{"id":206150,"date":"2025-06-15T20:42:41","date_gmt":"2025-06-15T18:42:41","guid":{"rendered":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=206150"},"modified":"2025-06-15T20:42:41","modified_gmt":"2025-06-15T18:42:41","slug":"mungesa-e-pervojes-ngadaleson-rrugen-e-te-rinjve-drejt-punesimit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/mungesa-e-pervojes-ngadaleson-rrugen-e-te-rinjve-drejt-punesimit\/","title":{"rendered":"Mungesa e p\u00ebrvoj\u00ebs ngadal\u00ebson rrug\u00ebn e t\u00eb rinjve drejt pun\u00ebsimit"},"content":{"rendered":"<p>T\u00eb rinjt\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb p\u00ebrballen me nj\u00eb sfid\u00eb thelb\u00ebsore: pa p\u00ebrvoj\u00eb pune, nuk gjejn\u00eb pun\u00eb, e pa pun\u00eb nuk fitojn\u00eb p\u00ebrvoj\u00eb.<\/p>\n<p>Ky rreth vicioz i bllokon ata q\u00eb n\u00eb fillim t\u00eb karrier\u00ebs.<\/p>\n<p>Shkurte Ymeri, 20 vje\u00e7e nga Podujeva, \u00ebsht\u00eb n\u00eb prag t\u00eb diplomimit n\u00eb marketing, por deri tani nuk ka gjetur as mund\u00ebsi p\u00ebr praktik\u00eb, as pun\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cTi shkon t\u00eb k\u00ebrkosh pun\u00eb ose praktik\u00eb dhe t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb eksperienc\u00eb dy ose trevje\u00e7are, por nuk ta ofrojn\u00eb mund\u00ebsin\u00eb q\u00eb ti ta p\u00ebrfitosh at\u00eb eksperienc\u00eb\u201d, thot\u00eb Shkurtja, e cila \u00ebsht\u00eb drejtuar n\u00eb disa kompani marketingu dhe banka.<\/p>\n<p>\u201cKjo \u00ebsht\u00eb sfid\u00eb q\u00eb ta humb\u00eb motivin p\u00ebr t\u00eb vazhduar p\u00ebrpara\u201d, shprehet ajo p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb.<\/p>\n<p>Edhe Arian Morina, absolvent n\u00eb Shkenca Kompjuterike, \u00ebsht\u00eb duke k\u00ebrkuar pun\u00eb &#8211; madje edhe me pag\u00eb minimale, vet\u00ebm p\u00ebr t\u00eb fituar p\u00ebrvoj\u00eb, sepse, si\u00e7 thot\u00eb, pun\u00ebdh\u00ebn\u00ebsit k\u00ebrkojn\u00eb p\u00ebrvoj\u00eb disavje\u00e7are.<\/p>\n<p>\u201cPaguhen mir\u00eb ata q\u00eb kan\u00eb p\u00ebrvoj\u00eb pune. P\u00ebr ne q\u00eb jemi kah fillimi, \u00ebsht\u00eb problem\u201d, thot\u00eb prishtinasi 22-vje\u00e7ar.<\/p>\n<p>E, Dalina Dibrani, e cila aktualisht punon si shit\u00ebse n\u00eb nj\u00eb dyqan or\u00ebsh, k\u00ebrkon nj\u00eb vend pune q\u00eb i p\u00ebrkon profilit t\u00eb saj ekonomik, por \u00ebsht\u00eb e vet\u00ebdijshme se pa p\u00ebrvoj\u00eb nuk do t\u00eb jet\u00eb e leht\u00eb.<\/p>\n<p>Studentja e kontabilitetit thekson nevoj\u00ebn p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb mir\u00ebkuptim dhe mb\u00ebshtetje ndaj t\u00eb rinjve n\u00eb tregun e pun\u00ebs.<\/p>\n<p>\u201cNe jemi t\u00eb rinj, ne duhet t\u00eb kemi nj\u00eb lloj hap\u00ebsire ku edhe mund t\u00eb gabojm\u00eb, mund t\u00eb shohim se \u00e7far\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb mir\u00eb dhe t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsohemi\u201d, thot\u00eb Dalina.<\/p>\n<p>Situata nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb e leht\u00eb as p\u00ebr ata q\u00eb vijn\u00eb nga jasht\u00eb, si Jahja Hamzi nga Jordania, i cili prej koh\u00ebsh p\u00ebrpiqet t\u00eb pun\u00ebsohet n\u00eb fush\u00ebn e teknologjis\u00eb, por mosnjohja e gjuh\u00ebs dhe mungesa e kontakteve ia kan\u00eb b\u00ebr\u00eb t\u00eb pamundur.<\/p>\n<p>Ai ka leje q\u00ebndrimi n\u00eb Kosov\u00eb tash e dy vjet dhe, bashk\u00eb me t\u00eb, g\u00ebzon edhe t\u00eb drejt\u00ebn p\u00ebr pun\u00ebsim.<\/p>\n<p>\u201cDeri m\u00eb tash kam k\u00ebrkuar shum\u00eb q\u00eb t\u00eb pun\u00ebsohem. Por, p\u00ebr fat t\u00eb keq, nuk ka pasur asnj\u00eb [pun\u00ebdh\u00ebn\u00ebs] q\u00eb do t\u00eb angazhonte nj\u00eb refugjat\u201d, thot\u00eb 31-vje\u00e7ari, duke pohuar se \u00ebsht\u00eb profesionist n\u00eb fush\u00ebn e shkencave kompjuterike.<\/p>\n<p>N\u00eb Kosov\u00eb, shpallja e konkurseve p\u00ebr pun\u00ebsim zakonisht b\u00ebhet n\u00ebp\u00ebrmjet faqeve zyrtare t\u00eb institucioneve publike dhe agjencive t\u00eb pun\u00ebsimit, si dhe p\u00ebrmes portaleve t\u00eb njohura p\u00ebr pun\u00ebsim online.<\/p>\n<p>Shpesh, konkurset publike k\u00ebrkojn\u00eb dokumentacion t\u00eb plot\u00eb dhe procedura t\u00eb gjata, p\u00ebrfshir\u00eb p\u00ebrvoj\u00ebn e caktuar.<\/p>\n<p>N\u00eb sektorin privat, mund\u00ebsit\u00eb e pun\u00ebs jan\u00eb shpesh m\u00eb fleksibile, por edhe m\u00eb pak t\u00eb shpallura n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb transparente.<\/p>\n<p>\u00c7far\u00eb pune duan t\u00eb b\u00ebjn\u00eb t\u00eb rinjt\u00eb?<\/p>\n<p>P\u00ebr t\u00eb gjetur pun\u00eb, shum\u00eb t\u00eb rinj, p\u00ebrfshir\u00eb k\u00ebta me t\u00eb cil\u00ebt bisedoi Radio Evropa e Lir\u00eb, marrin pjes\u00eb n\u00eb aktivitete si \u201cPanairi Komb\u00ebtar i Pun\u00ebs dhe Karrier\u00ebs 2025\u201d, q\u00eb u organizua jav\u00ebn e kaluar n\u00eb Prishtin\u00eb.<\/p>\n<p>Rreth 130 biznese n\u00eb k\u00ebt\u00eb ngjarje ofertuan rreth 500 vende pune.<\/p>\n<p>Aida Topanica, nga Agjencia Gjermane p\u00ebr Bashk\u00ebpunim Nd\u00ebrkomb\u00ebtar (GIZ), e cila ndihmoi organizimin e saj, vuri n\u00eb dukje se k\u00ebrkesat m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha p\u00ebr pun\u00ebsim jan\u00eb n\u00eb teknologjin\u00eb e informacionit dhe n\u00eb dizajn grafik.<\/p>\n<p>Por, shumica e aplikant\u00ebve, sipas saj, k\u00ebrkojn\u00eb vet\u00ebm mund\u00ebsi p\u00ebr praktik\u00eb dhe p\u00ebrvoj\u00eb, si nj\u00eb hap drejt pun\u00ebs s\u00eb q\u00ebndrueshme.<\/p>\n<p>Trendi \u00ebsht\u00eb duke ndryshuar viteve t\u00eb fundit, pasi q\u00eb, si\u00e7 thot\u00eb, m\u00eb her\u00ebt kan\u00eb dominuar student\u00ebt e ekonomis\u00eb apo drejt\u00ebsis\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cFokusi tani \u00ebsht\u00eb goxha m\u00eb shum\u00eb te shkencat kompjuterike dhe te drejtimet q\u00eb merren me teknologji, dizajn grafik\u201d, tha Topanica p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cRreth vicioz\u201d p\u00ebr t\u00eb rinjt\u00eb<\/p>\n<p>Skender Re\u00e7ica, ish-minist\u00ebr i Pun\u00ebs dhe Mir\u00ebqenies Sociale n\u00eb Kosov\u00eb, e p\u00ebrshkruan k\u00ebt\u00eb fenomen si \u201crreth vicioz\u201d: pa p\u00ebrvoj\u00eb nuk pun\u00ebsohesh, pa pun\u00eb nuk fiton p\u00ebrvoj\u00eb.<\/p>\n<p>Ai thot\u00eb se mungesa e mund\u00ebsive p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb praktik\u00eb profesionale pas p\u00ebrgatitjes akademike, \u00ebsht\u00eb sfid\u00eb p\u00ebr shumic\u00ebn e t\u00eb rinjve q\u00eb p\u00ebrfundojn\u00eb studimet universitare.<\/p>\n<p>\u201cP\u00ebr shum\u00eb prej tyre, diplom\u00ebs s\u00eb p\u00ebrgatitjes akademike i mungon vlera praktike n\u00eb \u2018syt\u00eb\u2019 e tregut t\u00eb pun\u00ebs, sepse institucionet private dhe publike, e n\u00eb ve\u00e7anti ato publike, nuk kan\u00eb krijuar mekanizma q\u00eb do t\u2019u mund\u00ebsonin [t\u00eb rinjve] t\u00eb fitonin p\u00ebrvoj\u00ebn e par\u00eb profesionale\u201d, thot\u00eb Re\u00e7ica p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb.<\/p>\n<p>Ai kujton se nj\u00eb ligj p\u00ebr njohjen e praktik\u00ebs profesionale si p\u00ebrvoj\u00eb pune, ka qen\u00eb i parashikuar m\u00eb her\u00ebt, por thot\u00eb se \u00ebsht\u00eb bllokuar p\u00ebr shkak t\u00eb mosmarr\u00ebveshjeve politike dhe pandemis\u00eb COVID-19.<\/p>\n<p>Sipas tij, politika duhet t\u00eb b\u00ebj\u00eb \u00e7mos p\u00ebr ta \u00e7uar p\u00ebrpara k\u00ebt\u00eb nism\u00eb ligjore ose nj\u00eb tjet\u00ebr t\u00eb ngjashme.<\/p>\n<p>\u201cN\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn, p\u00ebr munges\u00eb t\u00eb vullnetit politik, zvarritja e k\u00ebtyre reformave i kthen t\u00eb rinjt\u00eb n\u00eb spektator\u00eb t\u00eb pasivizuar t\u00eb s\u00eb ardhmes s\u00eb tyre\u201d, shprehet Re\u00e7ica.<\/p>\n<p>Ndonj\u00eb ligj eventual n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim nuk mund t\u00eb pritet s\u00eb shpejti, meq\u00eb Kosova nuk ka kuvend t\u00eb konstituuar, p\u00ebrkund\u00ebr dhjet\u00ebra p\u00ebrpjekjeve p\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb at\u00eb q\u00eb pas zgjedhjeve parlamentare t\u00eb 9 shkurtit.<\/p>\n<p>Sipas t\u00eb dh\u00ebnave q\u00eb siguroi Radio Evropa e Lir\u00eb nga Agjencia e Pun\u00ebsimit n\u00eb Kosov\u00eb, numri i pun\u00ebk\u00ebrkuesve \u00ebsht\u00eb rritur ndjesh\u00ebm n\u00eb vitin 2024, duke arritur mbi 57 mij\u00eb, nga 41.773 sa ishte n\u00eb vitin 2023.<\/p>\n<p>P\u00ebrqindja mes gjinive \u00ebsht\u00eb thuajse e barabart\u00eb, por nuk ka shifra t\u00eb sakta p\u00ebr ata q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb pun\u00eb p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebrndryshe, tregu i pun\u00ebs n\u00eb Kosov\u00eb \u00ebsht\u00eb i karakterizuar edhe nga mungesa e profileve t\u00eb caktuara &#8211; gj\u00eb q\u00eb i detyron kompanit\u00eb t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb shpesh pun\u00ebtor\u00eb prej jasht\u00eb vendit.<\/p>\n<p>Por, edhe shum\u00eb profesionist\u00eb kosovar\u00eb, p\u00ebr shkak t\u00eb munges\u00ebs s\u00eb mund\u00ebsive dhe kushteve m\u00eb t\u00eb mira ekonomike, k\u00ebrkojn\u00eb pun\u00eb jasht\u00eb Kosov\u00ebs, duke kontribuar k\u00ebshtu n\u00eb fenomenin e \u201clargimit t\u00eb trurit\u201d, q\u00eb \u00ebsht\u00eb duke p\u00ebrkeq\u00ebsuar m\u00eb tej situat\u00ebn n\u00eb tregun lokal t\u00eb pun\u00ebs.<\/p>\n<p>Sipas Agjencis\u00eb s\u00eb Statistikave t\u00eb Kosov\u00ebs, shkalla e papun\u00ebsis\u00eb n\u00eb vend \u00ebsht\u00eb 10.9 p\u00ebr qind.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00eb rinjt\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb p\u00ebrballen me nj\u00eb sfid\u00eb thelb\u00ebsore: pa p\u00ebrvoj\u00eb pune, nuk gjejn\u00eb pun\u00eb, e pa pun\u00eb nuk fitojn\u00eb p\u00ebrvoj\u00eb. Ky rreth vicioz i bllokon ata q\u00eb n\u00eb fillim t\u00eb karrier\u00ebs. Shkurte Ymeri, 20 vje\u00e7e nga Podujeva, \u00ebsht\u00eb n\u00eb prag t\u00eb diplomimit n\u00eb marketing, por deri tani nuk ka gjetur as mund\u00ebsi p\u00ebr praktik\u00eb, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":206151,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-206150","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/206150","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=206150"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/206150\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/206151"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=206150"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=206150"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=206150"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}