{"id":201286,"date":"2025-04-20T15:53:27","date_gmt":"2025-04-20T13:53:27","guid":{"rendered":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=201286"},"modified":"2025-04-20T15:53:27","modified_gmt":"2025-04-20T13:53:27","slug":"a-eshte-legjitime-njohja-e-pavaresise-se-kosoves-nga-sudani","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/a-eshte-legjitime-njohja-e-pavaresise-se-kosoves-nga-sudani\/","title":{"rendered":"A \u00ebsht\u00eb legjitime njohja e pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs nga Sudani?"},"content":{"rendered":"<p>Si njohjet e tjera t\u00eb pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs, edhe ajo nga Sudani nxiti kund\u00ebrshtime nga lider\u00eb t\u00eb Serbis\u00eb. Por, k\u00ebt\u00eb her\u00eb argumenti i Serbis\u00eb nuk p\u00ebrfshinte vet\u00ebm pretendim se po shkelej Rezoluta 1244. At\u00ebher\u00eb, pse u kontestua vlefshm\u00ebria e k\u00ebsaj njohjeje?<\/p>\n<p>M\u00eb 12 prill, presidentja e Kosov\u00ebs, Vjosa Osmani, njoftoi se Sudani u b\u00eb shteti i 119-t\u00eb q\u00eb e njohu pavar\u00ebsin\u00eb e Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p>Vet\u00ebm rreth 24 or\u00eb m\u00eb von\u00eb, Ministria e Pun\u00ebve t\u00eb Jashtme e Serbis\u00eb e vuri n\u00eb pik\u00ebpyetje legjitimitetin e \u201cpushtetit aktual\u201d n\u00eb Sudan p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb vendime t\u00eb tilla.<\/p>\n<p>\u00c7far\u00eb po ndodh n\u00eb Sudan?<\/p>\n<p>N\u00eb dy vjet\u00ebt e fundit, Sudani \u00ebsht\u00eb p\u00ebrballur me at\u00eb q\u00eb Organizata e Kombeve t\u00eb Bashkuara (OKB) e quan kriz\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb uris\u00eb n\u00eb bot\u00eb. Dhjet\u00ebra mij\u00ebra njer\u00ebz jane vrar\u00eb dhe mbi 13 milion\u00eb jan\u00eb detyruar t\u00eb zhvendosen nga sht\u00ebpit\u00eb e tyre.<\/p>\n<p>E gjitha kjo \u00ebsht\u00eb shkaktuar nga lufta p\u00ebr pushtet mes shefit ushtarak, Abdel Fattah al-Burhan, dhe ish-z\u00ebvend\u00ebsit t\u00eb tij, Mohamed Hamdan Dagalo, q\u00eb tani udh\u00ebheq Forcat e Mb\u00ebshtetjes s\u00eb Shpejt\u00eb (RSF).<\/p>\n<p>Presidentja Osmani siguroi njohjen e pavar\u00ebsis\u00eb gjat\u00eb takimit me ministrin e Jasht\u00ebm t\u00eb Sudanit, Ali Yousif Ahmed Al Sharif, i cili \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e qeveris\u00eb s\u00eb udh\u00ebhequr nga Al-Burhani.<\/p>\n<p>Q\u00eb prej at\u00ebher\u00eb, kund\u00ebshtar\u00ebt e tyre, RSF-ja e udh\u00ebhequr nga Dagalo, ka njoftuar se \u00ebsht\u00eb duke formuar nj\u00eb qeveri t\u00eb saj\u00ebn p\u00ebr Sudanin, me t\u00eb cil\u00ebn do t\u00eb udh\u00ebheq\u00eb n\u00eb rajonet q\u00eb kontrollohen prej saj.<\/p>\n<p>Dagalo \u2013 i cili \u00ebsht\u00eb i sanksionuar nga SHBA-ja p\u00ebr akuza se forcat e tij kan\u00eb kryer gjenocid n\u00eb Darfur t\u00eb Sudanit \u2013 tha m\u00eb 16 prill se ai dhe aleat\u00ebt e tij po krijojn\u00eb \u201cnj\u00eb k\u00ebshill presidencial me 15 an\u00ebtar\u00eb\u201d q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebson t\u00eb gjitha rajonet e Sudanit.<\/p>\n<p>Ky vendim nuk \u00ebsht\u00eb mir\u00ebpritur nga OKB-ja, q\u00eb menj\u00ebher\u00eb doli me reagim se prioritet duhet t\u00eb jet\u00eb ruajtja e unitetit dhe sovranitetit t\u00eb Sudanit dhe se krijimi i nj\u00eb qeverie paralele nuk ndihmon drejt zgjidhjes s\u00eb problemit.<\/p>\n<p>P\u00ebrpjekja e RSF-s\u00eb p\u00ebr t\u00eb krijuar qeveri paralele \u00ebsht\u00eb kund\u00ebrshtuar edhe nga shum\u00eb shtete, p\u00ebrfshir\u00eb SHBA-n\u00eb.<\/p>\n<p>Serbia ka aluduar n\u00eb k\u00ebt\u00eb situat\u00eb politike n\u00eb Sudan kur vuri n\u00eb pik\u00ebpyetje legjitimitetin e njohjes s\u00eb pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, edhe pas fillimit t\u00eb luft\u00ebs m\u00eb 15 prill t\u00eb vitit 2023 n\u00eb Sudan, kabineti i liderit \u201cde facto\u201d t\u00eb Sudanit, Al-Burhanit, ka vazhduar t\u00eb luaj\u00eb rolin e tij t\u00eb zakonsh\u00ebm.<\/p>\n<p>Vet\u00eb ministri i Jasht\u00ebm, Al Sharif, i cili konfirmua njohjen e pavar\u00ebsis\u00eb nga Sudani n\u00eb takimin me Osmanin, gjat\u00eb k\u00ebtij viti ka mbajtur takim edhe me ministrin e Jasht\u00ebm t\u00eb Rusis\u00eb, Sergey Lavrovin.<\/p>\n<p>Sipas njoftimit t\u00eb Ministris\u00eb s\u00eb Pun\u00ebve t\u00eb Jashtme t\u00eb Rusis\u00eb, gjat\u00eb k\u00ebtij takimi ishte diskutuar p\u00ebr \u201cm\u00ebnyra p\u00ebr forcimin e bashk\u00ebpunimit mes Rusis\u00eb dhe Sudanit n\u00eb fusha t\u00eb ndryshme\u201d.<\/p>\n<p>Si reagon zakonisht Serbia ndaj njohjeve t\u00eb pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs?<\/p>\n<p>Q\u00eb nga shpallja e pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs m\u00eb 17 shkurt t\u00eb vitit 2008, Serbia vazhdimisht ka kund\u00ebrshtuar njohjet e pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs nga vendet e treta duke u thirrur n\u00eb respektimin e Rezolut\u00ebs 1244 t\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Sigurimit t\u00eb Kombeve t\u00eb Bashkuara.<\/p>\n<p>Serbia argumenton se kjo Rezolut\u00eb parasheh q\u00eb statusi i Kosov\u00ebs t\u00eb zgjidhet p\u00ebrmes bisedimeve me Serbin\u00eb dhe t\u00eb ket\u00eb vet\u00ebqeverisje t\u00eb p\u00ebrkohshme n\u00ebn mbik\u00ebqyrje t\u00eb Misionit t\u00eb OKB-s\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb, UNMIK.<\/p>\n<p>Por, m\u00eb 2010, Gjykat\u00ebs Nd\u00ebrkomb\u00ebtare e Drejt\u00ebsis\u00eb kishte konstatuar se pavar\u00ebsia e Kosov\u00ebs nuk e shkel t\u00eb drejt\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/p>\n<p>K\u00ebtyre reagimeve t\u00eb Serbis\u00eb, Kosova i \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjigjur me thirrje ndaj Bashkimit Evropian dhe partner\u00ebve nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb p\u00ebr adresim t\u00eb deklaratave t\u00eb Serbis\u00eb, q\u00eb Ministria e Pun\u00ebve t\u00eb Jashtme dhe Diaspor\u00ebs e Kosov\u00ebs (MPJD) i cil\u00ebson shkelje t\u00eb Marr\u00ebveshjes s\u00eb Brukselit.<\/p>\n<p>MPJD-ja bazohet n\u00eb dy nene t\u00eb Marr\u00ebveshjes s\u00eb Brukselit, t\u00eb cilat obligonin Kosov\u00ebn dhe Serbin\u00eb t\u00eb \u201c\u201czhvillojn\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie normale, fqinj\u00ebsore t\u00eb mira me nj\u00ebra-tjetr\u00ebn, mbi baz\u00ebn e t\u00eb drejtave t\u00eb barabarta\u201d dhe q\u00eb p\u00ebrcaktonte se Serbia \u201cnuk do ta bllokoj\u00eb dhe as nuk do t\u2019i inkurajoj\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt t\u00eb bllokojn\u00eb an\u00ebtar\u00ebsimin e Kosov\u00ebs n\u00eb organizata nd\u00ebrkomb\u00ebtare\u201d.<\/p>\n<p>\u201cP\u00ebrpjekja e Serbis\u00eb p\u00ebr t\u00eb diskredituar vendimin sovran t\u00eb Sudanit \u00ebsht\u00eb jo vet\u00ebm shkelje e angazhimeve t\u00eb saj n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb dialogut, por edhe nj\u00eb fyerje ndaj sovranitetit t\u00eb Sudanit dhe parimeve themelore t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs nd\u00ebrkomb\u00ebtare\u201d, thuhet n\u00eb deklarat\u00ebn e MPJD-s\u00eb, t\u00eb publikuar m\u00eb 15 prill.<\/p>\n<p>Reagime dhe kund\u00ebrreagime t\u00eb ngjashme ishin shkaktuar edhe pas njohjes s\u00eb pavar\u00ebsis\u00eb nga Kenia n\u00eb fund t\u00eb muajit mars t\u00eb k\u00ebtij viti.<\/p>\n<p>Serbia ishte thirrur n\u00eb Rezolut\u00ebn 1244, nd\u00ebrsa Kosova i ishte p\u00ebrgjigjur se po shkel Marr\u00ebveshjen e Brukselit.<\/p>\n<p>Eksperti G\u00ebzim Visoka, profesor i Studimeve p\u00ebr Paqe dhe Konflikt n\u00eb Universitetin e Dublinit n\u00eb Irland\u00eb, kishte th\u00ebn\u00eb se shpreson q\u00eb njohja nga Kenia t\u00eb jet\u00eb \u201cpik\u00eb kthese\u201d n\u00eb diplomacin\u00eb e Kosov\u00ebs, pasi njohja paraprake kishte qen\u00eb ajo nga Izraeli m\u00eb 2021.<\/p>\n<p>\u201cNjohja nga Kenia paraqet nj\u00eb mund\u00ebsi t\u00eb mir\u00eb p\u00ebr Qeverin\u00eb e Kosov\u00ebs, por edhe p\u00ebr aktor\u00ebt e tjer\u00eb t\u00eb angazhuar, q\u00eb t\u00eb rikthejn\u00eb vrullin dhe t\u00eb punojn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb q\u00ebndrueshme dhe strategjike p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmbyllur procesin e njohjes nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Kosov\u00ebs\u201d, kishte th\u00ebn\u00eb Visoka p\u00ebr REL-in. \/REL\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Si njohjet e tjera t\u00eb pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs, edhe ajo nga Sudani nxiti kund\u00ebrshtime nga lider\u00eb t\u00eb Serbis\u00eb. Por, k\u00ebt\u00eb her\u00eb argumenti i Serbis\u00eb nuk p\u00ebrfshinte vet\u00ebm pretendim se po shkelej Rezoluta 1244. At\u00ebher\u00eb, pse u kontestua vlefshm\u00ebria e k\u00ebsaj njohjeje? M\u00eb 12 prill, presidentja e Kosov\u00ebs, Vjosa Osmani, njoftoi se Sudani u b\u00eb shteti [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":201287,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-201286","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/201286","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=201286"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/201286\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/201287"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=201286"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=201286"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=201286"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}