{"id":194076,"date":"2025-02-06T14:28:59","date_gmt":"2025-02-06T13:28:59","guid":{"rendered":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=194076"},"modified":"2025-02-06T14:28:59","modified_gmt":"2025-02-06T13:28:59","slug":"janari-i-ketij-viti-me-i-nxehti-ne-histori","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/janari-i-ketij-viti-me-i-nxehti-ne-histori\/","title":{"rendered":"Janari i k\u00ebtij viti, m\u00eb i nxehti n\u00eb histori"},"content":{"rendered":"<p>Muaji i kaluar ishte janari m\u00eb i nxeht\u00eb n\u00eb histori, tha monitoruesi evropian i klim\u00ebs m\u00eb 6 shkurt. Temperaturat e larta u regjistruan pavar\u00ebsisht pritjeve se kushtet m\u00eb t\u00eb ftohta t\u00eb fenomenit, La Nina, mund t\u00eb ulnin temperaturat e larta n\u00eb bot\u00eb.<\/p>\n<p>Sh\u00ebrbimi p\u00ebr ndryshime klimatike, Copernicus, tha se janari ishte 1.75 grad\u00eb Celsius m\u00eb i nxeht\u00eb sesa n\u00eb koh\u00ebrat paraindustriale, duke vazhduar k\u00ebtu sh\u00ebnimin e temperaturave rekord q\u00eb u regjistruan m\u00eb 2023 dhe 2024, teksa emetimet e gazrave serr\u00eb po ngrohin planetin.<\/p>\n<p>Shkenc\u00ebtar\u00ebt klimatik\u00eb kishin pritur q\u00eb trendi i temperaturave t\u00eb larta t\u00eb ndalej, pasi fenomeni klimatik i t\u00eb nxehtit, El Nino, arriti kulmin n\u00eb janar t\u00eb vitit 2024 dhe temperaturat gradualisht filluan t\u00eb ftohen pasi nisi faza e La Nina.<\/p>\n<p>Por, i nxehti ka vazhduar duke iu afruar rekordeve t\u00eb reja, gj\u00eb q\u00eb ka nxitur debat n\u00eb mesin e shkenc\u00ebtar\u00ebve lidhur me faktor\u00ebt q\u00eb po i \u00e7ojn\u00eb temperaturat p\u00ebrtej pritjeve.<\/p>\n<p>\u201cKjo \u00ebsht\u00eb pak befasuese&#8230;. nuk po shohim efektin e ftohjes, apo ulje t\u00eb p\u00ebrkohshme t\u00eb temperaturave globale q\u00eb kemi pritur q\u00eb t\u00eb shohim\u201d, tha p\u00ebr AFP-n\u00eb, Julien Nicolas, shkenc\u00ebtar klimatik n\u00eb Copernicus.<\/p>\n<p>Efekti i La Nina pritet t\u00eb jet\u00eb i vog\u00ebl dhe Copernicus tha se temperaturat mbizot\u00ebruese n\u00eb pjes\u00eb t\u00eb Oqeanit Paq\u00ebsor sugjerojn\u00eb se \u201cka ngadal\u00ebsim ose ngecje\u201d t\u00eb efekteve t\u00eb fenomenit t\u00eb ftohjes.<\/p>\n<p>Shkenc\u00ebtar\u00ebt kan\u00eb paralajm\u00ebruar se \u00e7do rritje e nj\u00eb fraksioni t\u00eb nj\u00eb grade rrit intensitetin dhe frekuenc\u00ebn e ngjarjeve ekstreme t\u00eb motit, sikurse val\u00ebt e t\u00eb nxehtit, shirat e rr\u00ebmbyesh\u00ebm dhe that\u00ebsirat.<\/p>\n<p>Muajin e kaluar, Copernicus tha se temperaturat mesatare globale gjat\u00eb vitit 2023 dhe 2024 p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb kaluan 1.5 grad\u00eb Celsius.<\/p>\n<p>Sipas montuesit evropian, kjo nuk n\u00ebnkupton tejkalim t\u00eb p\u00ebrhersh\u00ebm t\u00eb synimit t\u00eb vendosur n\u00eb Marr\u00ebveshjen p\u00ebr Klim\u00ebn t\u00eb Parisit q\u00eb temperaturat t\u00eb mos ngrohen m\u00eb shum\u00eb se 1.5 grad\u00eb celsius.<\/p>\n<p>N\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, sipas Copernicus, viti 2025 nuk pritet t\u00eb ket\u00eb temperatura sikurse dy vjet\u00ebt paraprak\u00eb, por shkenc\u00ebtar\u00ebt presin q\u00eb t\u00eb radhitet viti i tret\u00eb m\u00eb i nxeht\u00eb n\u00eb histori.<\/p>\n<p>Kjo organizat\u00eb e klim\u00ebs tha se do t\u00eb monitoroj\u00eb temperaturat n\u00eb oqeane p\u00ebrgjat\u00eb vitit 2025 p\u00ebr t\u00eb par\u00eb n\u00ebse do t\u00eb ket\u00eb ndryshime t\u00eb tjera t\u00eb temperatur\u00ebs.<\/p>\n<p>Monitoruesi i BE-s\u00eb p\u00ebrdor miliarda matje nga satelit\u00ebt, anijet, avion\u00ebt dhe stacionet e motit p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb llogaritjet klimatike.<\/p>\n<p>Ky monitorues ka nisur t\u00eb mbledh\u00eb t\u00eb dh\u00ebna p\u00ebr klim\u00ebn q\u00eb nga viti 1940, por burimet e tjera t\u00eb dh\u00ebnash p\u00ebr klim\u00ebn \u2013 sikurse b\u00ebrthamat e akullit, rrath\u00ebt e pem\u00ebve dhe skeletet e koralet \u2013 u mund\u00ebsojn\u00eb shkenc\u00ebtar\u00ebve q\u00eb t\u00eb zgjerojn\u00eb konkluzionet e tyre duke p\u00ebrdorur t\u00eb dh\u00ebna q\u00eb datojn\u00eb shum\u00eb m\u00eb her\u00ebt.<\/p>\n<p>Shkenc\u00ebtar\u00ebt thon\u00eb se periudha aktuale me gjas\u00eb \u00ebsht\u00eb periudha m\u00eb e nxeht\u00eb q\u00eb Toka ka p\u00ebrjetuar n\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn 125.000 vjet. \/REL<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Muaji i kaluar ishte janari m\u00eb i nxeht\u00eb n\u00eb histori, tha monitoruesi evropian i klim\u00ebs m\u00eb 6 shkurt. Temperaturat e larta u regjistruan pavar\u00ebsisht pritjeve se kushtet m\u00eb t\u00eb ftohta t\u00eb fenomenit, La Nina, mund t\u00eb ulnin temperaturat e larta n\u00eb bot\u00eb. Sh\u00ebrbimi p\u00ebr ndryshime klimatike, Copernicus, tha se janari ishte 1.75 grad\u00eb Celsius m\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":194077,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-194076","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/194076","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=194076"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/194076\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/194077"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=194076"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=194076"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=194076"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}