{"id":233700,"date":"2026-05-12T08:14:10","date_gmt":"2026-05-12T06:14:10","guid":{"rendered":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=233700"},"modified":"2026-05-12T08:14:10","modified_gmt":"2026-05-12T06:14:10","slug":"pagjumesia-dhe-orari-i-crregullt-mund-te-lidhen-me-demencen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/pagjumesia-dhe-orari-i-crregullt-mund-te-lidhen-me-demencen\/","title":{"rendered":"Pagjum\u00ebsia dhe orari i \u00e7rregullt mund t\u00eb lidhen me demenc\u00ebn"},"content":{"rendered":"<p>Ritmi cirkadian p\u00ebrfaq\u00ebson or\u00ebn e brendshme biologjike t\u00eb trupit, e cila funksionon n\u00eb nj\u00eb cik\u00ebl af\u00ebrsisht 24-or\u00ebsh. Ky rit\u00ebm rregullon procese thelb\u00ebsore si gjumi dhe zgjimi, niveli i energjis\u00eb, oreksi dhe aktiviteti gjat\u00eb dit\u00ebs. Nj\u00eb nga m\u00ebnyrat kryesore p\u00ebr t\u00eb studiuar k\u00ebt\u00eb sistem \u00ebsht\u00eb analiza e modeleve t\u00eb pushimit dhe aktivitetit, t\u00eb njohura si ritme pushim\u2013aktivitet (RAR).<\/p>\n<p>Nj\u00eb studim i ri ka treguar se \u00e7rregullimet n\u00eb k\u00ebto ritme mund t\u00eb lidhen me nj\u00eb rrezik m\u00eb t\u00eb lart\u00eb p\u00ebr zhvillimin e demenc\u00ebs, shkruan burimi Medical News Today transmeton Gazeta Shneta.<\/p>\n<p>Studimi u publikua n\u00eb revist\u00ebn shkencore \u201cNeurology\u201d, organ zyrtar i Akademis\u00eb Amerikane t\u00eb Neurologjis\u00eb dhe sugjeron se individ\u00ebt me ritme cirkadiane m\u00eb t\u00eb dob\u00ebta ose m\u00eb t\u00eb fragmentuara jan\u00eb m\u00eb t\u00eb rrezikuar nga kjo gjendje neurodegjenerative.<\/p>\n<p>P\u00ebr k\u00ebt\u00eb hulumtim, studiuesit analizuan t\u00eb dh\u00ebna nga studimi i njohur \u201cAtherosclerosis Risk in Communities (ARIC)\u201d.<\/p>\n<p>N\u00eb analiz\u00eb u p\u00ebrfshin\u00eb 2,183 pjes\u00ebmarr\u00ebs pa demenc\u00eb n\u00eb fillim t\u00eb studimit. Ata mbanin pajisje monitoruese kardiake p\u00ebr t\u00eb pakt\u00ebn tre dit\u00eb, me nj\u00eb mesatare prej 12 dit\u00ebsh, gj\u00eb q\u00eb mund\u00ebsoi vler\u00ebsimin e detajuar t\u00eb modeleve t\u00eb tyre t\u00eb aktivitetit dhe pushimit.<\/p>\n<p>N\u00eb analiz\u00eb u mor\u00ebn parasysh edhe faktor\u00eb t\u00eb tjer\u00eb rreziku, si presioni i gjakut, diabeti, niveli arsimor dhe simptomat depresive.<\/p>\n<p>Mosha mesatare e pjes\u00ebmarr\u00ebsve ishte 79 vje\u00e7, nd\u00ebrsa periudha mesatare e ndjekjes ishte 3.3 vite. Gjat\u00eb k\u00ebsaj kohe, rreth 8% e pjes\u00ebmarr\u00ebsve zhvilluan demenc\u00eb.<\/p>\n<p>Rezultatet treguan se dob\u00ebsimi i ritmit cirkadian shoq\u00ebrohej me rritje t\u00eb ndjeshme t\u00eb rrezikut p\u00ebr demenc\u00eb.<\/p>\n<p>\u00c7do ulje me nj\u00eb devijim standard n\u00eb forc\u00ebn e ritmit lidhej me 54% rritje t\u00eb rrezikut.<\/p>\n<p>Po ashtu, fragmentimi m\u00eb i madh gjat\u00eb dit\u00ebs u shoq\u00ebrua me 19% rritje t\u00eb rrezikut, duke reflektuar simptoma si p\u00ebrgjumje ditore dhe zgjime t\u00eb shpeshta gjat\u00eb nat\u00ebs. \/Gazeta Shneta\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ritmi cirkadian p\u00ebrfaq\u00ebson or\u00ebn e brendshme biologjike t\u00eb trupit, e cila funksionon n\u00eb nj\u00eb cik\u00ebl af\u00ebrsisht 24-or\u00ebsh. Ky rit\u00ebm rregullon procese thelb\u00ebsore si gjumi dhe zgjimi, niveli i energjis\u00eb, oreksi dhe aktiviteti gjat\u00eb dit\u00ebs. Nj\u00eb nga m\u00ebnyrat kryesore p\u00ebr t\u00eb studiuar k\u00ebt\u00eb sistem \u00ebsht\u00eb analiza e modeleve t\u00eb pushimit dhe aktivitetit, t\u00eb njohura si ritme [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":233701,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-233700","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/233700","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=233700"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/233700\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":233702,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/233700\/revisions\/233702"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/233701"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=233700"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=233700"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=233700"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}