u00ebrfshir\u00eb zhvillimin dhe mb\u00ebshtetjen ushtarake, ve\u00e7an\u00ebrisht Ukrain\u00ebn e cila kishte marr\u00eb fonde t\u00eb konsiderueshme arm\u00ebsh n\u00ebn administrat\u00ebn e m\u00ebparshme Biden.<\/p>\n<p>Pezullimi gjithashtu ndalon fondet e SHBA-s\u00eb p\u00ebr PEPFAR, programin HIV\/AIDS q\u00eb ofron trajtime anti-retrovirale n\u00eb vendet n\u00eb zhvillim, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Afrik\u00ebn.<\/p>\n<p>PEPFAR, i themeluar gjat\u00eb presidenc\u00ebs s\u00eb George W Bush n\u00eb 2003, ka ruajtur af\u00ebrsisht 26 milion\u00eb jet\u00eb dhe ka mbajtur m\u00eb par\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb gjer\u00eb dypartiake n\u00eb Uashington.<\/p>\n<p>Direktiva n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb specifike nuk prek ndihm\u00ebn ushtarake p\u00ebr Izraelin, mb\u00ebshtetja e t\u00eb cilit \u00ebsht\u00eb rritur q\u00eb nga konflikti i Gaz\u00ebs, dhe p\u00ebr Egjiptin, nj\u00eb p\u00ebrfitues i fondeve t\u00eb konsiderueshme t\u00eb mbrojtjes nga SHBA-ja q\u00eb nga marr\u00ebveshja e tij e paqes e vitit 1979 me Izraelin.<\/p>\n<p>B\u00ebhet e ditur se Rubio p\u00ebrfshiu dispozita p\u00ebr kontributet e ndihm\u00ebs ushqimore t\u00eb SHBA-s\u00eb, t\u00eb cilat kan\u00eb mb\u00ebshtetur rajonet e prekura nga kriza, p\u00ebrfshir\u00eb Sudanin dhe Sirin\u00eb.<\/p>\n<p>Ligjv\u00ebn\u00ebsit demokrat\u00eb theksuan se PEPFAR mb\u00ebshtet mbi 20 milion\u00eb individ\u00eb q\u00eb kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr mjekim, nd\u00ebrsa nismat kund\u00ebr malaries t\u00eb financuara nga SHBA-ja ndihmojn\u00eb 63 milion\u00eb njer\u00ebz.<\/p>\n<p>Ndryshe, programet e ndihm\u00ebs nd\u00ebrkomb\u00ebtare amerikane zbatohen kryesisht p\u00ebrmes Agjencis\u00eb Amerikane p\u00ebr Zhvillim Nd\u00ebrkomb\u00ebtar, USAID.<\/p>\n<p>Raportohet se USAID ka investuar m\u00eb shum\u00eb se 1 miliard dollar\u00eb n\u00eb zhvillimin e Kosov\u00ebs q\u00eb nga viti 1999.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa n\u00eb tetor t\u00eb vitit t\u00eb kaluar, USAID  sh\u00ebnoi 25-vjetorin e themelimit n\u00eb Kosov\u00eb, ku ka zhvilluar programe p\u00ebr luft\u00ebn kund\u00ebr korrupsionit, sundimin e ligjit dhe qeverisjen e mir\u00eb, luft\u00ebn kund\u00ebr dezinformimit dhe avokimin e mediave t\u00eb pavarura, forcimin e shoq\u00ebris\u00eb civile dhe demokracis\u00eb, zhvillimin ekonomik dhe t\u00ebrheqjen e investimeve t\u00eb huaja.<\/p>\n<p>Radio Evropa e Lir\u00eb ka renditur nj\u00eb mori aktivitetesh q\u00eb USAID aktualisht \u00ebsht\u00eb duke financuar n\u00eb Kosov\u00eb. Nd\u00ebr to jan\u00eb:<\/p>\n<p>Ndihma mbi 12 milion\u00eb dollar\u00ebshe p\u00ebr mb\u00ebshtetjen e reformave legjislative dhe ngritjen e Gjykat\u00ebs Komerciale;<\/p>\n<p>Ndihma 15 milion\u00eb dollar\u00ebshe p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar gjith\u00ebp\u00ebrfshirjen dhe llogaridh\u00ebnien n\u00eb qeverisje;<\/p>\n<p>Ndihma mbi 13 milion\u00eb dollar\u00ebshe p\u00ebr t\u00eb adresuar sfidat e korrupsionit dhe qeverisjes s\u00eb mir\u00eb n\u00eb komuna;<\/p>\n<p>Ndihma gati 12 milion\u00eb dollar\u00ebshe p\u00ebr p\u00ebrmir\u00ebsimin e pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb gjyq\u00ebsorit dhe prioritizimit t\u00eb nevojave t\u00eb qytetar\u00ebve gjat\u00eb proceseve gjyq\u00ebsore;<\/p>\n<p>Ndihma mbi 16 milion\u00eb dollar\u00ebshe p\u00ebr t\u00eb promovuar konkurrenc\u00ebn e mir\u00eb n\u00eb tregjet vendore dhe nd\u00ebrkomb\u00ebtare;<\/p>\n<p>Ndihma mbi 13 milion\u00eb dollar\u00ebshe p\u00ebr pjes\u00ebmarrjen e qytetar\u00ebve n\u00eb qeverisjen lokale;<\/p>\n<p>Ndihma gati 12 milion\u00eb dollar\u00ebshe p\u00ebr t\u00eb rritur kapacitetet institucionale p\u00ebr zhvillimin e tregut t\u00eb energjis\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb gusht t\u00eb vitit 2024, presidentja e Kosov\u00ebs, Vjosa Osmani, e n\u00ebnshkroi nj\u00eb grant me USAID i cili ofronte ndihm\u00eb shtes\u00eb p\u00ebr institucionet e Kosov\u00ebs n\u00eb vler\u00eb prej 34.5 milion\u00eb dollar\u00ebsh.<\/p>\n<p>Granti ishte pjes\u00eb e marr\u00ebveshjes s\u00eb arritur m\u00eb par\u00eb n\u00eb vler\u00eb prej rreth 146 milion\u00eb dollar\u00ebsh, q\u00eb synonte ofrimin e sh\u00ebrbimeve m\u00eb t\u00eb mira p\u00ebr qytetar\u00ebt, rritjen e p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb s\u00eb institucioneve dhe menaxhimin m\u00eb efikas.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shtetet e Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs kan\u00eb ngrir\u00eb t\u00eb gjitha ndihmat e huaja p\u00ebr shtete t\u00eb ndryshme n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn p\u00ebr 90 dit\u00eb, duke p\u00ebrfshir\u00eb Ukrain\u00ebn, me p\u00ebrjashtim t\u00eb Izraelit dhe Egjiptit. Nj\u00eb direktiv\u00eb e brendshme nga Sekretari i Shtetit Marco Rubio, e prezantuar menj\u00ebher\u00eb pas inaugurimit t\u00eb presidentit Donald Trump, theksoi nj\u00eb qasje \u201cAmerica First\u201d [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":192559,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-192767","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/192767","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=192767"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/192767\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/192559"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=192767"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=192767"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=192767"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}