{"id":209135,"date":"2025-07-20T15:22:15","date_gmt":"2025-07-20T13:22:15","guid":{"rendered":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=209135"},"modified":"2025-07-20T15:22:15","modified_gmt":"2025-07-20T13:22:15","slug":"5-me-shume-raste-me-kancer-cdo-vit-ne-kosove","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/5-me-shume-raste-me-kancer-cdo-vit-ne-kosove\/","title":{"rendered":"5% m\u00eb shum\u00eb raste me kancer \u00e7do vit n\u00eb Kosov\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>N\u00eb Kosov\u00eb, numri i rasteve t\u00eb reja me kancer po rritet me nj\u00eb rit\u00ebm prej rreth 5% \u00e7do vit, thot\u00eb drejtori i Klinik\u00ebs s\u00eb Onkologjis\u00eb n\u00eb Qendr\u00ebn Klinike Universitare t\u00eb Kosov\u00ebs, Ilir Kurtishi.<\/p>\n<p>Ai shpjegon se ky trend \u00ebsht\u00eb rezultat i disa faktor\u00ebve, p\u00ebrfshir\u00eb ndotjen e ajrit, duhanpirjen apo dietat e paekuilibruara, por edhe i nd\u00ebrgjegj\u00ebsimit n\u00eb rritje t\u00eb qytetar\u00ebve p\u00ebr kryerjen e kontrolleve t\u00eb rregullta.<\/p>\n<p>Sipas regjistrit klinik t\u00eb kancerit n\u00eb Klinik\u00ebn e Onkologjis\u00eb t\u00eb Qendr\u00ebs Klinike Universitare t\u00eb Kosov\u00ebs, nga janari deri n\u00eb fillim t\u00eb korrikut 2025 jan\u00eb regjistruar rreth 1.070 raste t\u00eb reja me kancer.<\/p>\n<p>T\u00eb dh\u00ebnat n\u00eb nivel komb\u00ebtar nga Agjencia e Statistikave t\u00eb Kosov\u00ebs tregojn\u00eb se gjat\u00eb dekad\u00ebs s\u00eb fundit, numri i rasteve t\u00eb reja ka ndjekur nj\u00eb trend pothuajse t\u00eb pand\u00ebrprer\u00eb rritjeje.<\/p>\n<p>Trendi i rasteve t\u00eb reja me kancer n\u00eb Kosov\u00eb<\/p>\n<p>Viti 2023 sh\u00ebnoi rritjen m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb rasteve t\u00eb reja t\u00eb diagnostikuara me kancer. P\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb brenda nj\u00eb viti u zbuluan mbi kat\u00ebr mij\u00eb raste t\u00eb reja.<\/p>\n<p>Kurtishi thekson se nj\u00eb pjes\u00eb e konsiderueshme e rasteve vazhdojn\u00eb t\u00eb diagnostikohen n\u00eb faza t\u00eb avancuara t\u00eb s\u00ebmundjes.<\/p>\n<p>Ai p\u00ebrmend disa faktor\u00eb shtes\u00eb q\u00eb ndikojn\u00eb n\u00eb p\u00ebrhapjen dhe p\u00ebrparimin e saj:<\/p>\n<p>\u201cInfeksionet me viruse, p\u00ebrdorimi i substancave kontraceptive, mungesa e aktivitetit fizik e t\u00eb tjera\u201d.<\/p>\n<p>Organet e sistemit tret\u00ebs \u2013 si zorra e trash\u00eb apo stomaku \u2013 jan\u00eb nd\u00ebr m\u00eb t\u00eb cenueshmet nga tumoret malinje, si\u00e7 njihen ndryshe format e kancerit.<\/p>\n<p>Tumoret n\u00eb gji dhe n\u00eb organet gjenitale jan\u00eb, po ashtu, nd\u00ebr m\u00eb t\u00eb p\u00ebrhapurat.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb p\u00ebrgjigje p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb, Instituti Komb\u00ebtar i Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb Publike t\u00eb Kosov\u00ebs (IKSHPK) b\u00ebn t\u00eb ditur se gjat\u00eb vitit 2024 llojet m\u00eb t\u00eb p\u00ebrhapura t\u00eb kancerit kan\u00eb qen\u00eb: kanceri i gjirit me 640 raste (17.6%), pasuar nga kanceret e tjera t\u00eb l\u00ebkur\u00ebs me 587 raste (13.8%), ai i mushk\u00ebrive dhe bronkeve me 312 raste (8.6%) dhe kanceri i zorr\u00ebs s\u00eb trash\u00eb me 193 raste (5.3%).<\/p>\n<p>N\u00eb total, gjat\u00eb periudh\u00ebs janar-dhjetor t\u00eb vitit 2024 u raportuan 3.644 raste t\u00eb reja me s\u00ebmundje malinje.<\/p>\n<p>Sipas statistikave, 51.8% e t\u00eb prekurve jan\u00eb gra dhe 48.2% burra, nd\u00ebrsa grup-mosha m\u00eb e atakuar \u00ebsht\u00eb ajo mbi 60 vje\u00e7.<\/p>\n<p>Rastet e reja me kancer, sipas grup-moshave<\/p>\n<p>Personat mbi 40 vje\u00e7 jan\u00eb ata q\u00eb diagnostikohen me kancer shum\u00eb m\u00eb shpesh. Numri m\u00eb i madh i rasteve v\u00ebrehet te grup-mosha nga 60 deri n\u00eb 64 vje\u00e7.<\/p>\n<p>Prevalenca \u2013 q\u00eb tregon se sa persona jetojn\u00eb me kancer n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb caktuar \u2013 ishte 288.3 raste p\u00ebr 100 mij\u00eb banor\u00eb n\u00eb vitin 2024, nd\u00ebrsa incidenca \u2013 q\u00eb mat rastet e reja t\u00eb diagnostikuara gjat\u00eb vitit \u2013 arriti n\u00eb 227.4 raste p\u00ebr 100 mij\u00eb banor\u00eb, tregojn\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat e IKSHPK-s\u00eb.<\/p>\n<p>Sipas k\u00ebtij instituti, rritja e rasteve me kancer lidhet me faktor\u00eb t\u00eb ngjash\u00ebm si n\u00eb vendet e tjera: ndryshimet demografike, ndotja mjedisore, m\u00ebnyra e jetes\u00ebs, p\u00ebrmir\u00ebsimi i diagnostikimit dhe raportimit, si dhe mungesa e programeve t\u00eb posa\u00e7me p\u00ebr parandalim dhe zbulim t\u00eb hersh\u00ebm.<\/p>\n<p>N\u00eb pes\u00eb vjet\u00ebt e fundit, trajtimi i pacient\u00ebve me kancer n\u00eb Qendr\u00ebn Klinike Universitare t\u00eb Kosov\u00ebs \u00ebsht\u00eb shtuar duksh\u00ebm.<\/p>\n<p>Rastet me kancer t\u00eb trajtuara n\u00eb QKUK<\/p>\n<p>Nga viti 2020, numri i rasteve me kancer q\u00eb trajtohen n\u00eb Qendr\u00ebn Klinike Universitare t\u00eb Kosov\u00ebs ka shkuar duke u rritur.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, kapacitetet e Klinik\u00ebs s\u00eb Onkologjis\u00eb nuk duket se kan\u00eb mundur ta p\u00ebrballojn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb adekuate k\u00ebt\u00eb rritje.<\/p>\n<p>Kushtet n\u00eb k\u00ebt\u00eb klinik\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb jen\u00eb t\u00eb kufizuara \u2013 qoft\u00eb n\u00eb hap\u00ebsir\u00eb, personel apo pajisje.<\/p>\n<p>Aty jan\u00eb gjithsej 110 shtret\u00ebr p\u00ebr pacient\u00ebt q\u00eb marrin kimioterapi.<\/p>\n<p>Gjithashtu, pacient\u00ebt p\u00ebrballen shpesh me pritje t\u00eb gjata, n\u00eb munges\u00eb t\u00eb kapaciteteve \u2013 qoft\u00eb n\u00eb mjek\u00eb, apo barna.<\/p>\n<p>Stafi mjek\u00ebsor thekson vazhdimisht nevoj\u00ebn p\u00ebr investime m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha, t\u00eb cilat edhe b\u00ebhen, por shpesh nuk mjaftojn\u00eb p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar ndjesh\u00ebm cil\u00ebsin\u00eb e trajtimit apo p\u00ebr t\u00eb zbutur fluksin n\u00eb rritje t\u00eb pacient\u00ebve.<\/p>\n<p>Sipas nj\u00eb raporti t\u00eb Organizat\u00ebs Bot\u00ebrore t\u00eb Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb, t\u00eb publikuar vitin e kaluar, rreth 1 n\u00eb 5 persona zhvillon kancer gjat\u00eb jet\u00ebs dhe af\u00ebrsisht 1 n\u00eb 9 burra dhe 1 n\u00eb 12 gra vdesin nga kjo s\u00ebmundje.<\/p>\n<p>Kurtishi thekson r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e kontrolleve sa m\u00eb t\u00eb rregullta, duke vler\u00ebsuar se diagnostikimi i hersh\u00ebm i \u00e7do s\u00ebmundjeje rrit ndjesh\u00ebm shanset p\u00ebr trajtim t\u00eb suksessh\u00ebm. \/rel<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb Kosov\u00eb, numri i rasteve t\u00eb reja me kancer po rritet me nj\u00eb rit\u00ebm prej rreth 5% \u00e7do vit, thot\u00eb drejtori i Klinik\u00ebs s\u00eb Onkologjis\u00eb n\u00eb Qendr\u00ebn Klinike Universitare t\u00eb Kosov\u00ebs, Ilir Kurtishi. Ai shpjegon se ky trend \u00ebsht\u00eb rezultat i disa faktor\u00ebve, p\u00ebrfshir\u00eb ndotjen e ajrit, duhanpirjen apo dietat e paekuilibruara, por edhe i [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":209136,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":{"0":"post-209135","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-shendetesi"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/209135","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=209135"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/209135\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/209136"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=209135"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=209135"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=209135"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}