{"id":206003,"date":"2025-06-14T14:02:17","date_gmt":"2025-06-14T12:02:17","guid":{"rendered":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=206003"},"modified":"2025-06-14T14:02:17","modified_gmt":"2025-06-14T12:02:17","slug":"grate-ne-kosove-vdesin-me-shume-nga-infarkti-akut-i-miokardit-sesa-nga-kanceri-i-gjirit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/grate-ne-kosove-vdesin-me-shume-nga-infarkti-akut-i-miokardit-sesa-nga-kanceri-i-gjirit\/","title":{"rendered":"Grat\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb vdesin m\u00eb shum\u00eb nga infarkti akut i miokardit sesa nga kanceri i gjirit"},"content":{"rendered":"<p>N\u00eb diskursin publik dhe fushatat sensibilizuese sh\u00ebndet\u00ebsore n\u00eb Kosov\u00eb, kanceri i gjirit \u00ebsht\u00eb shpesh n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb v\u00ebmendjes, me t\u00eb drejt\u00eb. Por, e v\u00ebrteta e hidhur \u00ebsht\u00eb se shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr gra n\u00eb vendin ton\u00eb vdesin nga nj\u00eb tjet\u00ebr \u201cvras\u00ebs i heshtur\u201d: infarkti akut i miokardit, apo sulmi n\u00eb zem\u00ebr.<\/p>\n<p>Statistikat klinike tregojn\u00eb nj\u00eb disbalanc\u00eb serioze n\u00eb trajtimin, diagnostikimin dhe kujdesin e grave me s\u00ebmundje kardiovaskulare, ve\u00e7an\u00ebrisht pas menopauz\u00ebs, ku rreziku i vdekshm\u00ebris\u00eb rritet ndjesh\u00ebm.<\/p>\n<p>T\u00eb dh\u00ebnat tregojn\u00eb se 35% e grave vdesin nga s\u00ebmundjet kardiovaskulare, nd\u00ebrsa vet\u00ebm 18% nga kanceri i t\u00eb gjitha llojeve, p\u00ebrfshir\u00eb kancerin e gjirit. N\u00eb rastin specifik t\u00eb infarktit akut t\u00eb miokardit, vdekshm\u00ebria te grat\u00eb arrin n\u00eb 15.9%, krahasuar me 8.3% te burrat.<\/p>\n<p>P\u00ebrkund\u00ebr avancimeve n\u00eb fush\u00ebn e onkologjis\u00eb dhe nd\u00ebrgjegj\u00ebsimit t\u00eb madh p\u00ebr kancerin e gjirit, s\u00ebmundjet e zemr\u00ebs mbeten shkaktari kryesor i vdekjes te grat\u00eb \u2013 nj\u00eb realitet i hidhur q\u00eb shpesh mbetet n\u00eb hije.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb shoq\u00ebri ku sensibilizimi sh\u00ebndet\u00ebsor ende has n\u00eb barriera kulturore dhe sistemike, ky hendek n\u00eb kujdesin mjek\u00ebsor \u00ebsht\u00eb m\u00eb shum\u00eb sesa nj\u00eb problem klinik \u2013 \u00ebsht\u00eb nj\u00eb alarm publik.<\/p>\n<p>Vras\u00ebsi i paduksh\u00ebm n\u00eb hijen e kancerit<\/p>\n<p>Kardiologu i njohur, Prof. Dr. Gani Bajraktari, thot\u00eb se nd\u00ebr vite \u00ebsht\u00eb p\u00ebrhapur nj\u00eb mit i rreziksh\u00ebm: se grat\u00eb nuk preken nga s\u00ebmundjet vaskulare.<\/p>\n<p>\u201cKa qen\u00eb nj\u00eb mit \u2013 jo vet\u00ebm n\u00eb vendet e pazhvilluara, por edhe n\u00eb ato n\u00eb zhvillim \u2013 q\u00eb grat\u00eb s\u00ebmuren m\u00eb pak ose fare nga s\u00ebmundjet kardiovaskulare,\u201d thot\u00eb ai. \u201cPor n\u00eb realitet, pas menopauz\u00ebs, kur mbrojtja hormonale bie, shifrat e s\u00ebmundshm\u00ebris\u00eb dhe vdekshm\u00ebris\u00eb rriten ndjesh\u00ebm p\u00ebr grat\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>Bajraktari thekson se n\u00eb koh\u00ebn kur bota b\u00ebn fushata t\u00eb m\u00ebdha p\u00ebr nd\u00ebrgjegj\u00ebsimin p\u00ebr kancerin e gjirit dhe t\u00eb mitr\u00ebs \u2013 p\u00ebr t\u00eb cilat shifrat e vdekjeve jan\u00eb m\u00eb t\u00eb ul\u00ebta \u2013 s\u00ebmundjet kardiovaskulare po lihen n\u00ebn hije. \u201cN\u00eb bot\u00eb, 35% e grave vdesin nga s\u00ebmundjet kardiovaskulare, nd\u00ebrsa vet\u00ebm 18% nga t\u00eb gjitha llojet e kancerit\u201d, thot\u00eb ai, duke shtuar se kjo diferenc\u00eb tragjike duhet t\u00eb alarmoj\u00eb politik\u00ebb\u00ebr\u00ebsit dhe komunitetin mjek\u00ebsor n\u00eb Kosov\u00eb.<\/p>\n<p>Nj\u00eb faktor ky\u00e7 q\u00eb ndikon n\u00eb k\u00ebt\u00eb vdekshm\u00ebri t\u00eb lart\u00eb \u00ebsht\u00eb sjellja ndaj simptomave.<\/p>\n<p>\u201cGrat\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb ndihm\u00eb m\u00eb von\u00eb, jan\u00eb m\u00eb t\u00eb prira ta neglizhojn\u00eb dhimbjen n\u00eb gjoks dhe simptomat e infarktit akut t\u00eb miokardit,\u201d paralajm\u00ebron Bajraktari. \u201cAto nuk e lidhin menj\u00ebher\u00eb me problemet e zemr\u00ebs dhe shpesh nuk i n\u00ebnshtrohen analizave t\u00eb nevojshme diagnostikuese.\u201d<\/p>\n<p>Statistika shqet\u00ebsuese<\/p>\n<p>Sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb mbledhura nga Klinika e Kardiologjis\u00eb n\u00eb QKUK nga viti 2014 deri n\u00eb vitin 2020, vet\u00ebm 59% e grave q\u00eb kishin p\u00ebsuar infarkt u n\u00ebnshtrohen procedur\u00ebs s\u00eb koronarografis\u00eb, krahasuar me 70% t\u00eb burrave.<\/p>\n<p>Edhe m\u00eb shqet\u00ebsuese \u00ebsht\u00eb se vet\u00ebm 44% e grave u stentuan, p\u00ebrkund\u00ebr 53% t\u00eb burrave. \u201cVdekshm\u00ebria te grat\u00eb ka qen\u00eb 15.9%, nd\u00ebrsa te burrat 8.3%. Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb diferenc\u00eb dometh\u00ebn\u00ebse dhe alarmante,\u201d thekson Bajraktari.<\/p>\n<p>P\u00ebrtej zemr\u00ebs: trupat e grave pas menopauz\u00ebs preken gjithandej.<\/p>\n<p>P\u00ebr specialist\u00ebt, problemi nuk ndalet vet\u00ebm te zemra. Dr. Jehona Ismaili-Kadriaj, specialiste e reumatologjis\u00eb, paralajm\u00ebron se pas menopauz\u00ebs, grat\u00eb p\u00ebrballen edhe me osteoporoz\u00eb \u2013 nj\u00eb s\u00ebmundje e heshtur q\u00eb ndikon n\u00eb sh\u00ebndetin e kockave, por q\u00eb lidhet edhe me s\u00ebmundjet vaskulare.<\/p>\n<p>\u201cMungesa e estrogjenit aktivizon qelizat e d\u00ebmshme osteoklaste dhe frenon ato q\u00eb nd\u00ebrtojn\u00eb kock\u00ebn \u2013 osteoblastet. Por ajo q\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb shqet\u00ebsuese \u00ebsht\u00eb se osteoporoza lidhet edhe me ateroskleroz\u00ebn subklinike, duke rritur rrezikun p\u00ebr s\u00ebmundje t\u00eb zemr\u00ebs,\u201d thot\u00eb ajo. Nd\u00ebrkaq, s\u00ebmundjet inflamatore autoimune, si ato reumatike, p\u00ebrkeq\u00ebsojn\u00eb m\u00eb tej gjendjen, duke prekur zemr\u00ebn, trurin dhe veshkat \u2013 organet jetike.<\/p>\n<p>Menopauza: nj\u00eb kapitull i gjat\u00eb dhe shpesh i injoruar<\/p>\n<p>Gjinekologu Dr. Berat Krasniqi shpjegon se menopauza \u00ebsht\u00eb nj\u00eb faz\u00eb jet\u00ebsore e gjat\u00eb \u2013 q\u00eb mund t\u00eb zgjas\u00eb 30-35 vite \u2013 por q\u00eb shpesh lihet pas dore.<\/p>\n<p>\u201cKa gra q\u00eb, sapo hyjn\u00eb n\u00eb menopauz\u00eb, mendojn\u00eb se nuk kan\u00eb m\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr kontrolle, sidomos gjinekologjike, dhe krijojn\u00eb nj\u00eb lloj \u2018komfort zone\u2019 t\u00eb rrezikshme\u201d, thot\u00eb ai.<\/p>\n<p>Kjo periudh\u00eb, megjithat\u00eb, \u00ebsht\u00eb vendimtare p\u00ebr sh\u00ebndetin e p\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb gruas. Ndryshimet hormonale ndikojn\u00eb jo vet\u00ebm n\u00eb sistemin riprodhues, por n\u00eb t\u00ebr\u00eb organizmin \u2013 p\u00ebrfshir\u00eb edhe sistemin kardiovaskular dhe kockor.<\/p>\n<p>Nevojitet nj\u00eb kthes\u00eb sistematike n\u00eb trajtim dhe edukim<\/p>\n<p>Mesazhi q\u00eb vjen nga profesionist\u00ebt \u00ebsht\u00eb i qart\u00eb: \u00ebsht\u00eb koha q\u00eb sh\u00ebndeti i gruas t\u00eb shihet n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi dhe jo vet\u00ebm n\u00eb prizmin e kancerit t\u00eb gjirit. P\u00ebrderisa sensibilizimi p\u00ebr k\u00ebt\u00eb s\u00ebmundje \u00ebsht\u00eb i mir\u00ebseardhur, ai nuk duhet t\u00eb jet\u00eb i vetmi fokus.<\/p>\n<p>Shoqata e Kardiologjis\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb dhe organizatat nd\u00ebrkomb\u00ebtare po b\u00ebjn\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb rritur nd\u00ebrgjegj\u00ebsimin p\u00ebr s\u00ebmundjet e zemr\u00ebs te grat\u00eb, por ndryshimi duhet t\u00eb filloj\u00eb edhe me edukimin individual, kontrollet e rregullta dhe nj\u00eb qasje m\u00eb gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse nga sistemi sh\u00ebndet\u00ebsor.<\/p>\n<p>N\u00eb fund t\u00eb fundit, statistikat nuk g\u00ebnjejn\u00eb \u2013 por mund t\u00eb ndryshohen, n\u00ebse grat\u00eb trajtohen me seriozitetin q\u00eb meritojn\u00eb.\/Nacionale\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb diskursin publik dhe fushatat sensibilizuese sh\u00ebndet\u00ebsore n\u00eb Kosov\u00eb, kanceri i gjirit \u00ebsht\u00eb shpesh n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb v\u00ebmendjes, me t\u00eb drejt\u00eb. Por, e v\u00ebrteta e hidhur \u00ebsht\u00eb se shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr gra n\u00eb vendin ton\u00eb vdesin nga nj\u00eb tjet\u00ebr \u201cvras\u00ebs i heshtur\u201d: infarkti akut i miokardit, apo sulmi n\u00eb zem\u00ebr. Statistikat klinike tregojn\u00eb nj\u00eb disbalanc\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":206004,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-206003","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/206003","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=206003"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/206003\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/206004"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=206003"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=206003"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=206003"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}