{"id":28006,"date":"2018-11-09T07:35:30","date_gmt":"2018-11-09T07:35:30","guid":{"rendered":"http:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=28006"},"modified":"2018-11-09T07:35:30","modified_gmt":"2018-11-09T07:35:30","slug":"sa-po-i-vret-ajri-i-ndotur-kosovaret","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/sa-po-i-vret-ajri-i-ndotur-kosovaret\/","title":{"rendered":"Sa po i vret ajri i ndotur kosovar\u00ebt?"},"content":{"rendered":"<p>Sipas Agjencis\u00eb Evropiane t\u00eb Mjedisit, 3700 persona kan\u00eb vdekur nga ajri i ndotur<\/p>\n<p>Gjat\u00eb s\u00eb enjtes, cil\u00ebsia e ajrit \u00ebsht\u00eb e d\u00ebmshme p\u00ebr qytetar\u00ebt e Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p>Sipas matjeve t\u00eb Ambasad\u00ebs Amerikane n\u00eb Kosov\u00eb, vlera e AQI\u2019s\u00eb \u00ebsht\u00eb 103,  vler\u00eb kjo e cila mund t\u00eb paraqes rrezik p\u00ebr njer\u00ebzit t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb probleme me sh\u00ebndetin.<\/p>\n<p>Por problemi me ajrin, nuk kufizohet vet\u00ebm n\u00eb k\u00ebt\u00eb dit\u00eb. Ai ka qen\u00eb aktual gjat\u00eb viteve.<\/p>\n<p>E ky aj\u00ebr, ka shkaktuar deri tani 3700 vdekje t\u00eb njer\u00ebzve n\u00eb Kosov\u00eb, p\u00ebrkat\u00ebsisht 0.2% t\u00eb popullsis\u00eb.  Kjo sipas t\u00eb dh\u00ebnave nga Agjencia Evropiane e Mjedisit n\u00eb raportin \u201cCil\u00ebsia e ajrit n\u00eb Europ\u00eb-2018\u201d, informacione t\u00eb cilat i referohen vitit 2015.<\/p>\n<p>Numri i vdekjeve \u00ebsht\u00eb matur n\u00eb raport me popullsin\u00eb, e duke pasur parasysh numrin m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl t\u00eb banor\u00ebve n\u00eb vend, Kosova prin n\u00eb list\u00ebn e vdekjeve nga ndotja e ajrit n\u00eb raport me popullsin\u00eb n\u00eb Evrop\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb Serbi, ky tregues \u00ebsht\u00eb 0.18% (rreth 13 mij\u00eb vdekje)  dhe n\u00eb Maqedoni  0.14% e popullsis\u00eb (3,000 vdekje), duke u renditur p\u00ebrkat\u00ebsisht n\u00eb vend t\u00eb dyt\u00eb dhe t\u00eb tret\u00eb n\u00eb Europ\u00eb.<\/p>\n<p>Shqip\u00ebria, ndryshe nga shtetet e tjera t\u00eb Ballkanit, rezulton t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb nivel relativisht t\u00eb ul\u00ebt t\u00eb vdekjeve t\u00eb shkaktuara nga ajri i ndotur, q\u00eb llogariten n\u00eb 1400 persona n\u00eb vit, ose 0.05% e popullsis\u00eb, duke u renditur e 29-a n\u00eb Europ\u00eb, nga 37 shtete gjithsej.<\/p>\n<p>N\u00eb vler\u00eb absolute, vdekjet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha jan\u00eb n\u00eb Gjermani dhe Itali, p\u00ebrkat\u00ebsisht 62.3 mij\u00eb dhe 60 mij\u00eb persona. Megjithat\u00eb kjo shif\u00ebr e lart\u00eb flet p\u00ebr shtete me shif\u00ebr t\u00eb lart\u00eb t\u00eb popull\u00ebsis\u00eb, gjithashtu.<\/p>\n<p>N\u00ebse llogariten vdekjet e lidhura me ndotjen e ajrit p\u00ebr 100,000 banor\u00eb, vende si Bullgaria, Rumania dhe Hungaria e kan\u00eb k\u00ebt\u00eb tregues shum\u00eb m\u00eb keq.<\/p>\n<p>Transporti rrugor \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga burimet kryesore t\u00eb Europ\u00ebs p\u00ebr ndotjen e ajrit, sidomos t\u00eb ndot\u00ebsve t\u00eb d\u00ebmsh\u00ebm si dioksidi i azotit dhe grimcat, sipas  \u2018Cil\u00ebsia e ajrit n\u00eb Europ\u00eb \u2013 raporti i vitit 2018\u2019 nga Agjencia Europiane e Mjedisit.<\/p>\n<p>Ndotja e ajrit gjithashtu ka ndikime t\u00eb konsiderueshme ekonomike, shkurtim t\u00eb jet\u00ebs, rritjen e kostove mjek\u00ebsore dhe reduktimin e produktivitetit n\u00ebp\u00ebr ekonomi gjat\u00eb dit\u00ebve t\u00eb pun\u00ebs t\u00eb humbura p\u00ebr shkak t\u00eb sh\u00ebndetit t\u00eb s\u00ebmur\u00eb. Ndotja e ajrit gjithashtu ndikon negativisht n\u00eb ekosistemet, duke d\u00ebmtuar tok\u00ebn, pyjet, liqenet dhe lumenjt\u00eb dhe duke reduktuar rendimentet bujq\u00ebsore.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sipas Agjencis\u00eb Evropiane t\u00eb Mjedisit, 3700 persona kan\u00eb vdekur nga ajri i ndotur Gjat\u00eb s\u00eb enjtes, cil\u00ebsia e ajrit \u00ebsht\u00eb e d\u00ebmshme p\u00ebr qytetar\u00ebt e Kosov\u00ebs. Sipas matjeve t\u00eb Ambasad\u00ebs Amerikane n\u00eb Kosov\u00eb, vlera e AQI\u2019s\u00eb \u00ebsht\u00eb 103, vler\u00eb kjo e cila mund t\u00eb paraqes rrezik p\u00ebr njer\u00ebzit t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb probleme me sh\u00ebndetin. Por [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":26955,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-28006","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28006","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28006"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28006\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/26955"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28006"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28006"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28006"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}