{"id":198136,"date":"2025-03-16T20:25:57","date_gmt":"2025-03-16T19:25:57","guid":{"rendered":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=198136"},"modified":"2025-03-16T20:25:57","modified_gmt":"2025-03-16T19:25:57","slug":"mosmenaxhimi-i-mire-i-mbeturinave-burim-i-gazit-te-rrezikshem-per-shendetin-publik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/mosmenaxhimi-i-mire-i-mbeturinave-burim-i-gazit-te-rrezikshem-per-shendetin-publik\/","title":{"rendered":"Mosmenaxhimi i mir\u00eb i mbeturinave, burim i gazit t\u00eb rreziksh\u00ebm p\u00ebr sh\u00ebndetin publik"},"content":{"rendered":"<p>Menaxhimi i dob\u00ebt i mbeturinave, deponit\u00eb dhe prodhimi i energjis\u00eb kan\u00eb \u00e7uar n\u00eb at\u00eb q\u00eb Kosova gjat\u00eb pes\u00eb vjet\u00ebve t\u00eb fundit t\u00eb ket\u00eb nivelin m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb emetimeve t\u00eb metanit n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor. Sipas ekspert\u00ebve, emetimet e metanit paraqesin rrezik si p\u00ebr mjedisin ashtu edhe p\u00ebr sh\u00ebndetin publik.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb pes\u00eb vjet\u00ebve t\u00eb fundit Kosova ka regjistruar nivelin m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb emetimeve t\u00eb metanit p\u00ebr kok\u00eb banori n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor.<\/p>\n<p>Sipas nj\u00eb raporti t\u00eb Bank\u00ebs Bot\u00ebrore t\u00eb publikuar n\u00eb vitin 2024, burimet kryesore t\u00eb k\u00ebtyre emetimeve jan\u00eb deponit\u00eb, menaxhimi i dob\u00ebt i mbetjeve dhe prodhimi i energjis\u00eb.<\/p>\n<p>Agron Demi, drejtor i institutit \u201cAtlas\u201d, ka th\u00ebn\u00eb se kjo pos p\u00ebr mjedisin paraqet rrezik edhe p\u00ebr sh\u00ebndetin publik.<\/p>\n<p>\u201cSa i p\u00ebrket metanit, do t\u00eb duhej t\u00eb kishte nj\u00eb plan m\u00eb t\u00eb mir\u00eb p\u00ebr grumbullimin e mbeturinave edhe riciklimin e tyre. Nuk \u00ebsht\u00eb problem vet\u00ebm tek zonat urbane, por n\u00ebse vizitohen edhe deponit\u00eb p\u00ebr grumbullimin e mbeturinave gjendja \u00ebsht\u00eb edhe m\u00eb e r\u00ebnd\u00eb. Ka shtet\u00ebzime t\u00eb t\u00ebra t\u00eb metanit edhe rreziku \u00ebsht\u00eb q\u00eb ato t\u00eb shp\u00ebrthejn\u00eb edhe ndikimi nga shp\u00ebrthimi i tyre mundet me qen\u00eb deri n\u00eb 10 kilometra, edhe me ndiku n\u00eb humbjen e jet\u00ebve t\u00eb njer\u00ebzve\u201d, ka th\u00ebn\u00eb Demi.<\/p>\n<p>Ndotja nga metani krijon ozon t\u00eb d\u00ebmsh\u00ebm duke rritur rrezikun p\u00ebr s\u00ebmundje respiratore dhe probleme kardiovaskulare.<\/p>\n<p>\u201cDuke filluar nga mushk\u00ebrit\u00eb d.m.th. s\u00ebmundjet kronike, n\u00eb astma. M\u00eb s\u00eb shumti ndikon n\u00eb lajm\u00ebrimin e shpesht\u00ebsis\u00eb s\u00eb astm\u00ebs. Pastaj nd\u00ebrlidhja e ozonit me metanin shkakton \u00e7rregullime kardiovaskulare, ngritjen e shpesht\u00ebsin\u00eb e goditjes n\u00eb tru e zem\u00ebr si dhe n\u00eb lindjen e parakohshme t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve\u201d, \u00ebsht\u00eb shprehur pulmologu Sk\u00ebnder Baca.<\/p>\n<p>E profesori i kimis\u00eb n\u00eb Universitetin e Prishtin\u00ebs, Fetah Podvorica, tregon se ky gaz pa ngjyr\u00eb, pa er\u00eb e pa shije \u00ebsht\u00eb i rreziksh\u00ebm edhe p\u00ebr shkak t\u00eb ndikimit t\u00eb tij n\u00eb efektin serr\u00eb. Shpjegon edhe se si krijohet.<\/p>\n<p>\u201cN\u00eb vendet si Kosova, problem t\u00eb madh paraqet menaxhimi i mbeturinave dhe n\u00eb k\u00ebto raste shtohet m\u00eb tep\u00ebr lag\u00ebshtia, prania e ujit e k\u00ebtu mund\u00ebsohet kalbja e k\u00ebtyre materialeve dhe degradimi i till\u00eb i materialit organik n\u00eb uj\u00ebrat q\u00eb q\u00ebndrojn\u00eb pezull b\u00ebjn\u00eb q\u00eb t\u00eb lirohen sasi t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb metanit. Po ashtu, mbetjet e shtaz\u00ebve paraqesin nj\u00eb problem n\u00eb vete, sepse gjat\u00eb atij procesi lirohet metani nd\u00ebrsa shtaz\u00ebt edhe vet\u00eb gjat\u00eb procesit t\u00eb tretjes e lirojn\u00eb metanin\u201d, ka theksuar Podvorica.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb p\u00ebrgjigje p\u00ebr k\u00ebt\u00eb problem, Ministria e Mjedisit ka njoftuar se ka parapar\u00eb disa masa porse, sipas saj, problem mbetet menaxhimi i mbeturinave.<\/p>\n<p>\u201cP\u00ebr t\u00eb reduktuar emetimet e metanit nga sektori i menaxhimit t\u00eb mbetjeve, MMMPHI ka parapar\u00eb mes tjerash masa specifike p\u00ebr p\u00ebrmir\u00ebsimin e menaxhimit t\u00eb mbeturinave dhe reduktimit t\u00eb deponimit t\u00eb mbeturinave p\u00ebrmes Strategjis\u00eb dhe Planit t\u00eb Veprimit p\u00ebr Menaxhimin e Integruar te Mbeturinave dhe Udh\u00ebrr\u00ebfyesit p\u00ebr Ekonomin\u00eb Qarkore, nd\u00ebrsa p\u00ebr sektorin e energjis\u00eb jan\u00eb parapar\u00eb masa p\u00ebr reduktimin e burimeve fosile te energjis\u00eb ne kuad\u00ebr te Strategjis\u00eb p\u00ebr Energjin\u00eb\u201d, thuhet n\u00eb p\u00ebrgjigjen e ministris\u00eb.<\/p>\n<p>Pos metanit, n\u00eb ndotjen e ajrit dhe sh\u00ebndetin publik ndikojn\u00eb edhe dyoksidi i karbonit dhe monoksidi i karbonit.\/Demokracia\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Menaxhimi i dob\u00ebt i mbeturinave, deponit\u00eb dhe prodhimi i energjis\u00eb kan\u00eb \u00e7uar n\u00eb at\u00eb q\u00eb Kosova gjat\u00eb pes\u00eb vjet\u00ebve t\u00eb fundit t\u00eb ket\u00eb nivelin m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb emetimeve t\u00eb metanit n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor. Sipas ekspert\u00ebve, emetimet e metanit paraqesin rrezik si p\u00ebr mjedisin ashtu edhe p\u00ebr sh\u00ebndetin publik. Gjat\u00eb pes\u00eb vjet\u00ebve t\u00eb fundit Kosova [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":198137,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-198136","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/198136","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=198136"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/198136\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/198137"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=198136"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=198136"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=198136"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}