{"id":31042,"date":"2019-01-05T16:04:11","date_gmt":"2019-01-05T16:04:11","guid":{"rendered":"http:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=31042"},"modified":"2019-01-05T16:04:11","modified_gmt":"2019-01-05T16:04:11","slug":"rritet-numri-i-te-papuneve-dhe-i-punekerkuesve","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/rritet-numri-i-te-papuneve-dhe-i-punekerkuesve\/","title":{"rendered":"Rritet numri i t\u00eb papun\u00ebve dhe i pun\u00ebk\u00ebrkuesve"},"content":{"rendered":"<p>Edhe n\u00eb vitin 2018, pun\u00ebk\u00ebrkuesit kosovar\u00eb u ballafaquan me munges\u00eb t\u00eb vendeve t\u00eb pun\u00ebs. Papun\u00ebsia p\u00ebr vitin 2018 ka arritur shkall\u00ebn prej 30.7 p\u00ebr qind, dhe nga 1.2 milion\u00eb qytetar\u00eb n\u00eb mosh\u00eb pune, vet\u00ebm 347 mij\u00eb jan\u00eb t\u00eb pun\u00ebsuar.<\/p>\n<p>Skemat sociale, mungesa e shkatht\u00ebsive t\u00eb pun\u00ebs, mungesa e investimeve dhe eksportit jan\u00eb disa nga faktor\u00ebt q\u00eb ekspert\u00eb t\u00eb fush\u00ebs s\u00eb ekonomis\u00eb thon\u00eb se kan\u00eb ndikuar n\u00eb rritjen e papun\u00ebsis\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb numri i pun\u00ebk\u00ebrkuesve arrin deri n\u00eb 100 mij\u00eb, bizneset private kan\u00eb nevoj\u00eb t\u00eb vazhdueshme p\u00ebr kuadro t\u00eb profileve t\u00eb caktuara por k\u00ebta t\u00eb fundit ballafaqohen me munges\u00eb t\u00eb kuadrove.<\/p>\n<p>Kjo dukuri v\u00eb n\u00eb pah hendekun q\u00eb ekziston n\u00eb mes t\u00eb ofruesve t\u00eb pun\u00ebs dhe atyre q\u00eb jan\u00eb t\u00eb aft\u00eb p\u00ebr pun\u00eb.<\/p>\n<p>Ministri i Pun\u00ebs dhe Mir\u00ebqenies Sociale, Skender Re\u00e7ica, thot\u00eb se problemi i papun\u00ebsis\u00eb n\u00eb vend \u00ebsht\u00eb i kamotsh\u00ebm. Sipas tij, shkalla e lart\u00eb e papun\u00ebsis\u00eb e ka p\u00ebrcjell\u00eb vendin p\u00ebr nj\u00eb periudh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb, dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb shton se si ministri jan\u00eb p\u00ebrkushtuar n\u00eb zbutjen e papun\u00ebsis\u00eb n\u00eb vend.<\/p>\n<p>Ai thot\u00eb se jan\u00eb duke bashk\u00ebpunuar me Ministrin\u00eb e Arsimit, Ministrin\u00eb e Tregtis\u00eb dhe Industris\u00eb si dhe dikastere tjera q\u00eb t\u00eb orientojn\u00eb t\u00eb rinjt\u00eb nga arsimi profesional.<\/p>\n<p>Si Ministri, n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb masave aktive t\u00eb tregut t\u00eb pun\u00ebs, af\u00ebr 11 mij\u00eb pun\u00ebk\u00ebrkues i kemi trajtuar me nd\u00ebrmjet\u00ebsim pun\u00ebsim, m\u00eb masa aktive t\u00eb tregut t\u00eb pun\u00ebs, me mb\u00ebshtetje n\u00eb vet\u00ebpun\u00ebsim, me aft\u00ebsim profesional. I kemi af\u00ebr 11 mij\u00eb pun\u00ebk\u00ebrkues t\u00eb cil\u00ebt i kemi trajnuar dhe p\u00ebrgatitur n\u00eb pun\u00ebsimin e tyre. Po p\u00ebrpiqemi q\u00eb p\u00ebr numrin e t\u00eb papun\u00ebve, apo numrin e atyre q\u00eb i kemi t\u00eb regjistruar si pun\u00ebk\u00ebrkues, t\u00eb shikojm\u00eb edhe mund\u00ebsi tjera. Nuk \u00ebsht\u00eb intenca jon\u00eb q\u00eb t\u00eb shikojm\u00eb t\u00eb zbrazim vendin dhe kuadrot q\u00eb i kemi p\u00ebrgatit\u00eb t\u2019i d\u00ebrgojm\u00eb jasht\u00eb vendit\u201d, thot\u00eb Re\u00e7ica, raporton Kosovapress.<\/p>\n<p>Ai shprehet i bindur se vitin e ardhsh\u00ebm do t\u00eb rritet edhe m\u00eb shum\u00eb numri i atyre t\u00eb cil\u00ebt do t\u00eb trajnohen p\u00ebr pun\u00eb t\u00eb p\u00ebrkohshme n\u00eb Bashkimin Evropian, t\u00eb cil\u00ebt, pas p\u00ebrfundimit t\u00eb periudh\u00ebs sa punojn\u00eb, t\u00eb kthehen n\u00eb vend.<\/p>\n<p>Kurse kryetari i bordit t\u00eb Od\u00ebs s\u00eb Afarizmit t\u00eb Kosov\u00ebs, Sk\u00ebnder Krasniqi, ka b\u00ebr\u00eb t\u00eb ditur se n\u00eb krahasim m\u00eb vitin e kaluar, n\u00eb 2018-\u00ebn, Kosova pati mbi 15 mij\u00eb vende pune m\u00eb pak, se n\u00eb vitin 2017.<\/p>\n<p>Sipas tij, kjo tregon se vendi nuk ka kaluar as n\u00eb nivelin e vitit t\u00eb kaluar t\u00eb pun\u00ebsimit dhe ka nj\u00eb diferenc\u00eb ekstreme me rajonin.<\/p>\n<p>\u201cFatkeq\u00ebsisht edhe k\u00ebt\u00eb vit, mund\u00ebsit\u00eb e t\u00eb rinjve po jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb vogla, p\u00ebr shkak se n\u00eb Kosov\u00eb nuk ka nj\u00eb disproporcion n\u00eb mes t\u00eb k\u00ebrkes\u00ebs dhe nevoj\u00ebs. Institucionet e Kosov\u00ebs, Qeveria dhe bizneset n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi nuk po arrijn\u00eb t\u00eb ken\u00eb n\u00eb treg at\u00eb q\u00eb i nevojitet. Qeveria e Kosov\u00ebs po vazhdon t\u00eb krijoj\u00eb kuadro t\u00eb cil\u00ebt nuk kan\u00eb treg pune, por vet\u00ebm po diplomojn\u00eb dhe po jan\u00eb t\u00eb pa pun\u00eb\u201d, ka th\u00ebn\u00eb ai p\u00ebr KP.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00eb, Krasniqi thot\u00eb se jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrkushtuar maksimalisht n\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsimin e situat\u00ebs q\u00eb aktualisht po mbret\u00ebron, p\u00ebrmes arsimimit t\u00eb kuadrove p\u00ebr tregun e pun\u00ebs.<\/p>\n<p>\u201cJemi duke b\u00ebr\u00eb nj\u00eb p\u00ebrpjekje t\u00eb vazhdueshme me Qeverin\u00eb e Kosov\u00ebs, q\u00eb institucionet e Kosov\u00ebs t\u00eb arsimojn\u00eb kuadro p\u00ebr tregun e Kosov\u00ebs, jo vet\u00ebm kuadro sa p\u00ebr sy e faqe, por, p\u00ebr nevoja t\u00eb tregut. N\u00eb bizneset private ka nevoj\u00eb t\u00eb vazhdueshme p\u00ebr pun\u00ebtor\u00eb, p\u00ebr kuadro t\u00eb profileve t\u00eb caktuara dhe ka mungesa, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb papun\u00ebsia \u00ebsht\u00eb ekstrem e madhe. Sipas statistikave, papun\u00ebsia \u00ebsht\u00eb mbi 30 p\u00ebr qind, sipas statistikave t\u00eb TM3, por praktikisht papun\u00ebsia reale \u00ebsht\u00eb mbi 70 p\u00ebr qind. Sepse nga 1.2 milion\u00eb qytetar\u00eb n\u00eb mosh\u00eb pune, jan\u00eb vet\u00ebm 347 mij\u00eb t\u00eb pun\u00ebsuar, q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb diferenc\u00eb ekstremisht e madhe. Prej tyre, mbi 80 p\u00ebr qind jan\u00eb femra\u201d, shpjegon ai.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa kryetari i Od\u00ebs Ekonomike t\u00eb Kosov\u00ebs (OEK), Berat Rukiqi thot\u00eb se p\u00ebr shkak t\u00eb skemave sociale, nuk po mund t\u00eb ket\u00eb fokusim t\u00eb mjeteve buxhetore tek sektori privat gj\u00eb q\u00eb do t\u00eb ndikonte n\u00eb rritjen e eksportit dhe rrjedhimisht edhe n\u00eb krijimin e vendeve t\u00eb reja t\u00eb pun\u00ebs.<\/p>\n<p>Ai thot\u00eb se edhe kushtet e pun\u00ebs dhe informalitetit jan\u00eb dy faktor\u00eb t\u00eb tjer\u00eb q\u00eb ndikojn\u00eb n\u00eb shkall\u00ebn e papun\u00ebsis\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cUn\u00eb jam kritikues i madh i k\u00ebtyre politikave sociale q\u00eb i ka Kosova. Jo vet\u00ebm si individ, por edhe si p\u00ebrfaq\u00ebsues i sektorit privat sepse ne e kemi nj\u00eb barr\u00eb t\u00eb madhe sociale p\u00ebr shkak t\u00eb nj\u00eb pjese t\u00eb mir\u00eb t\u00eb buxhetit q\u00eb shkon p\u00ebr skemat sociale, q\u00eb un\u00eb besoj q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb barrier\u00eb edhe p\u00ebr reformim t\u00eb tregut t\u00eb pun\u00ebs, edhe p\u00ebr krijim t\u00eb mund\u00ebsive t\u00eb reja tek t\u00eb rinjt\u00eb\u201d, u shpreh Rukiqi.<\/p>\n<p>KosovaPress ka tentuar t\u00eb kontaktoj\u00eb edhe Od\u00ebn Amerikane t\u00eb Kosov\u00ebs, p\u00ebr t\u00eb trajtuar problemin e papun\u00ebsis\u00eb n\u00eb vend, porse nj\u00eb gj\u00eb e till\u00eb ka qen\u00eb e pamundur.<\/p>\n<p>Ndryshe, sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb ASK-s\u00eb, shkalla e pun\u00ebsimit n\u00eb Anket\u00ebn e Fuqis\u00eb Pun\u00ebtore (AFP), p\u00ebr tremujorin e tret\u00eb (TM3) 2018 ishte 29.1 p\u00ebr qind.<\/p>\n<p>Pun\u00ebsimi m\u00eb i lart\u00eb ishte tek meshkujt (45.6 p\u00ebr qind), nd\u00ebrsa pun\u00ebsimi te femrat ishte 12.6 p\u00ebr qind. Femrat jan\u00eb t\u00eb pun\u00ebsuara kryesisht n\u00eb sektor\u00ebt e arsimit, tregtis\u00eb dhe kujdesit sh\u00ebndet\u00ebsor, me 54.5 p\u00ebr qind t\u00eb tyre, nd\u00ebrsa meshkujt jan\u00eb kryesisht t\u00eb pun\u00ebsuar n\u00eb sektor\u00ebt e tregtis\u00eb, nd\u00ebrtimtaris\u00eb dhe prodhimit, me 44.1 p\u00ebr qind.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa sipas t\u00eb dh\u00ebnave q\u00eb ASK pati publikuar n\u00eb tremujorin e kat\u00ebrt (TM4) t\u00eb vitit 2017, Kosova kishte shkall\u00ebn e papun\u00ebsis\u00eb prej 28.7 p\u00ebr qind, shif\u00ebr kjo q\u00eb \u00ebsht\u00eb tejkaluar p\u00ebr 2 p\u00ebr qind vet\u00ebm deri n\u00eb tremujorin e tret\u00eb t\u00eb k\u00ebtij viti.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Edhe n\u00eb vitin 2018, pun\u00ebk\u00ebrkuesit kosovar\u00eb u ballafaquan me munges\u00eb t\u00eb vendeve t\u00eb pun\u00ebs. Papun\u00ebsia p\u00ebr vitin 2018 ka arritur shkall\u00ebn prej 30.7 p\u00ebr qind, dhe nga 1.2 milion\u00eb qytetar\u00eb n\u00eb mosh\u00eb pune, vet\u00ebm 347 mij\u00eb jan\u00eb t\u00eb pun\u00ebsuar. Skemat sociale, mungesa e shkatht\u00ebsive t\u00eb pun\u00ebs, mungesa e investimeve dhe eksportit jan\u00eb disa nga faktor\u00ebt [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":31043,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-31042","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31042","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31042"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31042\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/31043"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31042"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31042"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31042"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}