{"id":235414,"date":"2026-06-05T07:28:11","date_gmt":"2026-06-05T05:28:11","guid":{"rendered":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=235414"},"modified":"2026-06-05T07:28:11","modified_gmt":"2026-06-05T05:28:11","slug":"shqiperia-ne-faze-plakjeje-agresive-per-here-te-pare-ne-histori-mosha-mediane-arrin-be-ne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/shqiperia-ne-faze-plakjeje-agresive-per-here-te-pare-ne-histori-mosha-mediane-arrin-be-ne\/","title":{"rendered":"Shqip\u00ebria n\u00eb faz\u00eb plakjeje agresive, p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb histori mosha mediane arrin BE-n\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>Shqip\u00ebria po p\u00ebrballet me nj\u00eb tranzicion demografik t\u00eb paprecedent\u00eb, ku ritmet e plakjes s\u00eb popullsis\u00eb po tejkalojn\u00eb madje edhe parashikimet m\u00eb pesimiste.<\/p>\n<p>T\u00eb dh\u00ebnat m\u00eb t\u00eb fundit zyrtare t\u00eb INSTAT mbi ecurin\u00eb e mosh\u00ebs mediane d\u00ebshmojn\u00eb nj\u00eb p\u00ebrmbysje historike t\u00eb struktur\u00ebs moshore n\u00eb vend, duke e zhvendosur Shqip\u00ebrin\u00eb nga nj\u00eb prej kombeve me popullsin\u00eb m\u00eb t\u00eb re n\u00eb Europ\u00eb, n\u00eb nj\u00eb shoq\u00ebri me mosh\u00eb mediane sa mesatarja e Bashkimit Europian.<\/p>\n<p>T\u00eb dh\u00ebnat e INSTAT tregojn\u00eb se mosha mediane e Shqiptar\u00ebve arriti n\u00eb 45 vje\u00e7 n\u00eb 1 janar 2026 (mosha mediane n\u00ebnkupton ku 50% e popullsis\u00eb jan\u00eb mbi k\u00ebt\u00eb mosh\u00eb dhe 50 % n\u00ebn k\u00ebt\u00eb mosh\u00eb), duk u plakur me 7 muaj brenda nj\u00eb viti. T\u00eb dh\u00ebnat p\u00ebr 2026 n\u00eb Bashkimin Europian nuk jan\u00eb kalkuluar ende, por n\u00eb 1 janarin 2025 ky tregues ishte ishte 44.9 vje\u00e7.<\/p>\n<p>Nga viti 2014 n\u00eb vitin 2026 mosha mediane e popullsis\u00eb shqiptare u rrit me 10.8 vite, nd\u00ebrsa n\u00eb BE gjat\u00eb k\u00ebsaj periudhe ky tregues u rrit me vet\u00ebm 2.4 vite. Shqip\u00ebria u plak 4.5 her\u00eb m\u00eb shpejt se BE-ja gjat\u00eb dekad\u00ebs s\u00eb fundit tregojn\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa Bashkimi Europian ka ndjekur nj\u00eb rit\u00ebm plakjeje linear dhe t\u00eb ngadalt\u00eb nga 2014, duke u rritur me mesatarisht 2 muaj n\u00eb vit, nd\u00ebrsa Shqip\u00ebria u rrit me 6 muaj \u00e7do vit. Ky trend u p\u00ebrshpejtua ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb dy vitet e fundit, ku mosha mediane nga 43.4 vje\u00e7 n\u00eb vitin 2024, arriti n\u00eb 44.3 vje\u00e7 n\u00eb vitin 2025 dhe s\u00eb fundmi n\u00eb vler\u00ebn rekord prej 45.0 vje\u00e7 n\u00eb vitin 2026.<\/p>\n<p>Kjo kurb\u00eb e mpreht\u00eb do t\u00eb thot\u00eb se p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb, gjysma e popullsis\u00eb shqiptare sot \u00ebsht\u00eb mbi 45 vje\u00e7, duke arritur apo edhe tejkaluar zyrtarisht nivelin e Bashkimit Europian me mosh\u00eb mesatare 44.9 vje\u00e7, me t\u00eb dh\u00ebnat e vitit 2025.<\/p>\n<p>Ky fenomen i shpejtimit demografik shpjegohet me norm\u00ebn jasht\u00ebzakonisht t\u00eb ul\u00ebt t\u00eb lindshm\u00ebris\u00eb dhe val\u00ebve t\u00eb pand\u00ebrprera t\u00eb emigracionit q\u00eb prekin kryesisht mosh\u00ebn e re dhe at\u00eb riprodhuese. Largimi i forc\u00ebs vitale t\u00eb pun\u00ebs ka l\u00ebn\u00eb pas nj\u00eb struktur\u00eb popullsie q\u00eb r\u00ebndohet me shpejt\u00ebsi drejt moshave t\u00eb thyera.<\/p>\n<p>Pasojat e k\u00ebtij transformimi pritet t\u00eb jen\u00eb t\u00eb thella dhe afatgjata p\u00ebr vendin. Tregu i pun\u00ebs do t\u00eb p\u00ebrballet me munges\u00eb te burimeve njer\u00ebzore dhe rritje t\u00eb mosh\u00ebs mesatare t\u00eb fuqis\u00eb pun\u00ebtore, gj\u00eb q\u00eb mund t\u00eb frenoj\u00eb produktivitetin dhe t\u00eb d\u00ebmtoj\u00eb konkurrueshm\u00ebrin\u00eb e bizneseve vendase.<\/p>\n<p>Nga ana tjet\u00ebr skemat e pensioneve dhe sigurimeve shoq\u00ebrore do t\u00eb p\u00ebsojn\u00eb nj\u00eb presion t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm financiar, teksa raporti midis kontribuuesve dhe p\u00ebrfituesve po ngushtohet n\u00eb nivele kritike. Paralelisht, sistemi i kujdesit sh\u00ebndet\u00ebsor do t\u00eb duhet t\u00eb riorientohet urgjentisht drejt sh\u00ebrbimeve geriatrike dhe trajtimit t\u00eb s\u00ebmundjeve kronike, duke k\u00ebrkuar fonde m\u00eb t\u00eb larta publike. Zhvillimet demografike po rrezikojn\u00eb t\u00eb kthehen n\u00eb ngarkes\u00ebn m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00eb p\u00ebr zhvillimin e q\u00ebndruesh\u00ebm n\u00eb dekadat e ardhshme. \/Monitor<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shqip\u00ebria po p\u00ebrballet me nj\u00eb tranzicion demografik t\u00eb paprecedent\u00eb, ku ritmet e plakjes s\u00eb popullsis\u00eb po tejkalojn\u00eb madje edhe parashikimet m\u00eb pesimiste. T\u00eb dh\u00ebnat m\u00eb t\u00eb fundit zyrtare t\u00eb INSTAT mbi ecurin\u00eb e mosh\u00ebs mediane d\u00ebshmojn\u00eb nj\u00eb p\u00ebrmbysje historike t\u00eb struktur\u00ebs moshore n\u00eb vend, duke e zhvendosur Shqip\u00ebrin\u00eb nga nj\u00eb prej kombeve me popullsin\u00eb m\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":235415,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"tmauthors":[136],"class_list":["post-235414","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-lajme"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/235414","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=235414"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/235414\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":235416,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/235414\/revisions\/235416"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/235415"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=235414"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=235414"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=235414"},{"taxonomy":"tmauthors","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tmauthors?post=235414"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}