{"id":21507,"date":"2018-07-04T10:39:45","date_gmt":"2018-07-04T10:39:45","guid":{"rendered":"http:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=21507"},"modified":"2018-07-04T10:39:45","modified_gmt":"2018-07-04T10:39:45","slug":"obsh-ja-paralajmeron-qe-zyrtarisht-jemi-ne-rruge-drejt-pandemise-globale","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/obsh-ja-paralajmeron-qe-zyrtarisht-jemi-ne-rruge-drejt-pandemise-globale\/","title":{"rendered":"OBSH-ja paralajm\u00ebron q\u00eb zyrtarisht jemi n\u00eb rrug\u00eb drejt pandemis\u00eb globale"},"content":{"rendered":"<p>Po ballafaqohemi me nj\u00eb problem. Problem serioz. \u00c7do moment, nj\u00eb pandemi globale jet\u00ebk\u00ebrc\u00ebnuese mund t\u00eb shfaqet dhe ta zhduk\u00eb nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb konsideruesh\u00ebm t\u00eb jet\u00ebve njer\u00ebzore n\u00eb k\u00ebt\u00eb planet.<\/p>\n<p>Numri i t\u00eb vdekurve do t\u00eb ishte katastrofik; nj\u00eb s\u00ebmundje mund t\u2019i shkaktoj\u00eb 100 milion\u00eb t\u00eb vdekur.<\/p>\n<p>Duket si nj\u00eb \u00ebnd\u00ebrr e tmerrshme. Duket si di\u00e7ka q\u00eb nuk mund t\u00eb jet\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb. Por \u00ebsht\u00eb. Informacioni vjen nga Tedros Adhanom, drejtori i p\u00ebrgjithsh\u00ebm i Organizat\u00ebs Bot\u00ebrore t\u00eb Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb, transmeton koha.net.<\/p>\n<p>Ai foli para pak dit\u00ebsh n\u00eb Samitin e Qeverive Bot\u00ebrore n\u00eb Dubai, dhe sipas vler\u00ebsimit t\u00eb tij, gj\u00ebrat nuk duken mir\u00eb.<\/p>\n<p>&#8220;Ky nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb skenar i ardhsh\u00ebm i nj\u00eb makthi&#8221;, tha Tedros (si\u00e7 preferon ai t\u00eb quhet nga tradita etiopiane).<\/p>\n<p>&#8220;Kjo \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb ndodhi sakt\u00ebsisht 100 vjet m\u00eb par\u00eb gjat\u00eb epidemis\u00eb s\u00eb gripit spanjoll&#8221;. Nj\u00eb heshtje ra mbi t\u00eb gjith\u00eb audienc\u00ebn nd\u00ebrsa ai vuri n\u00eb dukje se mund t\u00eb ballafaqohemi p\u00ebrs\u00ebri me nj\u00eb shkat\u00ebrrim t\u00eb till\u00eb, ndoshta qysh tani.<\/p>\n<p>Tedros ishte po aq empatik sa edhe serioz kur fliste: &#8220;Nj\u00eb epidemi shkat\u00ebrrimtare mund t\u00eb filloj\u00eb n\u00eb \u00e7do vend n\u00eb \u00e7do koh\u00eb dhe t\u00eb vras\u00eb miliona njer\u00ebz, sepse ne ende nuk jemi t\u00eb p\u00ebrgatitur. Bota mbetet e ndjeshme&#8221;.<\/p>\n<p>Cili \u00ebsht\u00eb shkaku i k\u00ebsaj ndjeshm\u00ebrie t\u00eb madhe? A \u00ebsht\u00eb pamund\u00ebsia jon\u00eb p\u00ebr ta shmangur Ebol\u00ebn? Incidentet n\u00eb rritje t\u00eb t\u00ebrbimit n\u00eb popullatat e kafsh\u00ebve? Numri n\u00eb rritje i rasteve me HIV dhe AIDS?<\/p>\n<p>Jo. Sipas Tedros, k\u00ebrc\u00ebnimi nga pandemia globale vjen nga apatia jon\u00eb, nga refuzimi yn\u00eb i vendosur p\u00ebr t\u00eb vepruar p\u00ebr ta shp\u00ebtuar veten &#8211; nj\u00eb refuzim q\u00eb e gjen zemr\u00ebn e tij n\u00eb indiferenc\u00ebn ton\u00eb dhe lakmin\u00eb ton\u00eb.<\/p>\n<p>&#8220;Mbulimi sh\u00ebndet\u00ebsor universal \u00ebsht\u00eb k\u00ebrc\u00ebnimi m\u00eb i madh p\u00ebr sh\u00ebndetin global&#8221;, deklaroi Tedros.<\/p>\n<p>Derisa audienca l\u00ebvizte n\u00eb ul\u00ebset e tyre n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pak\u00ebndshme, ai vuri n\u00eb dukje se, pavar\u00ebsisht faktit se mbulimi sh\u00ebndet\u00ebsor universal \u00ebsht\u00eb &#8220;brenda mund\u00ebsive&#8221; p\u00ebr pothuajse \u00e7do komb n\u00eb bot\u00eb, 3.5 miliard\u00eb njer\u00ebz ende nuk kan\u00eb qasje n\u00eb sh\u00ebrbimet thelb\u00ebsore sh\u00ebndet\u00ebsore.<\/p>\n<p>Pothuajse 100 milion\u00eb jan\u00eb t\u00eb shtyr\u00eb n\u00eb varf\u00ebri t\u00eb skajshme p\u00ebr shkak t\u00eb kostos s\u00eb pages\u00ebs s\u00eb kujdesit sh\u00ebndet\u00ebsor nga xhepat e tyre.<\/p>\n<p>Rezultati? Njer\u00ebzit nuk shkojn\u00eb te mjeku. Ata nuk k\u00ebrkojn\u00eb trajtim. Ata s\u00ebmuren. Ata vdesin. Dhe k\u00ebshtu, si\u00e7 shpjegoi Tedros, &#8220;sinjalet m\u00eb t\u00eb hershme t\u00eb nj\u00eb shp\u00ebrthimi nuk v\u00ebrehen&#8221;.<\/p>\n<p>Mbik\u00ebqyrja \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga format m\u00eb jetike t\u00eb mbrojtjes q\u00eb mund t\u00eb ofrojn\u00eb agjencit\u00eb publike t\u00eb sh\u00ebndetit publik, por k\u00ebto agjenci mb\u00ebshteten n\u00eb parat\u00eb e qeverive t\u00eb cilave u sh\u00ebrbejn\u00eb.<\/p>\n<p>Dhe n\u00eb Shtetet e Bashkuara, t\u00eb cilat aktualisht po ballafaqohen me nj\u00eb sezon me seriozitet rekordthyes t\u00eb gripit, Qendrat p\u00ebr Kontrollin dhe Parandalimin e S\u00ebmundjeve (CDC) njoftuan koh\u00ebt e fundit se do t\u2019i reduktonin p\u00ebr 80 p\u00ebr qind programet e tyre t\u00eb parandalimit t\u00eb epidemis\u00eb.<\/p>\n<p>Programet p\u00ebr parandalimin e s\u00ebmundjeve infektive, si Ebola, po reduktohen n\u00eb 39 nga 49 shtetet ku kan\u00eb qen\u00eb aktive, sipas \u201cThe Washington Post\u201d.<\/p>\n<p>Arsyeja? Shum\u00eb thjesht, qeverit\u00eb po i t\u00ebrheqin parat\u00eb nga k\u00ebto programe dhe nuk \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb n\u00ebse m\u00eb shum\u00eb fonde do t\u00eb ndahen ndonj\u00ebher\u00eb &#8211; t\u00eb pakt\u00ebn, jo n\u00eb SHBA gjat\u00eb administrat\u00ebs aktuale.<\/p>\n<p>Kjo mund t\u00eb duket paksa e pakuptimt\u00eb. Por, si\u00e7 theksoi Tedros, shum\u00eb shpesh &#8220;e shohim sh\u00ebndetin si nj\u00eb kosto p\u00ebr t&#8217;u kursyer dhe jo nj\u00eb investim q\u00eb duhet ushqyer&#8221;.<\/p>\n<p>P\u00ebrve\u00e7 asaj q\u00eb \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb &#8211; shmangia e nj\u00eb pandemie globale q\u00eb e shkat\u00ebrron njer\u00ebzimin &#8211; shoq\u00ebrit\u00eb e sh\u00ebndetshme jan\u00eb t\u00eb favorshme p\u00ebr arsye q\u00eb jan\u00eb m\u00eb ekonomike sesa epidemiologjike.<\/p>\n<p>&#8220;P\u00ebrfitimet e mbulimit universal t\u00eb sh\u00ebndetit shkojn\u00eb shum\u00eb p\u00ebrtej sh\u00ebndetit&#8221;, tha Tedros. &#8220;Sistemet e forta sh\u00ebndet\u00ebsore jan\u00eb thelb\u00ebsore p\u00ebr ekonomit\u00eb e forta.&#8221;<\/p>\n<p>Ne e dim\u00eb se cil\u00ebsia e kujdesit para dhe pas lindjes t\u00eb cil\u00ebn nj\u00eb person e merr kur lind nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb ka ndikim t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb n\u00eb at\u00eb se sa shpejt jan\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb kthehen n\u00eb pun\u00eb (n\u00ebse zgjedhin).<\/p>\n<p>N\u00ebse duam q\u00eb f\u00ebmij\u00ebt tan\u00eb t\u00eb rriten mjaft sh\u00ebndetsh\u00ebm p\u00ebr t&#8217;u b\u00ebr\u00eb an\u00ebtar\u00eb funksional\u00eb, kontribues t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb, at\u00ebher\u00eb cil\u00ebsia e kujdesit sh\u00ebndet\u00ebsor q\u00eb ata e marrin nga lindja gjat\u00eb f\u00ebmij\u00ebris\u00eb nuk mund t\u00eb n\u00ebnvler\u00ebsohet.<\/p>\n<p>&#8220;Ne nuk e dim\u00eb se ku dhe kur do t\u00eb ndodh\u00eb pandemia e ardhshme globale&#8221;, tha Tedros, &#8220;por e dim\u00eb se do t\u00eb ndikoj\u00eb tmerrsh\u00ebm si p\u00ebr jet\u00ebt njer\u00ebzore, ashtu edhe p\u00ebr ekonomin\u00eb&#8221;.<\/p>\n<p>Derisa Tedros e pranoi se nuk ka garanci q\u00eb nj\u00eb dit\u00eb do ta krijojm\u00eb nj\u00eb bot\u00eb krejt\u00ebsisht pa pandemi, ajo q\u00eb \u00ebsht\u00eb brenda mund\u00ebsive tona &#8211; n\u00ebse kemi investime dhe mb\u00ebshtetje &#8211; \u00ebsht\u00eb nj\u00eb bot\u00eb ku njer\u00ebzit, jo patogjenet, mbesin n\u00ebn kontroll.<\/p>\n<p>Mund t\u00eb b\u00ebjm\u00eb m\u00eb mir\u00eb se kaq. Dhe n\u00ebse shumica prej nesh d\u00ebshirojm\u00eb t\u00eb mbijetojm\u00eb n\u00eb nj\u00eb afat t\u00eb gjat\u00eb, duhet t\u00eb b\u00ebjm\u00eb m\u00eb shum\u00eb se kaq.\/koha\/<a href=\"http:\/\/radiostargjilan.com\/web\/2018\/07\/04\/obsh-ja-paralajmeron-qe-zyrtarisht-jemi-ne-rruge-drejt-pandemise-globale\/3a5fd24d-9682-4af3-8992-99b3f3cb6470\/\" rel=\"attachment wp-att-21508\"><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/3A5FD24D-9682-4AF3-8992-99B3F3CB6470.jpeg\" alt=\"\" width=\"900\" height=\"525\" class=\"aligncenter size-full wp-image-21508\" srcset=\"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/3A5FD24D-9682-4AF3-8992-99B3F3CB6470.jpeg 900w, https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/3A5FD24D-9682-4AF3-8992-99B3F3CB6470-600x350.jpeg 600w, https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/3A5FD24D-9682-4AF3-8992-99B3F3CB6470-300x175.jpeg 300w, https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/3A5FD24D-9682-4AF3-8992-99B3F3CB6470-768x448.jpeg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px\" \/><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Po ballafaqohemi me nj\u00eb problem. Problem serioz. \u00c7do moment, nj\u00eb pandemi globale jet\u00ebk\u00ebrc\u00ebnuese mund t\u00eb shfaqet dhe ta zhduk\u00eb nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb konsideruesh\u00ebm t\u00eb jet\u00ebve njer\u00ebzore n\u00eb k\u00ebt\u00eb planet. Numri i t\u00eb vdekurve do t\u00eb ishte katastrofik; nj\u00eb s\u00ebmundje mund t\u2019i shkaktoj\u00eb 100 milion\u00eb t\u00eb vdekur. Duket si nj\u00eb \u00ebnd\u00ebrr e tmerrshme. Duket si di\u00e7ka [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":21509,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-21507","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21507","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21507"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21507\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21509"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21507"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21507"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21507"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}