{"id":202104,"date":"2025-04-30T11:22:59","date_gmt":"2025-04-30T09:22:59","guid":{"rendered":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=202104"},"modified":"2025-04-30T11:22:59","modified_gmt":"2025-04-30T09:22:59","slug":"alarmante-arrin-ne-359-mije-persona-numri-i-qytetareve-qe-kane-braktisur-kosoven","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/alarmante-arrin-ne-359-mije-persona-numri-i-qytetareve-qe-kane-braktisur-kosoven\/","title":{"rendered":"Alarmante, arrin n\u00eb 359 mij\u00eb persona numri i qytetar\u00ebve q\u00eb kan\u00eb braktisur Kosov\u00ebn"},"content":{"rendered":"<p>Instituti GAP publikoi raportin e ri \u201cEmigrimi dhe tregu i pun\u00ebs n\u00eb Kosov\u00eb: Potenciali i pap\u00ebrdorur i fuqis\u00eb pun\u00ebtore joaktive\u201d. Gjetjet e raportit u prezantuan n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb diskutimit t\u00eb Forumit t\u00eb Platform\u00ebs p\u00ebr Dialog Publiko-Privat t\u00eb K\u00ebshillit Komb\u00ebtar p\u00ebr Ekonomi dhe Investime (KKEI) mbi zhvillimin e fuqis\u00eb pun\u00ebtore.<\/p>\n<p>Gjetjet e k\u00ebtij raporti tregojn\u00eb se tregu i pun\u00ebs n\u00eb Kosov\u00eb do t\u00eb vazhdoj\u00eb t\u00eb sfidohet nga mungesa e fuqis\u00eb pun\u00ebtore, kryesisht p\u00ebr shkak t\u00eb emigrimit t\u00eb qytetar\u00ebve dhe shkall\u00ebs s\u00eb lart\u00eb t\u00eb fuqis\u00eb pun\u00ebtore jo-aktive. Deri n\u00eb vitin 2023, sipas t\u00eb dh\u00ebnave zyrtare, numri i personave q\u00eb jan\u00eb larguar nga Kosova drejt vendeve t\u00eb ndryshme t\u00eb bot\u00ebs ka arritur n\u00eb 359 mij\u00eb persona, q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebson rreth 22.6% t\u00eb popullsis\u00eb s\u00eb vendit, nd\u00ebrkaq numri i shtetasve shtetasit kosovar\u00eb t\u00eb kthyer si dhe t\u00eb huajt q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb \u00ebsht\u00eb rreth 99 mij\u00eb persona. Nj\u00eb pjes\u00eb e personave t\u00eb cil\u00ebt po emigrojn\u00eb nga Kosova jan\u00eb nga fuqia pun\u00ebtore aktive, \u00e7ka po ndikon n\u00eb rritjen e k\u00ebrkes\u00ebs n\u00eb vend p\u00ebr pun\u00ebtor\u00eb vendas dhe t\u00eb huaj. N\u00eb vitin 2024, Ministria e Pun\u00ebve t\u00eb Brendshme (MBP) n\u00eb Kosov\u00eb l\u00ebshoi gjithsej 8,293 leje-q\u00ebndrime p\u00ebr shtetas t\u00eb huaj, prej tyre, 3,974 p\u00ebr arsye t\u00eb pun\u00ebsimit. Shumica e k\u00ebtyre imigrant\u00ebve jan\u00eb me origjin\u00eb nga shtetet e rajonit si Shqip\u00ebria, Serbia, Maqedonia e Veriut dhe vendet jasht\u00eb rajonit si Turqia, Bangladeshi, Filipinet dhe shtetet tjera t\u00eb Azis\u00eb. Megjithat\u00eb, mbi gjysma e k\u00ebtyre lejeve t\u00eb l\u00ebshuara jan\u00eb vazhdim\u00ebsi e viteve paraprake. Si rrjedhoj\u00eb, bilanci i emigrimit mbetet shum\u00eb m\u00eb i lart\u00eb se i imigrimit dhe pun\u00ebtor\u00ebt e huaj nuk e mbulojn\u00eb munges\u00ebn e krijuar n\u00eb tregun e pun\u00ebs.<\/p>\n<p>Zgjidhja m\u00eb e q\u00ebndrueshme p\u00ebr t\u00eb adresuar munges\u00ebn e fuqis\u00eb pun\u00ebtore n\u00eb Kosov\u00eb \u00ebsht\u00eb rritja e p\u00ebrfshirjes n\u00eb treg e personave q\u00eb i takojn\u00eb mosh\u00ebs s\u00eb pun\u00ebs por q\u00eb aktualisht nuk jan\u00eb aktiv\u00eb n\u00eb treg (t\u00eb cil\u00ebt nuk jan\u00eb duke punuar dhe nuk jan\u00eb duke k\u00ebrkuar pun\u00eb).<\/p>\n<p>Kosova ka shkall\u00ebn m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb jo-aktivitetit n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor: nga rreth 1.1 milion persona n\u00eb mosh\u00eb pune, vet\u00ebm 461 mij\u00eb persona (43%) jan\u00eb ekonomikisht aktiv\u00eb, nd\u00ebrsa 613 mij\u00eb persona  (57%) jan\u00eb jo-aktiv\u00eb. Nga personat jo-aktiv\u00eb, 66% jan\u00eb gra dhe 34% jan\u00eb burra, q\u00eb n\u00ebnkupton se ve\u00e7mas pjes\u00ebmarrja e ul\u00ebt e grave n\u00eb tregun e pun\u00ebs mbetet sfid\u00eb serioze. Kosova radhitet e para n\u00eb Evrop\u00eb dhe e pesta n\u00eb nivel bot\u00ebror p\u00ebr pjes\u00ebmarrjen m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt t\u00eb grave n\u00eb treg t\u00eb pun\u00ebs. Po ashtu, 78 mij\u00eb t\u00eb rinj (30%) nuk jan\u00eb t\u00eb angazhuar n\u00eb arsim, pun\u00eb apo trajnim (NEET), nj\u00eb p\u00ebrqindje shum\u00eb m\u00eb e lart\u00eb se mesatarja e BE-s\u00eb (9.9%) dhe m\u00eb e larta n\u00eb rajon.<\/p>\n<p>Sektor\u00ebt m\u00eb t\u00eb prekur nga mungesa e fuqis\u00eb pun\u00ebtore jan\u00eb nd\u00ebrtimtaria, tregtia me shumic\u00eb dhe pakic\u00eb, gastronomia dhe hoteleria, dhe prodhimi, nga t\u00eb cil\u00ebt edhe prirja p\u00ebr t\u00eb emigruar \u00ebsht\u00eb m\u00eb e lart\u00eb. Shumica e pozitave t\u00eb pun\u00ebs n\u00eb k\u00ebta sektor\u00eb nuk k\u00ebrkojn\u00eb kualifikime t\u00eb larta, por p\u00ebrfshijn\u00eb detyra t\u00eb cilat mund t\u00eb m\u00ebsohen brenda nj\u00eb periudhe t\u00eb shkurt\u00ebr duke sugjeruar se fuqia joaktive vendore do t\u00eb mund t\u00eb plot\u00ebsonte k\u00ebto k\u00ebrkesa.<\/p>\n<p>Raporti ofron disa rekomandime dhe masa t\u00eb cilat synojn\u00eb t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsojn\u00eb p\u00ebrfshirjen e fuqis\u00eb pun\u00ebtore jo-aktive n\u00eb tregun e pun\u00ebs, si: trajnime p\u00ebr avancimin e njohurive dhe p\u00ebrfshirjen m\u00eb t\u00eb leht\u00eb n\u00eb tregun e pun\u00ebs; mb\u00ebshtetje p\u00ebr rritjen e pjes\u00ebmarrjes s\u00eb grave dhe t\u00eb rinj\u00ebve n\u00eb tregun e pun\u00ebs; forcimin e rolit t\u00eb Agjencis\u00eb s\u00eb Pun\u00ebsimit; si dhe mb\u00ebshtetje p\u00ebr teknologjit\u00eb inovative dhe avancimi i shkatht\u00ebsive n\u00eb fush\u00ebn e energjis\u00eb s\u00eb past\u00ebr.<\/p>\n<p>N\u00eb diskutim ishin t\u00eb pranish\u00ebm edhe akter\u00eb t\u00eb institucioneve publike dhe private, duke p\u00ebrfshir\u00eb edhe shoqatat e bizneseve, dhe q\u00eb rekomandimet e Institutit GAP do t\u00eb evidentohen dhe prezantohen n\u00eb  diskutimet e m\u00ebtejme n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb dialogut publiko-privat.        <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Instituti GAP publikoi raportin e ri \u201cEmigrimi dhe tregu i pun\u00ebs n\u00eb Kosov\u00eb: Potenciali i pap\u00ebrdorur i fuqis\u00eb pun\u00ebtore joaktive\u201d. Gjetjet e raportit u prezantuan n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb diskutimit t\u00eb Forumit t\u00eb Platform\u00ebs p\u00ebr Dialog Publiko-Privat t\u00eb K\u00ebshillit Komb\u00ebtar p\u00ebr Ekonomi dhe Investime (KKEI) mbi zhvillimin e fuqis\u00eb pun\u00ebtore. Gjetjet e k\u00ebtij raporti tregojn\u00eb se [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":202105,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-202104","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/202104","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=202104"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/202104\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/202105"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=202104"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=202104"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=202104"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}