{"id":199402,"date":"2025-03-29T15:46:44","date_gmt":"2025-03-29T14:46:44","guid":{"rendered":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=199402"},"modified":"2025-03-29T15:46:44","modified_gmt":"2025-03-29T14:46:44","slug":"pse-ka-rendesi-njohja-nga-kenia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/pse-ka-rendesi-njohja-nga-kenia\/","title":{"rendered":"Pse ka r\u00ebnd\u00ebsi njohja nga Kenia?"},"content":{"rendered":"<p>Q\u00eb nga shpallja e pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs, shum\u00eb shtete e kan\u00eb njohur shtet\u00ebsin\u00eb e saj. Por, shum\u00eb t\u00eb tjera, si n\u00eb kontinentin afrikan, ende refuzojn\u00eb ta b\u00ebjn\u00eb k\u00ebt\u00eb, p\u00ebr shkak t\u00eb shqet\u00ebsimeve p\u00ebr l\u00ebvizjet separatiste brenda shteteve t\u00eb tyre.<\/p>\n<p>Qysh n\u00eb takimin e par\u00eb t\u00eb mbajtur nga Unioni Afrikan (UA) k\u00ebt\u00eb muaj, Maroku \u2013 q\u00eb udh\u00ebheq presidenc\u00ebn e k\u00ebtij institucioni p\u00ebr muajin mars \u2013 b\u00ebri thirrje p\u00ebr mbrojtjen e \u201cintegritetit territorial\u201d, si m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebr t\u00eb ruajtur stabilitetin n\u00eb kontinent.<\/p>\n<p>Njohja nga Kenia mund t\u00eb sjell\u00eb nj\u00eb ndryshim t\u00eb k\u00ebsaj politike, duke nxitur q\u00eb edhe shtete t\u00eb tjera afrikane ta marrin t\u00eb nj\u00ebjtin vendim.<\/p>\n<p>G\u00ebzim Visoka, autor i librit \u201c\u00c7njohja e shteteve\u201d, thot\u00eb se, n\u00ebse institucionet angazhohen, kjo mund t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb \u201cpik\u00eb kthese n\u00eb favor t\u00eb Kosov\u00ebs\u201d.<\/p>\n<p>\u201cNjohja nga Kenia paraqet nj\u00eb mund\u00ebsi t\u00eb mir\u00eb p\u00ebr Qeverin\u00eb e Kosov\u00ebs, por edhe p\u00ebr aktor\u00ebt e tjer\u00eb t\u00eb angazhuar, q\u00eb t\u00eb rikthejn\u00eb vrullin dhe t\u00eb punojn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb q\u00ebndrueshme dhe strategjike p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmbyllur procesin e njohjes nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Kosov\u00ebs\u201d, thot\u00eb Visoka p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb.<\/p>\n<p>Visoka, profesor i Studimeve p\u00ebr Paqe dhe Konflikt n\u00eb Universitetin e Dublinit n\u00eb Irland\u00eb, thot\u00eb se, n\u00eb t\u00eb ardhmen, Kosova duhet t\u00eb synoj\u00eb 10 deri n\u00eb 12 njohje brenda vitit.<\/p>\n<p>Presidenti i Serbis\u00eb, Aleksandar Vu\u00e7iq, tha se njohja nga Kenia mund t\u00eb nxis\u00eb nj\u00eb trend t\u00eb njohjeve t\u00eb Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p>Ai tha se, personalisht, do t\u00eb bisedoj\u00eb me udh\u00ebheq\u00ebs t\u00eb Afrik\u00ebs Lindore p\u00ebr t\u00eb parandaluar \u201cp\u00ebrhapjen e trendit [t\u00eb njohjes s\u00eb Kosov\u00ebs]\u201d.<\/p>\n<p>Ai, gjithashtu, paralajm\u00ebroi se n\u00eb dy jav\u00ebt e ardhshme do t\u00eb ket\u00eb t\u00ebrheqje t\u00eb njohjeve t\u00eb pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs nga dy vende afrikane, por nuk i specifikoi.<\/p>\n<p>Edhe n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn, Serbia ka njoftuar p\u00ebr t\u00ebrheqje t\u00eb njohjeve nga vende si: Surinami, Burundi, Liberia, Ishujt Solomon, Madagaskari, Gana e t\u00eb tjera.<\/p>\n<p>Shumica prej vendeve p\u00ebr t\u00eb cilat Serbia pretendon se kan\u00eb t\u00ebrhequr njohjen, jan\u00eb nga Afrika.<\/p>\n<p>Visoka, m\u00eb her\u00ebt, i kishte cil\u00ebsuar \u00e7njohjet e pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs si \u201cakte t\u00eb \u00e7rregullta\u201d, q\u00eb nuk kan\u00eb kuptim n\u00eb rastin e Kosov\u00ebs, pasi q\u00eb arsyet e p\u00ebrmendura n\u00eb njohjet fillestare \u2013 si konstatimi i 2010-t\u00ebs i Gjykat\u00ebs Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Drejt\u00ebsis\u00eb se pavar\u00ebsia e Kosov\u00ebs nuk e shkel t\u00eb drejt\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare \u2013 nuk kan\u00eb ndryshuar.<\/p>\n<p>\u201cN\u00eb shumic\u00ebn e rasteve, \u00e7njohjet ndodhin prej shteteve q\u00eb jan\u00eb kryesisht vende post-koloniale, pa tradit\u00eb t\u00eb gjat\u00eb diplomatike dhe q\u00eb njihen p\u00ebr politik\u00eb t\u00eb ndryshueshme t\u00eb jashtme, q\u00eb e nd\u00ebrrojn\u00eb var\u00ebsisht prej ndihm\u00ebs financiare, ekonomike, bile edhe ushtarake, q\u00eb marrin prej fuqive rajonale ose nd\u00ebrkomb\u00ebtare\u201d, kishte th\u00ebn\u00eb Visoka.<\/p>\n<p>Ministria e Pun\u00ebve t\u00eb Jashtme dhe Diaspor\u00ebs (MPJD) e Kosov\u00ebs e ka akuzuar Serbin\u00eb p\u00ebr presion ndaj shteteve p\u00ebr mosnjohjen apo t\u00ebrheqjen e njohjes s\u00eb pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p>Sipas saj, Serbia po shp\u00ebrfill zotimet e Marr\u00ebveshjes p\u00ebr rrug\u00ebn drejt normalizimit, q\u00eb pal\u00ebt arrit\u00ebn n\u00eb Oh\u00ebr m\u00eb 2023, p\u00ebrmes \u201crefuzimit t\u00eb njohjes s\u00eb Kosov\u00ebs dhe duke shtremb\u00ebruar parimet juridike nd\u00ebrkomb\u00ebtare\u201d.<\/p>\n<p>Pse ka nxitur reagime njohja nga Kenia?<\/p>\n<p>P\u00ebrve\u00e7 shpres\u00ebs nga Kosova dhe frik\u00ebs nga Serbia se njohja e Kenias mund t\u00eb nis\u00eb nj\u00eb trend t\u00eb ri t\u00eb njohjeve, njohja e Kenias n\u00eb ve\u00e7anti ka r\u00ebnd\u00ebsi.<\/p>\n<p>Prej shteteve afrikane q\u00eb e kan\u00eb njohur pavar\u00ebsin\u00eb e Kosov\u00ebs deri m\u00eb tani, Kenia \u00ebsht\u00eb shteti i dyt\u00eb me bruto prodhimin e brendsh\u00ebm m\u00eb t\u00eb madh, pas Egjiptit.<\/p>\n<p>Pas zyrtarizimit t\u00eb njohjes nga Kenia, presidentja e Kosov\u00ebs, Vjosa Osmani, tha se gjat\u00eb takimit me presidentin e Kenias, William Ruto, diskutuan edhe p\u00ebr \u201cmund\u00ebsit\u00eb p\u00ebr thellimin e bashk\u00ebpunimit n\u00eb tregti, arsim, turiz\u00ebm dhe fusha t\u00eb tjera me interes t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt\u201d.<\/p>\n<p>\u201cT\u00eb dyja vendet tona jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrkushtuara p\u00ebr hapjen e misioneve diplomatike si nj\u00eb hap konkret drejt nj\u00eb partneriteti t\u00eb fort\u00eb dhe t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm\u201d, shkroi Osmani n\u00eb X.<\/p>\n<p>Deri m\u00eb tani, roli i Kenias n\u00eb Ballkan ka qen\u00eb i kufizuar n\u00eb misionet paqeruajt\u00ebse t\u00eb Kombeve t\u00eb Bashkuara.<\/p>\n<p>Por, n\u00eb Afrik\u00eb, e ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb Afrik\u00ebn Lindore, ky shtet g\u00ebzon nj\u00eb rol t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm si fuqi rajonale, p\u00ebrmes pjes\u00ebmarrjes n\u00eb projekte t\u00eb ndryshme, si autostrada elektrike me Etiopin\u00eb dhe Rrjeti i Energjis\u00eb i Afrik\u00ebs Lindore.<\/p>\n<p>Kenia, gjithashtu, \u00ebsht\u00eb an\u00ebtare themeluese e Komunitetit t\u00eb Afrik\u00ebs Lindore (EAC), kryesimin e s\u00eb cil\u00ebs tani e g\u00ebzon presidenti Ruto.<\/p>\n<p>Ajo ka luajtur disa her\u00eb rol ky\u00e7 edhe n\u00eb nd\u00ebrmjet\u00ebsimin e konflikteve brenda rajonit.<\/p>\n<p>P\u00ebr shembull, m\u00eb 28 mars, Kenia d\u00ebrgoi ish-kryeministrin Raila Odinga n\u00eb Sudanin Jugor, me synimin p\u00ebr t\u00eb parandaluar rikthimin e luft\u00ebs civile.<\/p>\n<p>Pse nuk e njohin Kosov\u00ebn m\u00eb shum\u00eb shtete?<\/p>\n<p>Q\u00eb nga viti 2008, Kosova ka siguruar njohje nga gati 120 shtete. N\u00eb vitet e fundit, MPJD-ja \u00ebsht\u00eb kritikuar nga opozitar\u00eb dhe njoh\u00ebs t\u00eb politik\u00ebs p\u00ebr mosangazhim p\u00ebr njohje t\u00eb reja.<\/p>\n<p>Visoka thot\u00eb se ka shum\u00eb arsye pse Kosova nuk ka siguruar m\u00eb shum\u00eb njohje. Nd\u00ebr to, kryesore jan\u00eb \u201czhvendosja e prioriteteve t\u00eb politik\u00ebs s\u00eb jashtme t\u00eb Kosov\u00ebs\u201d dhe \u201cfushata proaktive diplomatike e Serbis\u00eb p\u00ebr t\u00eb parandaluar dhe, kur \u00ebsht\u00eb e mundur, p\u00ebr t\u00eb t\u00ebrhequr njohjet e Kosov\u00ebs\u201d.<\/p>\n<p>Sipas tij, ndikim ka pasur edhe Marr\u00ebveshja e Uashingtonit, e n\u00ebnshkruar m\u00eb 4 shtator 2021, kur Kosova \u00ebsht\u00eb pajtuar q\u00eb t\u00eb respektoj\u00eb nj\u00eb moratorium nj\u00ebvje\u00e7ar, p\u00ebrmes s\u00eb cilit, nuk do t\u00eb aplikonte p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim n\u00eb organizata nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/p>\n<p>\u201cKjo ka krijuar p\u00ebrshtypjen nd\u00ebrkomb\u00ebtare se Kosova nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb e interesuar p\u00ebr njohje t\u00eb reja, ose se rruga p\u00ebr njohje duhet t\u00eb kaloj\u00eb p\u00ebrmes dialogut t\u00eb nd\u00ebrmjet\u00ebsuar nga BE-ja p\u00ebr normalizimin e marr\u00ebdh\u00ebnieve me Serbin\u00eb\u201d, thot\u00eb Visoka.<\/p>\n<p>Marr\u00ebveshja e Uashingtonit obligoi edhe Serbin\u00eb q\u00eb t\u00eb pezullonte iniciativ\u00ebn e saj p\u00ebr t\u2019i bindur shtetet e ndryshme t\u00eb bot\u00ebs q\u00eb ta t\u00ebrhiqnin njohjen e pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p>Visoka thot\u00eb se shum\u00eb shtete frik\u00ebsohen se procesi i njohjeve mund t\u00eb ket\u00eb efekte destabilizuese dhe t\u2019i minoj\u00eb interesat e tyre, \u201cprandaj kan\u00eb prirje t\u00eb ruajn\u00eb rendin nd\u00ebrkomb\u00ebtar ekzistues dhe t\u2019i japin p\u00ebrpar\u00ebsi integritetit territorial ndaj s\u00eb drejt\u00ebs p\u00ebr vet\u00ebvendosje\u201d.<\/p>\n<p>Por, sipas tij, kjo gj\u00eb mund t\u00eb ndryshoj\u00eb, n\u00ebse shteti q\u00eb k\u00ebrkon njohje, si Kosova, angazhohet \u201cme diplomaci proaktive\u201d dhe \u201cbashk\u00ebpunon ngusht\u00eb me aleat\u00ebt e vet n\u00eb bot\u00eb\u201d.\/REL\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Q\u00eb nga shpallja e pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs, shum\u00eb shtete e kan\u00eb njohur shtet\u00ebsin\u00eb e saj. Por, shum\u00eb t\u00eb tjera, si n\u00eb kontinentin afrikan, ende refuzojn\u00eb ta b\u00ebjn\u00eb k\u00ebt\u00eb, p\u00ebr shkak t\u00eb shqet\u00ebsimeve p\u00ebr l\u00ebvizjet separatiste brenda shteteve t\u00eb tyre. Qysh n\u00eb takimin e par\u00eb t\u00eb mbajtur nga Unioni Afrikan (UA) k\u00ebt\u00eb muaj, Maroku \u2013 q\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":199403,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-199402","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/199402","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=199402"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/199402\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/199403"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=199402"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=199402"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=199402"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}