{"id":199538,"date":"2025-03-30T20:27:51","date_gmt":"2025-03-30T18:27:51","guid":{"rendered":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=199538"},"modified":"2025-03-30T20:27:51","modified_gmt":"2025-03-30T18:27:51","slug":"cnn-europa-po-zgjohet-nga-gjumi-ushtarak-pas-trump-shock","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/cnn-europa-po-zgjohet-nga-gjumi-ushtarak-pas-trump-shock\/","title":{"rendered":"CNN: Europa po zgjohet nga gjumi ushtarak pas \u201cTrump shock\u201d"},"content":{"rendered":"<p>Europa \u2018PATETIKE\u2019 m\u00eb n\u00eb fund mund t\u00eb jet\u00eb duke u zgjuar nga gjumi i saj ushtarak, shkruan CNN.<\/p>\n<p>Ishte nj\u00eb prit\u00eb e transmetuar drejtp\u00ebrdrejt n\u00eb televizion, p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn shum\u00eb n\u00eb Europ\u00eb shpresojn\u00eb se do ta ndal\u00eb nj\u00eb luft\u00eb.<\/p>\n<p>Qortimi publik q\u00eb Donald Trump ia b\u00ebri presidentit t\u00eb Ukrain\u00ebs, Volodymyr Zelensky, n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb ishte si nj\u00eb rrufe p\u00ebr aleanc\u00ebn transatlantike, duke shp\u00ebrndar\u00eb iluzionet e mbetura n\u00eb Europ\u00eb mbi at\u00eb n\u00ebse SHBA do t\u00eb q\u00ebndroj\u00eb n\u00eb krah t\u00eb saj p\u00ebrball\u00eb agresionit rus.<\/p>\n<p>E tronditur dhe ndoshta edhe e frik\u00ebsuar, Europa m\u00eb n\u00eb fund mund t\u00eb ket\u00eb ardhur n\u00eb vete p\u00ebr nevojat e saj t\u00eb mbrojtjes n\u00eb epok\u00ebn e Trumpit.<\/p>\n<p>\u201c\u00cbsht\u00eb sikur Roosevelti ta kishte mir\u00ebpritur Churchillin n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb dhe t\u00eb fillonte ta bullizonte\u201d, tha eurodeputeti Rapha\u00ebl Glucksmann p\u00ebr CNN, p\u00ebrcjell Gazeta Express.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb muaj kur Sekretari amerikan i Mbrojtjes, Pete Hegseth, e quajti Europ\u00ebn \u201cPATETIKE\u201d gjat\u00eb nj\u00eb bisede me zyrtar\u00eb t\u00eb administrat\u00ebs (n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn aksidentalisht ishte p\u00ebrfshir\u00eb edhe nj\u00eb gazetar i The Atlantic), kontinenti ka filluar t\u00eb thyej\u00eb tabu dhjet\u00ebra vje\u00e7are n\u00eb \u00e7\u00ebshtjet e mbrojtjes. Po diskutohen politika q\u00eb deri para pak jav\u00ebsh do t\u00eb ishin t\u00eb paimagjinueshme.<\/p>\n<p>Ndryshimi m\u00eb i madh ka ardhur nga Gjermania, ekonomia m\u00eb e madhe e Europ\u00ebs. Pas zgjedhjeve federale, kancelari n\u00eb pritje, Friedrich Merz, fitoi nj\u00eb votim n\u00eb parlament p\u00ebr ta hequr \u201cfrenimin e borxhit\u201d nga kushtetuta gjermane \u2013 nj\u00eb mekaniz\u00ebm q\u00eb kufizonte huamarrjen e qeveris\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb teori, ky ndryshim ligjor lejon shpenzime t\u00eb pakufizuara p\u00ebr mbrojtjen dhe sigurin\u00eb. Ekspert\u00ebt presin q\u00eb ky vendim t\u2019i zhbllokoj\u00eb deri n\u00eb 600 miliard\u00eb euro n\u00eb Gjermani gjat\u00eb dekad\u00ebs s\u00eb ardhshme.<\/p>\n<p>\u201cKy \u00ebsht\u00eb nj\u00eb ndryshim i madh loje n\u00eb Europ\u00eb, sepse Gjermania ishte m\u00eb e ngadalta \u2013 ve\u00e7an\u00ebrisht mes vendeve t\u00eb m\u00ebdha \u2013 kur b\u00ebhej fjal\u00eb p\u00ebr mbrojtjen\u201d tha Piotr Buras, nj\u00eb an\u00ebtar i lart\u00eb n\u00eb K\u00ebshillin Europian p\u00ebr Marr\u00ebdh\u00ebniet me Jasht\u00eb (ECFR), p\u00ebr CNN.<\/p>\n<p>Duke kap\u00ebrcyer fobin\u00eb e saj ndaj borxhit, Buras tha se Gjermania m\u00eb n\u00eb fund ka vepruar sikur Europa v\u00ebrtet\u00eb ka kaluar nj\u00eb \u201cZeitenwende\u201d \u2013 ose \u201cpik\u00eb kthese\u201d, si\u00e7 e p\u00ebrshkroi ish-kancelari Olaf Scholz n\u00eb shkurt t\u00eb 2022-\u00ebs, vet\u00ebm tri dit\u00eb pasi Rusia nisi luft\u00ebn n\u00eb Ukrain\u00eb.<\/p>\n<p>Megjith\u00ebse pushtimi e tronditi Gjermanin\u00eb, \u201cvet\u00ebm shock-u Trump i b\u00ebri ata ta marrin k\u00ebt\u00eb vendim v\u00ebrtet\u00eb themelor p\u00ebr ta pezulluar frenimin e borxhit\u201d, tha Buras.<\/p>\n<p>\u201cKy \u00ebsht\u00eb Zeitenwende i v\u00ebrtet\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>Tabut\u00eb po shemben<\/p>\n<p>N\u00eb Franc\u00ebn fqinje, Presidenti Emmanuel Macron \u2013 i cili prej koh\u00ebsh ka k\u00ebrkuar autonomi strategjike europiane nga SHBA-ja \u2013 ka th\u00ebn\u00eb se po e shqyrton mund\u00ebsin\u00eb e shtrirjes s\u00eb mbrojtjes b\u00ebrthamore franceze tek aleat\u00ebt e saj, t\u00eb cil\u00ebt aktualisht mb\u00ebshteten n\u00eb arm\u00ebt b\u00ebrthamore amerikane.<\/p>\n<p>Komentet e Macronit erdh\u00ebn pasi kancelari i ardhsh\u00ebm gjerman, Friedrich Merz, sugjeroi bisedime me Franc\u00ebn dhe Britanin\u00eb e Madhe, dy fuqit\u00eb b\u00ebrthamore t\u00eb Europ\u00ebs, p\u00ebr ta zgjeruar mbrojtjen e tyre b\u00ebrthamore. Kryeministri polak Donald Tusk e mb\u00ebshteti iden\u00eb dhe madje propozoi q\u00eb Polonia ta shqyrtoj\u00eb marrjen e arm\u00ebve b\u00ebrthamore vet\u00eb.<\/p>\n<p>CNN shkruan se edhe sh\u00ebrbimi i detyruesh\u00ebm ushtarak po rikthehet n\u00eb kontinent e se edhe vendet tradicionalisht neutrale po rishqyrtojn\u00eb q\u00ebndrimet e tyre.<\/p>\n<p>Uniteti Europian<\/p>\n<p>Megjith\u00ebse duket se Europa e ka kuptuar mesazhin, nj\u00eb qasje e bashkuar \u00ebsht\u00eb e parakohshme.<\/p>\n<p>Kur Presidentja e Komisionit Europian, Ursula von der Leyen, prezantoi nj\u00eb plan p\u00ebr shpenzime miliard\u00ebshe p\u00ebr mbrojtjen, t\u00eb quajtur fillimisht \u201cReArm Europe\u201d, Spanja dhe Italia kund\u00ebrshtuan. Plani tani \u00ebsht\u00eb riem\u00ebrtuar \u201cReadiness 2030\u201d.<\/p>\n<p>CNN p\u00ebrmend ndasit\u00eb n\u00eb Europ\u00eb n\u00eb lidhje me strategjin\u00eb e p\u00ebrbashk\u00ebt n\u00eb veprimet e p\u00ebrbashk\u00ebta.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa kjo ndarje gjeografike mund t\u2019i thelloj\u00eb ndasit\u00eb, Buras nga ECFR tha se uniteti i plot\u00eb europian ka qen\u00eb gjithmon\u00eb nj\u00eb iluzion.<\/p>\n<p>\u201cAjo q\u00eb v\u00ebrtet ka r\u00ebnd\u00ebsi \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb b\u00ebjn\u00eb vendet kryesore\u201d, tha ai, duke p\u00ebrmendur Gjermanin\u00eb, Franc\u00ebn, Britanin\u00eb e Madhe dhe Polonin\u00eb. \u201cDua t\u00eb jem kujdessh\u00ebm optimist, por mendoj se tani jemi n\u00eb rrug\u00ebn e duhur\u201d.<\/p>\n<p>I pyetur n\u00ebse marsi do t\u00eb mbahet mend si muaji kur Europa u zgjua, Buras u p\u00ebrgjigj:<\/p>\n<p>\u201cPo, jemi zgjuar \u2013 por tani duhet t\u00eb vishemi\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Europa \u2018PATETIKE\u2019 m\u00eb n\u00eb fund mund t\u00eb jet\u00eb duke u zgjuar nga gjumi i saj ushtarak, shkruan CNN. Ishte nj\u00eb prit\u00eb e transmetuar drejtp\u00ebrdrejt n\u00eb televizion, p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn shum\u00eb n\u00eb Europ\u00eb shpresojn\u00eb se do ta ndal\u00eb nj\u00eb luft\u00eb. Qortimi publik q\u00eb Donald Trump ia b\u00ebri presidentit t\u00eb Ukrain\u00ebs, Volodymyr Zelensky, n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":199539,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-199538","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/199538","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=199538"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/199538\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/199539"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=199538"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=199538"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=199538"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}