{"id":234402,"date":"2026-05-22T07:32:28","date_gmt":"2026-05-22T05:32:28","guid":{"rendered":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=234402"},"modified":"2026-05-22T07:32:28","modified_gmt":"2026-05-22T05:32:28","slug":"ceshte-tregu-i-perbashket-evropian-dhe-a-mund-ti-bashkohet-kosova","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/ceshte-tregu-i-perbashket-evropian-dhe-a-mund-ti-bashkohet-kosova\/","title":{"rendered":"\u00c7\u2019\u00ebsht\u00eb Tregu i P\u00ebrbashk\u00ebt Evropian dhe a mund t\u2019i bashkohet Kosova?"},"content":{"rendered":"<p>Kosova, dhe shtetet e tjera t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor, mor\u00ebn nj\u00eb lajm shpres\u00ebdh\u00ebn\u00ebs k\u00ebt\u00eb jav\u00eb, kur disa vende t\u00eb Bashkimit Evropian (BE) dol\u00ebn me nj\u00eb nism\u00eb p\u00ebr futjen e tyre n\u00eb Tregun e P\u00ebrbashk\u00ebt Evropian, p\u00ebr t\u2019i shtyr\u00eb p\u00ebrpara n\u00eb rrug\u00ebn e tyre drejt an\u00ebtar\u00ebsimit t\u00eb plot\u00eb n\u00eb BE.<\/p>\n<p>\u00c7far\u00eb e b\u00ebn k\u00ebt\u00eb nism\u00eb m\u00eb serioze, sipas ekspert\u00ebve me t\u00eb cil\u00ebt foli Radio Evropa e Lir\u00eb, \u00ebsht\u00eb gatishm\u00ebria e udh\u00ebheq\u00ebsit t\u00eb nj\u00ebrit prej vendeve kryesore t\u00eb BE-s\u00eb, kancelarit gjerman Friedrich Merz, p\u00ebr ta \u00e7uar p\u00ebrpara at\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb dokument jopublik, d\u00ebrguar vendeve an\u00ebtare, Austria, \u00c7ekia, Italia, Sllovakia dhe Sllovenia propozuan q\u00eb vendet e Ballkanit Per\u00ebndimor t\u00eb futen gradualisht n\u00eb Tregun e P\u00ebrbashk\u00ebt, duke besuar se kjo do ta ruante vrullin n\u00eb procesin e zgjerimit t\u00eb BE-s\u00eb, dhe do t\u2019i nxiste k\u00ebto vende ta p\u00ebrshpejtojn\u00eb p\u00ebrmbushjen e reformave.<\/p>\n<p>Tregu i P\u00ebrbashk\u00ebt Evropian \u00ebsht\u00eb hap\u00ebsir\u00eb, e p\u00ebrb\u00ebr\u00eb kryesisht nga 27 vende an\u00ebtare t\u00eb BE-s\u00eb, q\u00eb mund\u00ebson l\u00ebvizjen e lir\u00eb t\u00eb mallrave, sh\u00ebrbimeve, kapitalit dhe njer\u00ebzve, pa rregullore kufitare ose tarifa doganore.<\/p>\n<p>Pse propozimi i p\u00ebrshtatet Kosov\u00ebs<\/p>\n<p>Nuk dihet n\u00ebse ky propozim do ta g\u00ebzoj\u00eb mb\u00ebshtetjen e t\u00ebr\u00eb bllokut, por ai duket ta ket\u00eb p\u00ebrkrahjen e nj\u00eb udh\u00ebheq\u00ebsi t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm, si Merz i Gjermanis\u00eb.<\/p>\n<p>Toby Vogel, analist n\u00eb K\u00ebshillin p\u00ebr Demokratizimin e Politikave n\u00eb Bruksel, thot\u00eb se, megjith\u00ebse propozime t\u00eb tilla ka pasur edhe n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn, ky i tanishmi ka dy gj\u00ebra t\u00eb reja me r\u00ebnd\u00ebsi: p\u00ebrparimi i Ukrain\u00ebs n\u00eb reforma dhe mb\u00ebshtetja e Merzit.<\/p>\n<p>\u201cPra, n\u00ebse shikoni vendet e Ballkanit Per\u00ebndimor, shumica e tyre kan\u00eb ngecur n\u00eb aspektin e reformave t\u00eb qeverisjes, sundimit t\u00eb ligjit e k\u00ebshtu me radh\u00eb. Ukraina ka b\u00ebr\u00eb p\u00ebrparim t\u00eb madh\u201d, thekson Vogel.<\/p>\n<p>Merz i ka dh\u00ebn\u00eb \u201cpesh\u00ebn e saj politike k\u00ebsaj nisme\u201d, thot\u00eb Vogel, dhe \u201cn\u00ebse Merz v\u00ebrtet do ta shtyj\u00eb p\u00ebrpara k\u00ebt\u00eb, at\u00ebher\u00eb p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb shum\u00eb vite, do t\u00eb kishim nj\u00eb lloj mb\u00ebshtet\u00ebsi t\u00eb fort\u00eb, nj\u00eb kampion t\u00eb zgjerimit brenda BE-s\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb let\u00ebr drejtuar lider\u00ebve t\u00eb BE-s\u00eb, m\u00eb 21 maj, Merz propozoi q\u00eb vendet e Ballkanit Per\u00ebndimor t\u00eb ken\u00eb qasje t\u00eb privilegjuar n\u00eb Tregun e P\u00ebrbashk\u00ebt, si dhe lidhje m\u00eb t\u00eb ngushta me institucionet e BE-s\u00eb n\u00eb procesin e vendimmarrjes.<\/p>\n<p>Ai propozoi t\u2019u jepet atyre statusi i v\u00ebzhguesit n\u00eb BE, nd\u00ebrsa Ukrain\u00ebs statusi i an\u00ebtares s\u00eb asociuar, pa t\u00eb drejt\u00eb vote, p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrshpejtuar procesin e an\u00ebtar\u00ebsimit t\u00eb plot\u00eb t\u00eb tyre.<\/p>\n<p>Kryenegociatori i Kosov\u00ebs me BE-n\u00eb, Jeton Zulfaj, nuk deshi t\u00eb komentonte propozimet.<\/p>\n<p>Nga t\u00eb gjitha gjasht\u00eb vendet e Ballkanit Per\u00ebndimor, Shqip\u00ebria dhe Mali i Zi vler\u00ebsohet se kan\u00eb p\u00ebrparuar duksh\u00ebm n\u00eb rrug\u00ebn drejt an\u00ebtar\u00ebsimit n\u00eb BE, dhe jan\u00eb n\u00eb bisedime aktive. Serbia, Maqedonia e Veriut dhe Bosnja e Hercegovina kan\u00eb statusin e vendit kandidat.<\/p>\n<p>Kjo e l\u00eb Kosov\u00ebn si vendin e vet\u00ebm nga rajoni pa statusin e vendit kandidat, rreth kat\u00ebr vjet pasi aplikoi.<\/p>\n<p>Vogel beson, tani p\u00ebr tani, se p\u00ebr Kosov\u00ebn nj\u00eb lloj integrimi gradual do t\u00eb ishte m\u00eb premtues sesa fillimi i procesit p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim t\u00eb plot\u00eb, \u201ci cili p\u00ebr momentin duket v\u00ebrtet i pamundsh\u00ebm, pasi nuk ka oreks nga ana e Komisionit Evropian p\u00ebr ta mb\u00ebshtetur at\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>Tregu i P\u00ebrbashk\u00ebt, sipas tij, mund t\u00eb jet\u00eb interesant p\u00ebr Kosov\u00ebn, por p\u00ebr t\u00eb pasur ndonj\u00eb p\u00ebrparim, \u201cBE-ja duhet t\u00eb b\u00ebhet serioze\u201d.<\/p>\n<p>Vogel thekson se integrimi gradual nuk do t\u00eb k\u00ebrkonte patjet\u00ebr njohjen e Kosov\u00ebs nga t\u00eb gjitha vendet an\u00ebtare.<\/p>\n<p>\u201cKE do t\u00eb duhej t\u2019u shpjegonte shteteve an\u00ebtare n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb qart\u00eb dhe t\u00eb fuqishme ligj\u00ebrisht pse Kosova, edhe pse nuk njihet [nga Spanja, Greqia, Qiproja, Sllovakia dhe Rumania], mund t\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb aspekte t\u00eb tregut t\u00eb brendsh\u00ebm t\u00eb BE-s\u00eb\u201d, shton ai.<\/p>\n<p>Vogel n\u00ebnvizon se Kosova \u201cka miq n\u00eb BE, por nuk ka miq q\u00eb jan\u00eb t\u00eb gatsh\u00ebm t\u00eb shpenzojn\u00eb kapital politik p\u00ebr t\u00eb \u00e7uar p\u00ebrpara k\u00ebrkes\u00ebn e saj p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim\u201d.<\/p>\n<p>Si do t\u00eb p\u00ebrfitonte Kosova?<\/p>\n<p>P\u00ebrve\u00e7se do t\u00eb siguronte qasje n\u00eb nj\u00eb treg t\u00eb madh evropian, ekonomia e Kosov\u00ebs do t\u00eb p\u00ebrfitonte edhe nga leht\u00ebsime procedurale dhe t\u00eb komunikimit me autoritete t\u00eb ndryshme t\u00eb bllokut, thot\u00eb ekspertja kosovare e tregtis\u00eb, Sytrime Dervisholli,.<\/p>\n<p>Ajo thekson se, derisa ekonomia kosovare do t\u00eb mund\u00eb t\u00eb ndiente ndikim negativ fillimisht, p\u00ebr shkak se \u00ebsht\u00eb industri e vog\u00ebl prodhuese, \u201cn\u00eb plan afatgjat\u00eb, un\u00eb e shoh q\u00eb do t\u00eb jet\u00eb di\u00e7ka pozitive p\u00ebr ekonomin\u00eb e Kosov\u00ebs dhe mbi t\u00eb gjitha p\u00ebr konsumator\u00ebt tan\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>Ka disa sektor\u00eb t\u00eb cil\u00ebt do t\u00eb p\u00ebrfitonin drejtp\u00ebrdrejt, sipas Dervishollit, si sektori i mobilieris\u00eb, i nd\u00ebrtimeve t\u00eb parafabrikuara, i pijeve, i sh\u00ebrbimeve apo i teknologjis\u00eb s\u00eb informacionit.<\/p>\n<p>Ekonomia e vog\u00ebl e Kosov\u00ebs \u00ebsht\u00eb e orientuar kryesisht nga konsumi, importet dhe remitancat e diaspor\u00ebs.<\/p>\n<p>Sipas Fondit Monetar Nd\u00ebrkomb\u00ebtar, aktiviteti ekonomik n\u00eb Kosov\u00eb \u00ebsht\u00eb ngadal\u00ebsuar, nd\u00ebrsa inflacioni \u00ebsht\u00eb rritur gjat\u00eb vitit t\u00eb fundit. Inflacioni i p\u00ebrgjithsh\u00ebm arriti n\u00eb 5.75 p\u00ebr qind n\u00eb janar 2026, i nxitur kryesisht nga rritja e \u00e7mimeve t\u00eb ushqimeve.<\/p>\n<p>Rritja reale e Prodhimit t\u00eb Brendsh\u00ebm Bruto u ngadal\u00ebsua n\u00eb 3.6 p\u00ebr qind n\u00eb vitin 2025, nga 4.6 p\u00ebr qind n\u00eb vitin 2024.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kosova, dhe shtetet e tjera t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor, mor\u00ebn nj\u00eb lajm shpres\u00ebdh\u00ebn\u00ebs k\u00ebt\u00eb jav\u00eb, kur disa vende t\u00eb Bashkimit Evropian (BE) dol\u00ebn me nj\u00eb nism\u00eb p\u00ebr futjen e tyre n\u00eb Tregun e P\u00ebrbashk\u00ebt Evropian, p\u00ebr t\u2019i shtyr\u00eb p\u00ebrpara n\u00eb rrug\u00ebn e tyre drejt an\u00ebtar\u00ebsimit t\u00eb plot\u00eb n\u00eb BE. \u00c7far\u00eb e b\u00ebn k\u00ebt\u00eb nism\u00eb m\u00eb serioze, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":234403,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-234402","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-lajme"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/234402","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=234402"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/234402\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":234404,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/234402\/revisions\/234404"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/234403"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=234402"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=234402"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=234402"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}