{"id":241113,"date":"2026-08-11T15:34:46","date_gmt":"2026-08-11T13:34:46","guid":{"rendered":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=241113"},"modified":"2026-08-11T15:34:46","modified_gmt":"2026-08-11T13:34:46","slug":"kosova-rrezikon-humbjen-e-perhershme-te-milionave-nga-be-pas-zhytjes-ne-krize-institucionale","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/kosova-rrezikon-humbjen-e-perhershme-te-milionave-nga-be-pas-zhytjes-ne-krize-institucionale\/","title":{"rendered":"Kosova rrezikon humbjen e p\u00ebrhershme t\u00eb milionave nga BE, pas zhytjes n\u00eb kriz\u00eb institucionale"},"content":{"rendered":"<p>Bashkimi Evropian ka alokuar afro 170 milion\u00eb euro p\u00ebr Kosov\u00ebn, n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb Planit t\u00eb tij t\u00eb Rritjes, p\u00ebr gjysm\u00ebn e dyt\u00eb t\u00eb vitit 2026.<\/p>\n<p>Por, Kosova rrezikon t\u00eb humb\u00eb nj\u00eb shum\u00eb t\u00eb konsiderueshme t\u00eb k\u00ebtyre mjeteve, n\u00ebse vazhdon kriza politike dhe mosfunksionimi i institucioneve shtet\u00ebrore. Ajo mund t\u2019i p\u00ebrfitoj\u00eb mjetet financiare nga BE-ja vet\u00ebm n\u00ebse i nd\u00ebrmerr reformat e domosdoshme.<\/p>\n<p>M\u00eb shum\u00eb se dy muaj pas zgedhjeve t\u00eb parakohshme parlamentare, Kuvendi i Kosov\u00ebs ende nuk \u00ebsht\u00eb konstituuar. Seanca konstituive, e nisur m\u00eb 6 gusht, u shty dy her\u00eb, me k\u00ebrkes\u00eb t\u00eb kreut t\u00eb partis\u00eb fituese t\u00eb zgjedhjeve, L\u00ebvizjes Vet\u00ebvendosje.<\/p>\n<p>Albin Kurti k\u00ebrkoi koh\u00eb shtes\u00eb p\u00ebr konsultime me partit\u00eb e tjera lidhur p\u00ebr arritjen e nj\u00eb marr\u00ebveshjeje t\u00eb gjer\u00eb politike, q\u00eb p\u00ebrfshin edhe \u00e7\u00ebshtjen e zgjedhjes s\u00eb presidentit t\u00eb ardhsh\u00ebm. Pik\u00ebrisht mungesa e konsensusit mbi presidentin \u00e7oi Kosov\u00ebn n\u00eb zgjedhjet e parakohshme.<\/p>\n<p>Komisioni Evropian (KE) paralajm\u00ebron se zvarritja e formimit t\u00eb institucioneve t\u00eb reja, pas votimeve t\u00eb 7 qershorit, mund t\u00eb ket\u00eb pasoja t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta n\u00eb zbatimin e reformave dhe n\u00eb qasjen e Kosov\u00ebs n\u00eb fondet e BE-s\u00eb.<\/p>\n<p>Z\u00ebdh\u00ebn\u00ebsi i k\u00ebtij institucioni, Guillaume Mercier, p\u00ebrs\u00ebrit thirrjen e rregullt t\u00eb Brukselit drejtuar aktor\u00ebve politik\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb p\u00ebr t\u00eb siguruar stabilitet institucional.<\/p>\n<p>\u201c\u00cbsht\u00eb thelb\u00ebsore q\u00eb institucionet e Kosov\u00ebs t\u00eb kostituohen pa vonesa t\u00eb m\u00ebtejshme, n\u00eb p\u00ebrputhje me korniz\u00ebn kushtetuese dhe me procedurat e p\u00ebrcaktuara\u201d, thot\u00eb Mercel p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb (REL).<\/p>\n<p>\u201cVonesat n\u00eb formimin e institucioneve rrezikojn\u00eb t\u00eb pengojn\u00eb reformat e r\u00ebnd\u00ebsishme dhe mund t\u00eb ndikojn\u00eb n\u00eb aft\u00ebsin\u00eb e Kosov\u00ebs p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfituar plot\u00ebsisht nga mund\u00ebsit\u00eb e ofruara nga BE-ja, duke p\u00ebrfshir\u00eb edhe Planin e Rritjes p\u00ebr Ballkanin Per\u00ebndimor\u201d, shton ai.<\/p>\n<p>N\u00eb dhjetor t\u00eb k\u00ebtij viti skadon afati p\u00ebr p\u00ebrmbushjen e gjithsej 27 hapave reformues nga Prishtina zyrtare, me nj\u00eb vler\u00eb totale prej 165.9 milion\u00eb eurosh.<\/p>\n<p>Shum\u00eb zyrtar\u00eb evropian\u00eb, me t\u00eb cil\u00ebt ka biseduar REL-i, tashm\u00eb flasin p\u00ebr humbje shum\u00ebmilion\u00ebshe, q\u00eb Kosova mund t\u00eb p\u00ebsoj\u00eb si pasoj\u00eb e kriz\u00ebs institucionale.<\/p>\n<p>\u201cNd\u00ebrsa Komisioni Evropian \u00ebsht\u00eb duke vler\u00ebsuar raportimin e Kosov\u00ebs p\u00ebr k\u00ebta hapa, situata politike n\u00eb vend ka ndikuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pashmangshme n\u00eb ritmin e zbatimit dhe ka kufizuar p\u00ebrparimin n\u00eb nj\u00eb num\u00ebr reformash ky\u00e7, duke v\u00ebn\u00eb n\u00eb rrezik nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb financimit n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb Instrumentit p\u00ebr Reforma dhe Rritje\u201d, thot\u00eb p\u00ebr REL-in nj\u00eb zyrtar evropian, n\u00eb kushte anonimiteti.<\/p>\n<p>E para n\u00eb hartimin e Agjend\u00ebs s\u00eb Reformave, e fundit n\u00eb raportim<\/p>\n<p>Kosova ishte nd\u00ebr t\u00eb parat q\u00eb dor\u00ebzoi Agjend\u00ebn e Reformave n\u00eb vitin 2024, por ishte e fundit q\u00eb paraqiti raportin mbi nivelin e zbatimit t\u00eb saj.<\/p>\n<p>Autoritetet kosovare paraqit\u00ebn k\u00ebrkes\u00ebn e par\u00eb p\u00ebr shp\u00ebrndarjen e mjeteve, pak para skadimit t\u00eb afatit, m\u00eb 15 korrik 2026, duke raportuar p\u00ebr hapat e Agjend\u00ebs s\u00eb Reformave q\u00eb fillimisht ishte parapar\u00eb t\u00eb p\u00ebrmbusheshin n\u00eb dhjetor 2024, qershor 2025, dhjetor 2025 dhe qershor 2026.<\/p>\n<p>\u201cP\u00ebr t\u00eb ruajtur financimin n\u00eb dispozicion, do t\u00eb jet\u00eb thelb\u00ebsore t\u00eb sigurohet funksionimi efektiv i institucioneve dhe konsensusi politik i nevojsh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb mbajtur fokusin e q\u00ebndruesh\u00ebm n\u00eb zbatimin e agjend\u00ebs s\u00eb dakorduar t\u00eb reformave\u201d, n\u00ebnvizon nj\u00eb burim evropian.<\/p>\n<p>Z\u00ebdh\u00ebn\u00ebsi i KE-s\u00eb, Mercier, thekson se nj\u00eb marr\u00ebveshje e shpejt\u00eb midis partive politike p\u00ebr nj\u00eb kandidat unifikues p\u00ebr president ka r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cVet\u00ebm nj\u00eb dialog efikas nd\u00ebrpartiak dhe nj\u00eb ndjenj\u00eb e p\u00ebrbashk\u00ebt e q\u00ebllimit do t\u2019i lejoj\u00eb Kosov\u00ebs t\u00eb ndjek\u00eb objektivat e p\u00ebrbashk\u00ebta dhe t\u00eb realizoj\u00eb reformat q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb qytetar\u00ebt e saj\u201d, thot\u00eb ai p\u00ebr REL-in.<\/p>\n<p>Brenda 18 muajsh, Kosova kaloi n\u00ebp\u00ebr tri procese zgjedhore, duke mbajtur dy her\u00eb zgjedhje parlamentare, si dhe zgjedhje lokale (dy runde).<\/p>\n<p>P\u00ebrmbushja e hapave reformues, n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb Planit t\u00eb Rritjes t\u00eb BE-s\u00eb, k\u00ebrkon angazhimin e t\u00eb dy pushteteve: Qeveris\u00eb \u2013 e cila harton, negocion dhe zbaton objektivat konkrete t\u00eb politikave \u2013 dhe Kuvendit, i cili miraton reformat p\u00ebrkat\u00ebse.<\/p>\n<p>Dhjetori dhe rreziku p\u00ebr humbjen e p\u00ebrhershme t\u00eb fondeve<\/p>\n<p>Fundi i vitit 2026 sh\u00ebnon p\u00ebrfundimin e periudh\u00ebs s\u00eb toleranc\u00ebs, e cila n\u00eb Bruksel njihet si \u201cperiudha gri\u201d, p\u00ebr hapat reformues q\u00eb fillimisht duhej t\u00eb p\u00ebrmbusheshin n\u00eb shtetet e rajonit, p\u00ebrfshir\u00eb Kosov\u00ebn, n\u00eb dhjetor 2024 dhe dhjetor 2025.<\/p>\n<p>Komisioni Evropian e mund\u00ebsoi k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb tolerance, e cila i referohet koh\u00ebs pas skadimit t\u00eb nj\u00eb afati, gjat\u00eb s\u00eb cil\u00ebs veprimet e vonuara mund t\u00eb korrigjohen ende pa shkaktuar pasojat q\u00eb do t\u00eb sillte mosrespektimi i afatit.<\/p>\n<p>Sipas k\u00ebtij parimi, t\u00eb gjith\u00eb hapat reformues, q\u00eb kishin afatin fillestar gjat\u00eb vitit 2024, kan\u00eb afat shtes\u00eb prej 24 muajsh p\u00ebr zbatim. Nd\u00ebrkaq, p\u00ebr hapat q\u00eb kishin afat gjat\u00eb vitit 2025, toleranca \u00ebsht\u00eb 12 muaj.<\/p>\n<p>P\u00ebr t\u00eb gjitha reformat e parapara p\u00ebr zbatim deri m\u00eb dhjetor 2024, p\u00ebrkat\u00ebsisht dhjetor 2025, afati p\u00ebrfundimtar \u00ebsht\u00eb fundi i vitit 2026, kur rrezikohet humbja e p\u00ebrhershme e fondeve.<\/p>\n<p>N\u00ebse vendet p\u00ebrfituese nuk i p\u00ebrmbushin kushtet, p\u00ebrkat\u00ebsisht nuk zbatojn\u00eb reformat e parashikuara, Komisioni Evropian ka t\u00eb drejt\u00eb t\u2019i mbaj\u00eb fondet e destinuara p\u00ebr k\u00ebta hapa reformues. K\u00ebto mjete mund t\u00eb shp\u00ebrndahen tek vendet tjera q\u00eb jan\u00eb m\u00eb t\u00eb suksesshme n\u00eb procesin reformues.<\/p>\n<p>Kosova, p\u00ebrfituesja m\u00eb e madhe vet\u00ebm n\u00eb teori<\/p>\n<p>Pakoja e BE-s\u00eb p\u00ebr Ballkanin Per\u00ebndimor \u00ebsht\u00eb planifikuar p\u00ebr periudh\u00ebn 2024\u20132027. Ajo ka vler\u00eb prej 6 miliard\u00eb eurosh dhe paraqet paket\u00ebn m\u00eb ambicioze financiare p\u00ebr rajonin.<\/p>\n<p>Alokimi i mjeteve t\u00eb Planit t\u00eb Rritjes \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb bazuar n\u00eb numrin e popullsis\u00eb dhe Prodhimin e Brendsh\u00ebm Bruto. Nga kjo pako, p\u00ebr Kosov\u00ebn jan\u00eb alokuar 882.6 milion\u00eb euro, \u00e7ka e b\u00ebn at\u00eb p\u00ebrfituesen m\u00eb t\u00eb madhe p\u00ebr kok\u00eb banori.<\/p>\n<p>N\u00eb periudhat e m\u00ebhershme, Kosova nuk u kualifikua p\u00ebr pranim t\u00eb mjeteve nga Plan i Rritjes, meq\u00eb \u2013 gjithashtu p\u00ebr shkak t\u00eb ng\u00ebr\u00e7it politik \u2013 nuk ishin miratuar marr\u00ebveshjet relevante p\u00ebr k\u00ebt\u00eb pako evropiane.<\/p>\n<p>Pasi n\u00eb shkurt t\u00eb k\u00ebtij viti Kuvendi i Kosov\u00ebs ratifikoi marr\u00ebveshjet q\u00eb lidhen me Planin e Rritjes, Kosova u kualifikua p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfituar nga fondet evropiane.<\/p>\n<p>Deri m\u00eb tani, Kosova ka pranuar vet\u00ebm mjetet e parafinancimit n\u00eb vler\u00eb prej 61.8 milion\u00eb eurosh, q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb 7 p\u00ebr qind t\u00eb shum\u00ebs s\u00eb p\u00ebrgjithshme t\u00eb alokuar.<\/p>\n<p>P\u00ebr fondet e tjera, Kosova duhet t\u00eb d\u00ebshmoj\u00eb zbatimin e hapave reformues, duke dor\u00ebzuar raportin p\u00ebr reformat e b\u00ebra.<\/p>\n<p>Komisioni Evropian vendos p\u00ebr shp\u00ebrndarjen e fondeve dy her\u00eb n\u00eb vit, por vet\u00ebm pasi t\u00eb ket\u00eb verifikuar se nj\u00eb vend ka p\u00ebrmbushur me sukses hapat dhe objektivat konkrete t\u00eb p\u00ebrcaktuara n\u00eb Agjend\u00ebn e Reformave. \/REL<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bashkimi Evropian ka alokuar afro 170 milion\u00eb euro p\u00ebr Kosov\u00ebn, n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb Planit t\u00eb tij t\u00eb Rritjes, p\u00ebr gjysm\u00ebn e dyt\u00eb t\u00eb vitit 2026. Por, Kosova rrezikon t\u00eb humb\u00eb nj\u00eb shum\u00eb t\u00eb konsiderueshme t\u00eb k\u00ebtyre mjeteve, n\u00ebse vazhdon kriza politike dhe mosfunksionimi i institucioneve shtet\u00ebrore. Ajo mund t\u2019i p\u00ebrfitoj\u00eb mjetet financiare nga BE-ja vet\u00ebm [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":241114,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"tmauthors":[136],"class_list":["post-241113","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-lajme"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/241113","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=241113"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/241113\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":241115,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/241113\/revisions\/241115"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/241114"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=241113"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=241113"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=241113"},{"taxonomy":"tmauthors","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tmauthors?post=241113"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}