{"id":29878,"date":"2018-12-08T12:35:36","date_gmt":"2018-12-08T12:35:36","guid":{"rendered":"http:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=29878"},"modified":"2018-12-08T12:35:36","modified_gmt":"2018-12-08T12:35:36","slug":"asnje-zgjidhje-per-ndotjen-e-ajrit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/asnje-zgjidhje-per-ndotjen-e-ajrit\/","title":{"rendered":"Asnj\u00eb zgjidhje p\u00ebr ndotjen e ajrit"},"content":{"rendered":"<p>Shifra alarmante kan\u00eb treguar mat\u00ebsit e nivelit t\u00eb ndotjes s\u00eb ajrit n\u00eb Prishtin\u00eb, n\u00eb fillim t\u00eb jav\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb dhjetorit. Fal\u00eb reshjeve t\u00eb shiut dhe er\u00ebrave, gjendja u p\u00ebrmir\u00ebsua p\u00ebr pak dit\u00eb, kah mesi i jav\u00ebs.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, ajri i ndotur, i rreziksh\u00ebm p\u00ebr sh\u00ebndetin e njeriut, mbetet shqet\u00ebsim p\u00ebr qytetar\u00ebt gjat\u00eb gjith\u00eb sezonit t\u00eb dimrit.<\/p>\n<p>Kryeqyteti i Kosov\u00ebs, Prishtina dhe disa qytete t\u00eb tjera si Obiliqi, Mitrovica, Gjilani, Drenasi e Peja, ka nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb q\u00eb p\u00ebrballen me k\u00ebt\u00eb problem, por alarmi p\u00ebr gjendjen e r\u00ebnd\u00eb \u00ebsht\u00eb ndezur ve\u00e7mas n\u00eb tre vjet\u00ebt e fundit, prej kur mat\u00ebsit e nivelit t\u00eb ndotjes s\u00eb ajrit kan\u00eb marr\u00eb m\u00eb shum\u00eb v\u00ebmendje.<\/p>\n<p>Vitin e kaluar, n\u00eb Prishtin\u00eb, me q\u00ebllim t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsimit t\u00eb cil\u00ebsis\u00eb s\u00eb ajrit, p\u00ebr dy dit\u00eb, ishte ndaluar qarkullimi i veturave n\u00eb zon\u00ebn qend\u00ebr, duke lejuar vet\u00ebm l\u00ebvizjen e autobus\u00ebve urban dhe taksive.<\/p>\n<p>K\u00ebt\u00eb vit, ndalimi i shitjes s\u00eb th\u00ebngjillit p\u00ebr ngrohje, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb prej masave t\u00eb marra, deri tash, nga Ministria e Mjedisit p\u00ebr p\u00ebrmir\u00ebsimin e gjendjes.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb ministri thon\u00eb se jav\u00ebn e ardhshme do t\u00eb mbajn\u00eb mbledhjen e radh\u00ebs t\u00eb Task\u00eb Forc\u00ebs p\u00ebr p\u00ebrmir\u00ebsimin e cil\u00ebsis\u00eb s\u00eb ajrit, ku do t\u00eb diskutojn\u00eb p\u00ebr masat emergjente dhe ato afatgjate.<\/p>\n<p>P\u00ebrderisa e vler\u00ebson si problem t\u00eb trash\u00ebguar, Leutrim Sahiti, k\u00ebshilltar politik i ministrit t\u00eb Mjedisit, thot\u00eb se thot\u00eb se s\u00eb shpejti do t\u00eb marrin masa p\u00ebr t\u00eb reduktuar ndotjen nga termocentrali \u201cKosova B\u201d, veturat e vjetra dhe derivatet e cil\u00ebsis\u00eb jo t\u00eb mir\u00eb.<\/p>\n<p>Sipas tij, ata kan\u00eb marr\u00eb zotimin e Ministris\u00eb s\u00eb Infrastruktur\u00ebs, p\u00ebr fuqizimin e udh\u00ebzimit administrativ p\u00ebr matjen e sasis\u00eb s\u00eb gazrave q\u00eb lirojn\u00eb veturat, nd\u00ebrsa shton se k\u00ebrkuar, nga Ministria e Tregtis\u00eb dhe Industris\u00eb, kontrolle m\u00eb t\u00eb rrepta p\u00ebr cil\u00ebsin\u00eb e derivateve.<\/p>\n<p>Tani kemi filluar me hapa konkret, mir\u00ebpo fatkeq\u00ebsisht nuk pritet t\u00eb kemi p\u00ebrmir\u00ebsime t\u00eb shpejta, duke marr\u00eb parasysh q\u00eb nevojiten investime, qoft\u00eb me nd\u00ebrrimin e filtrave t\u00eb \u2018Kosov\u00ebs B\u2019, q\u00eb kemi marr\u00eb konfirmim nga ministri (Valdrin) Lluka q\u00eb do t\u00eb fillojn\u00eb me investime t\u00eb tilla, po ashtu edhe shtrirjen e rrjetit t\u00eb koogjenerimit, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb qytetar\u00ebt t\u00eb mos ken\u00eb nevoj\u00eb t\u00eb p\u00ebrdorin th\u00ebngjillin, por t\u00eb ken\u00eb alternativa m\u00eb miq\u00ebsore p\u00ebr ngrohje gjat\u00eb sezonit vjesht\u00eb-dim\u00ebr\u201d, thot\u00eb Sahiti.<\/p>\n<p>Ai thot\u00eb se Ministria e Mjedisit, nuk ka parapar\u00eb rritje t\u00eb buxhetit p\u00ebr projektet q\u00eb lidhen me p\u00ebrmir\u00ebsimin e cil\u00ebsis\u00eb s\u00eb ajrit, p\u00ebr shkak se, sipas tij, ata nuk kan\u00eb projekte investuese n\u00eb k\u00ebt\u00eb fush\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cSa i p\u00ebrket ajrit nuk kemi parapar\u00eb nj\u00eb buxhet n\u00eb rritje, duke marr\u00eb parasysh se si ministri nuk kemi projekte investuese n\u00eb fush\u00ebn e ajrit, n\u00eb k\u00ebt\u00eb fush\u00eb kan\u00eb Ministria e Zhvillimit Ekonomik \u2013 n\u00eb nd\u00ebrrimin e filtrave, Ministria e Infrastruktur\u00ebs me zbatimin e udh\u00ebzimit, mir\u00ebpo ne t\u00ebrthorazi kemi ndikim n\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsimin e ajrit, me shtimin e zonave t\u00eb gjelbra dhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb aspekt do t\u00eb p\u00ebrkrahim komunat, kemi projekte p\u00ebr shtimin e zonave t\u00eb gjelbra\u201d, shton k\u00ebshilltari politik i ministrit Fatmir Matoshi.<\/p>\n<p>Pik\u00ebrisht munges\u00ebn e mjeteve financiare n\u00eb k\u00ebt\u00eb fush\u00eb e sheh si munges\u00eb serioziteti, aktivisti p\u00ebr mbrojtjen e mjedisit, Trim Ilazi, sipas t\u00eb cilit, institucionet nuk kan\u00eb plan t\u00eb qart\u00eb p\u00ebr zgjidhjen e k\u00ebtij problemi dhe veprojn\u00eb n\u00eb presion, vet\u00ebm kur gjendja b\u00ebhet alarmante.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb far presioni, n\u00ebse mund ta quajm\u00eb, institucionet dalin me akte te reja ligjore, q\u00eb duken shum\u00eb t\u00eb mira n\u00eb let\u00ebr, por q\u00eb n\u00eb fakt nuk kan\u00eb pasur nj\u00eb zbatim deri tash. E pastaj kur fillon t\u00eb b\u00ebhet buxhetimi p\u00ebr vitin e ardhsh\u00ebm, p\u00ebr mjetet q\u00eb n\u00eb fakt edhe tregojn\u00eb se sa do t\u00eb konkretizohet kjo q\u00eb \u00ebsht\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb let\u00ebr, at\u00ebher\u00eb n\u00eb buxhet, mjedisi \u00ebsht\u00eb prioriteti i fundit, zakonisht arsyetimi n\u00eb fund \u00ebsht\u00eb q\u00eb nuk ka mjete t\u00eb mjaftueshme ose di\u00e7ka e till\u00eb,\u201d thot\u00eb aktivisti Ilazi.<\/p>\n<p>Lidhur gjendjen e krijuar, ka reaguar edhe Zyra Komb\u00ebtare e Auditimit. Saranda Husaj, auditore e performanc\u00ebs thot\u00eb se kontrollet e cil\u00ebsis\u00eb s\u00eb ajrit n\u00eb Kosov\u00eb nuk jan\u00eb mb\u00ebshtetur dhe fuqizuar plot\u00ebsisht nga korniza e nevojshme ligjore, si dhe sistemi i monitorimit dhe raportimit nuk \u00ebsht\u00eb plot\u00ebsisht funksional.<\/p>\n<p>\u201cT\u00eb dy auditimet kan\u00eb konstatuar, midis tjerash, se parametrat e rreziksh\u00ebm p\u00ebr sh\u00ebndetin e njeriut si\u00e7 jan\u00eb grimcat e pluhurit PM10 dhe PM2.5, nuk jan\u00eb raportuar p\u00ebr muaj t\u00eb t\u00ebr\u00eb, e sidomos gjat\u00eb muajve t\u00eb dimrit, kur k\u00ebta parametra arrijn\u00eb vlera maksimale,\u201d tregon Husaj.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb, ambientalisti Ilazi theks t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb ndotjen e ajrit i v\u00eb metodave t\u00eb ngrohjes me th\u00ebngjill, dru e pelet, n\u00eb munges\u00eb t\u00eb ngrohjes kolektive dhe moszgjerimit t\u00eb rrjetit aktual t\u00eb ngrohjes.<\/p>\n<p>Duhet par\u00eb edhe mund\u00ebsin\u00eb q\u00eb t\u00eb ket\u00eb edhe pika t\u00eb tjera qendrore n\u00eb baz\u00eb t\u00eb s\u00eb cilave ngrohen qytetar\u00ebt, munden t\u00eb ken\u00eb mjete tjera alternative t\u00eb ngrohjes, ku mundet, p\u00ebr shembull, t\u00eb p\u00ebrdoret gazi natyror ose t\u00eb shihet ndonj\u00eb linj\u00eb tjet\u00ebr e drejtp\u00ebrdrejt\u00eb me termocentralet. Termocentralet ashtu-k\u00ebshtu do i kemi edhe p\u00ebr ca koh\u00eb, pas marr\u00ebveshjeve t\u00eb k\u00ebqija q\u00eb jan\u00eb b\u00ebr\u00eb, prandaj mundemi ta optimizojm\u00eb at\u00eb qasje, p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb ngrohje t\u00eb tjera alternative n\u00eb qytet\u201d, vler\u00ebson ai.<\/p>\n<p>Aktualisht n\u00eb gjith\u00eb vendin, vet\u00ebm Prishtina dhe Gjakova kan\u00eb ngrohtore t\u00eb qytetit.<br \/>\nP\u00ebrderisa, nd\u00ebrmarrja publike \u201cTermokos\u201d u ofron ngrohje vet\u00ebm 13 mij\u00eb konsumator\u00ebve t\u00eb saj, pjesa m\u00eb e madhe e nd\u00ebrtesave kolektive t\u00eb kryeqytetit nuk jan\u00eb t\u00eb lidhur n\u00eb rrjetin e saj t\u00eb ngrohjes. Kjo edhe p\u00ebrkund\u00ebr premtimeve p\u00ebr zgjerim t\u00eb rrjetit p\u00ebr vite me radh\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb raport t\u00eb Agjencis\u00eb Evropiane t\u00eb Ambientit, t\u00eb publikuar n\u00eb fund t\u00eb tetorit (2018), e i cili i referohet t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb vitit 2015, thuhet se numri i vdekjeve t\u00eb parakohshme nga s\u00ebmundjet q\u00eb lidhen me ajrin e ndotur \u00ebsht\u00eb 3700.\/rel<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shifra alarmante kan\u00eb treguar mat\u00ebsit e nivelit t\u00eb ndotjes s\u00eb ajrit n\u00eb Prishtin\u00eb, n\u00eb fillim t\u00eb jav\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb dhjetorit. Fal\u00eb reshjeve t\u00eb shiut dhe er\u00ebrave, gjendja u p\u00ebrmir\u00ebsua p\u00ebr pak dit\u00eb, kah mesi i jav\u00ebs. Megjithat\u00eb, ajri i ndotur, i rreziksh\u00ebm p\u00ebr sh\u00ebndetin e njeriut, mbetet shqet\u00ebsim p\u00ebr qytetar\u00ebt gjat\u00eb gjith\u00eb sezonit t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":28269,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-29878","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29878","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=29878"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29878\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28269"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=29878"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=29878"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=29878"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}