{"id":31267,"date":"2019-01-08T18:48:47","date_gmt":"2019-01-08T18:48:47","guid":{"rendered":"http:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=31267"},"modified":"2019-01-08T18:48:47","modified_gmt":"2019-01-08T18:48:47","slug":"mesimdhenesit-ne-kosove-si-shudra-ne-indi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/mesimdhenesit-ne-kosove-si-shudra-ne-indi\/","title":{"rendered":"M\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebsit n\u00eb Kosov\u00eb si Shudra n\u00eb Indi"},"content":{"rendered":"<p>Deri von\u00eb popullsia e Indis\u00eb ka qen\u00eb e ndar\u00eb n\u00eb tri kasta, Vaysia, Brahman\u00eb dhe Shudra.<\/p>\n<p>Shkruan: Betim Sherifi<\/p>\n<p>Sistemi i kastave kishte origjin\u00ebn n\u00eb ndarjen e hershme shoq\u00ebrore, k\u00ebshtu, n\u00eb qytet, sikurse edhe n\u00eb fshat, komuniteti ishte i ndar\u00eb n\u00eb kaste, nga m\u00eb t\u00eb lartat deri m\u00eb t\u00eb ul\u00ebtat.<\/p>\n<p>N\u00eb Vaysia kan\u00eb qen\u00eb tregtar\u00ebt, bujqit, zejtar\u00ebt dhe ushtria. Kasta Brahmane ka qen\u00eb kasta m\u00eb autoritative dhe m\u00eb e privilegjuar, ku b\u00ebnin pjes\u00eb, prift\u00ebrinjt\u00eb, poet\u00ebt, shkenc\u00ebtar\u00ebt dhe politikan\u00ebt. N\u00eb \u201cShudra \u201c kan\u00eb qen\u00eb pun\u00ebtor\u00ebt e pakualifikuar. K\u00ebshtu \u00e7do njeri i p\u00ebrkiste nj\u00eb kaste t\u00eb caktuar.<\/p>\n<p>Edhe pse diskrimimi i kastave, tashm\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb i lejuar nga ligji, nj\u00eb person q\u00eb i p\u00ebrket nj\u00eb kaste m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt, nuk mund t\u00eb ket\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtat mund\u00ebsi, p\u00ebr t\u00eb shkuar n\u00eb shkoll\u00eb dhe p\u00ebr t\u00eb gjetur pun\u00eb, si nj\u00eb person i nj\u00eb kaste t\u00eb lart\u00eb. K\u00ebshtu personat e shtresave t\u00eb ve\u00e7anta mund t\u00eb b\u00ebnin disa lloje pun\u00ebsh, t\u00eb vishnin veshje t\u00eb caktuara, t\u00eb luteshin n\u00eb m\u00ebnyra t\u00eb caktuara e n\u00eb vende t\u00eb ve\u00e7anta.<\/p>\n<p>F\u00ebmij\u00ebt e kast\u00ebs m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt nuk mund t\u00eb p\u00ebrziheshin me f\u00ebmij\u00ebt e kast\u00ebs m\u00eb t\u00eb privilegjuar. Gjendja m\u00eb e mjerueshme vazhdon n\u00ebp\u00ebr fshatra t\u00eb thella, ku \u201c t\u00eb paprekshmit\u201d kur shkojn\u00eb n\u00eb shkoll\u00eb, ul\u00ebn n\u00eb dysheme t\u00eb klas\u00ebs, nuk mund t\u00eb furnizohen me uj\u00eb nga uj\u00ebsjell\u00ebsi i fshatit sepse \u201c e ndotin \u201c at\u00eb, ata duhet ti heqin k\u00ebpuc\u00ebt n\u00ebse kan\u00eb k\u00ebpuc\u00eb kur kalojn\u00eb af\u00ebr sht\u00ebpive t\u00eb kast\u00ebs s\u00eb lart\u00eb.<\/p>\n<p>Po ashtu n\u00eb qytete, \u201c t\u00eb paprekshmit\u201d ( kasta e ul\u00ebt) kan\u00eb vende t\u00eb caktuar n\u00eb shkoll\u00eb. Edhe vet lideri shpirt\u00ebror Mahatma Gandi vritet p\u00ebr arsyen se iu kushtoi v\u00ebmendjen fatit \u201d t\u00eb paprekshm\u00ebve\u201c. Aktualisht n\u00eb Indi nuk ka m\u00eb kasta por ende ndihen pasojat e tyre<\/p>\n<p>E n\u00eb Kosov\u00eb sipas projektligjit t\u00eb ri mbi pagat, m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebsit mund t\u00eb marrin epitetin e kast\u00ebs SHUDRA, ku n\u00eb baz\u00eb t\u00eb koeficient q\u00ebndrojn\u00eb m\u00eb posht\u00eb se t\u00eb gjitha profesionet tjera. Ajo \u00e7ka \u00ebsht\u00eb me r\u00ebnd\u00ebsi k\u00ebtu, pa marr\u00eb parasysh vler\u00ebn e koeficientit arsimtar\u00ebt jan\u00eb radhit n\u00eb rangun e fundit, mbas pun\u00ebtor\u00ebve q\u00eb jan\u00eb vet\u00ebm pun\u00ebtor\u00ebt teknik, ndihm\u00ebs, kuzhinier, kopshtar.<\/p>\n<p>Nj\u00eb m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebs i shkoll\u00ebs fillore \u00ebsht\u00eb radhitur mbas infermieres, q\u00eb \u00ebsht\u00eb me shkoll\u00eb t\u00eb mesme. Infermieria e lart\u00eb e ka koeficientin 1.95, nd\u00ebrsa arsimtari n\u00eb shkoll\u00ebn fillore e ka 1.75. Nd\u00ebrsa, arsimtari n\u00eb shkoll\u00ebn e mesme e ka koeficientin 1.9, infermieria e lart\u00eb e ka 1.95. Nj\u00eb nx\u00ebn\u00ebs i shkoll\u00ebs s\u00eb mjek\u00ebsis\u00eb, e kryen shkoll\u00ebn e mjek\u00ebsis\u00eb, hyn n\u00eb pun\u00eb edhe e ka rrog\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe se arsimtari i vet.<\/p>\n<p>Arsimtar\u00ebt i kan\u00eb radhitur n\u00eb mesin e fundit sa iu p\u00ebrket pagave, konkretisht projektligji p\u00ebr paga t\u00eb arsimit, e n\u00ebn\u00e7mon pun\u00ebn e m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebsit edhe ashtu ky profesion deri tani \u00ebsht\u00eb n\u00ebn\u00e7muar n\u00eb vazhdim\u00ebsi nga politika e vet shoq\u00ebria ku vazhdimisht sulmohen m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebsit p\u00ebr ngecje n\u00eb cil\u00ebsi e kur dihet mir\u00eb q\u00eb cil\u00ebsia n\u00eb arsim nuk varet vet\u00ebm nga m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebsit, por jan\u00eb nj\u00eb mal faktor\u00eb q\u00eb ndikojn\u00eb n\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsimin e cil\u00ebsis\u00eb n\u00eb arsim.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Deri von\u00eb popullsia e Indis\u00eb ka qen\u00eb e ndar\u00eb n\u00eb tri kasta, Vaysia, Brahman\u00eb dhe Shudra. Shkruan: Betim Sherifi Sistemi i kastave kishte origjin\u00ebn n\u00eb ndarjen e hershme shoq\u00ebrore, k\u00ebshtu, n\u00eb qytet, sikurse edhe n\u00eb fshat, komuniteti ishte i ndar\u00eb n\u00eb kaste, nga m\u00eb t\u00eb lartat deri m\u00eb t\u00eb ul\u00ebtat. N\u00eb Vaysia kan\u00eb qen\u00eb tregtar\u00ebt, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":31268,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-31267","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31267","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31267"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31267\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/31268"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31267"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31267"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31267"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}