{"id":22289,"date":"2018-07-10T15:05:44","date_gmt":"2018-07-10T15:05:44","guid":{"rendered":"http:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=22289"},"modified":"2018-07-10T15:05:44","modified_gmt":"2018-07-10T15:05:44","slug":"trendi-neper-kafebaret-e-kosoves-rrezik-per-kancer","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/trendi-neper-kafebaret-e-kosoves-rrezik-per-kancer\/","title":{"rendered":"Trendi n\u00ebp\u00ebr kafebaret e Kosov\u00ebs, rrezik p\u00ebr kancer"},"content":{"rendered":"<p>Aq sa e vjet\u00ebr aq edhe n\u00eb mod\u00eb. Nargjile, shisha, kaljan, llull\u00eb duhani me uj\u00eb, hookah, hitboo n\u00eb fakt jemi duke folur p\u00ebr t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn gj\u00eb. Me nj\u00eb histori qindra vje\u00e7are q\u00eb nga Persia, India, Arabia, Turqia tashm\u00eb e shohim t\u00eb p\u00ebrhapur n\u00eb shum\u00eb vende per\u00ebndimore t\u00eb tilla si: SHBA, Angli, Franc\u00eb dhe Rusi.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb e nd\u00ebrtuar shum\u00eb thjesht\u00eb. S\u00eb pari nga koka, e cila p\u00ebrmban duhanin dhe qymyrgurin. Mbulohet sip\u00ebr me let\u00ebr alumini me disa vrima dhe pak qymyr sip\u00ebr duke b\u00ebr\u00eb q\u00eb duhani t\u00eb digjet n\u00eb temperatur\u00ebn e saj. S\u00eb dyti nga nj\u00eb pjat\u00eb e cila pret duhanin e djegur. S\u00eb treti nga trupi i cili \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tub q\u00eb lidh kok\u00ebn me qypin me uj\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb t\u00eb fundit ndodh\u00eb edhe ftohja e duhanit dhe filtrimi i saj. S\u00eb kat\u00ebrti valvula e cila b\u00ebn kalimin e tymit p\u00ebr n\u00eb zorr\u00eb. N\u00eb fund t\u00eb zorr\u00ebs ndodhet nj\u00eb pip\u00eb me an\u00eb s\u00eb cil\u00ebs njeriu thith tymin.<\/p>\n<p>Mendohet q\u00eb \u00ebsht\u00eb e pad\u00ebmshme. N\u00eb fakt jo. \u00cbsht\u00eb e d\u00ebmshme si p\u00ebr p\u00ebrdoruesit edhe p\u00ebr ata t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb t\u00eb ekspozuar ndaj saj. Miti se shisha, p\u00ebrve\u00e7se m\u00eb \u201cinteresante\u201d por me nj\u00eb tym \u201ct\u00eb filtruar\u201d ka rritur shum\u00eb numrin e p\u00ebrdoruesve t\u00eb saj, sidomos tek t\u00eb rinjt\u00eb. Madje n\u00eb vitin 2015 shisha nuk u p\u00ebrfshi n\u00eb Sistemin Mbik\u00ebqyr\u00ebs t\u00eb Sjelljeve t\u00eb Rrezikshme Rinore. Por studimi m\u00eb i ri i cili p\u00ebrfshin 542 artikuj shkencor\u00eb zbuloi se n\u00eb nj\u00eb seance nargjile \u00e7lirohet 125 her\u00eb m\u00eb shum\u00eb tym, 25 her\u00eb m\u00eb shum\u00eb katran, 2.5 her\u00eb m\u00eb shum\u00eb nikotin\u00eb dhe 10 her\u00eb m\u00eb shum\u00eb monoksid karboni sesa cigarja. Edhe pse tymi i shishes kalon n\u00ebp\u00ebr qypin me uj\u00eb ajo p\u00ebrs\u00ebri nuk arrin t\u00eb filtroj\u00eb tymin nga shum\u00eb substanca t\u00eb d\u00ebmshme dhe kancerogjene, monoksidi i karbonit dhe metalet.<\/p>\n<p>A e dini se shisha mund t\u00eb rris\u00eb mund\u00ebsit\u00eb p\u00ebr leucemi ?<\/p>\n<p>Nj\u00eb nga substancat m\u00eb t\u00eb rrezikshme q\u00eb p\u00ebrmban duhani \u00ebsht\u00eb benzeni. Programi Komb\u00ebtar i Toksikologji-s\u00eb e ka klasifikuar n\u00eb grupin e par\u00eb t\u00eb karcinogjen\u00ebve. N\u00eb nj\u00eb studim t\u00eb publikuar n\u00eb Shoq\u00ebrin\u00eb Amerikane p\u00ebr K\u00ebrkimet e Kancerit u analizua  niveli i acidit S fenilmerkapturik, nj\u00eb metabolit i benzenit,  n\u00eb urin\u00ebn e 105 individ\u00ebve t\u00eb cil\u00ebt p\u00ebrdorin shisha, dhe 103 individ\u00eb t\u00eb cil\u00ebt nuk e p\u00ebrdorin. Rezultoi se sasia e acidit S fenilmerkapturik rritej 4.2 her\u00eb pas pirjes s\u00eb shishes gjat\u00eb nj\u00eb seance nd\u00ebrsa tek t\u00eb ekspozuarit ndaj tymit ASFM rritej 1.9 her\u00eb. Dr. Nada Kasem drejtor i Qendr\u00ebs p\u00ebr Epidemiologjin\u00eb e Sjelljes dhe Sh\u00ebndetit t\u00eb Komunitetit nuk shprehet i habitur q\u00eb sasia e benzenit rritet edhe n\u00eb te ekspozuarit, pavar\u00ebsisht se nuk jan\u00eb pir\u00ebs t\u00eb shish\u00ebs, por shprehet shum\u00eb i shqet\u00ebsuar q\u00eb njer\u00ebzit nuk e kuptojn\u00eb  sesa negative \u00ebsht\u00eb p\u00ebr sh\u00ebndetin e tyre. Ata, shprehet ai, jan\u00eb t\u00eb iluzionuar nga fakti q\u00eb duhani digjet n\u00eb nxeht\u00ebsin\u00eb natyrale t\u00eb saj, apo q\u00eb ftohet me pas n\u00eb uj\u00eb, duke dh\u00ebn\u00eb iden\u00eb e filtrimit.<\/p>\n<p>Jan\u00eb t\u00eb shumta studimet, si n\u00eb njer\u00ebz ashtu edhe n\u00eb kafsh\u00eb t\u00eb cilat kan\u00eb treguar nj\u00eb lidhje t\u00eb benzenit me kancerin. \u00cbsht\u00eb e ditur tashm\u00eb edhe q\u00eb benzeni ka si organ target palc\u00ebn e kock\u00ebs, i cili \u00ebsht\u00eb edhe organi hemopoietik m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm. Ai mund t\u00eb \u00e7oje n\u00eb d\u00ebmtime serioze t\u00eb saj duke shkaktuar anemi aplastike apo leucemi. Duke qen\u00eb se shisha e p\u00ebrmban k\u00ebt\u00eb l\u00ebnd\u00eb toksike, p\u00ebrdoruesit e saj kan\u00eb nj\u00eb rrisk\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb lloj kanceri.<\/p>\n<p>Si gjithmon\u00eb \u00ebsht\u00eb mosha rinore e cila t\u00ebrhiqet gjithmon\u00eb e m\u00eb shum\u00eb ndaj sjelljeve t\u00eb tilla. N\u00eb studimin e vitit 2012 22-40% e gjimnazist\u00ebve pranojn\u00eb t\u00eb ken\u00eb konsumuar shisha. Ajo q\u00eb nuk kuptohet nga k\u00ebta konsumator\u00eb \u00ebsht\u00eb se n\u00eb 4000 kimikate t\u00eb d\u00ebmshme q\u00eb ka duhani, sigurisht q\u00eb pjesa m\u00eb e madhe p\u00ebrfundon n\u00eb trupin ton\u00eb duke rritur mund\u00ebsin\u00eb p\u00ebr kancerin e goj\u00ebs, t\u00eb ezofagut, stomakut dhe t\u00eb ul\u00eb fertilitetit.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aq sa e vjet\u00ebr aq edhe n\u00eb mod\u00eb. Nargjile, shisha, kaljan, llull\u00eb duhani me uj\u00eb, hookah, hitboo n\u00eb fakt jemi duke folur p\u00ebr t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn gj\u00eb. Me nj\u00eb histori qindra vje\u00e7are q\u00eb nga Persia, India, Arabia, Turqia tashm\u00eb e shohim t\u00eb p\u00ebrhapur n\u00eb shum\u00eb vende per\u00ebndimore t\u00eb tilla si: SHBA, Angli, Franc\u00eb dhe Rusi. \u00cbsht\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":22290,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-22289","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22289","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22289"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22289\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22290"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22289"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22289"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22289"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}