{"id":34466,"date":"2019-02-24T09:50:10","date_gmt":"2019-02-24T09:50:10","guid":{"rendered":"http:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=34466"},"modified":"2019-02-24T09:50:10","modified_gmt":"2019-02-24T09:50:10","slug":"rreth-1900-nxenes-braktisen-shkollen-per-nje-vit-ne-kosove","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/rreth-1900-nxenes-braktisen-shkollen-per-nje-vit-ne-kosove\/","title":{"rendered":"Rreth 1900 nx\u00ebn\u00ebs braktisen shkoll\u00ebn p\u00ebr nj\u00eb vit n\u00eb Kosov\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>Shp\u00ebrnguljet e m\u00ebdha t\u00eb popullsis\u00eb nga vendet rurale n\u00eb ato urbane, dalja jasht\u00eb Kosov\u00ebs p\u00ebr n\u00eb vendet e BE-s\u00eb dhe r\u00ebnia e natalitetit, ka b\u00ebr\u00eb q\u00eb shum\u00eb shkolla t\u00eb komunave t\u00eb Kosov\u00ebs n\u00eb viset rurale t\u00eb mbesin m\u00eb pak nx\u00ebn\u00ebs, madje disa prej tyre edhe t\u00eb mbyll\u00ebn. <\/p>\n<p>Vet\u00ebm gjat\u00eb k\u00ebtyre muajve t\u00eb vitit 2019, jan\u00eb par\u00eb n\u00eb rrjete sociale disa largime t\u00eb nx\u00ebn\u00ebsve prej shkollave ku kan\u00eb vijuar m\u00ebsimin, ku shumica prej tyre p\u00ebr shkak t\u00eb bashkimit familjar, pra shkuarjen n\u00eb vendet e BE-s\u00eb me familje.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb vitit 2017\/2018 sipas statistikave t\u00eb MASHT-it d\u00ebrguar p\u00ebr Indeksonline, 1870 nx\u00ebn\u00ebs kan\u00eb braktisur m\u00ebsimet p\u00ebr arsye familjare, sociale e faktor\u00eb tjer\u00eb.<br \/>\n<img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/7CB40C98-3C74-4BCF-9B31-28CF91A7FB00-300x102.jpeg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"102\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-34467\" srcset=\"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/7CB40C98-3C74-4BCF-9B31-28CF91A7FB00-300x102.jpeg 300w, https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/7CB40C98-3C74-4BCF-9B31-28CF91A7FB00-600x204.jpeg 600w, https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/7CB40C98-3C74-4BCF-9B31-28CF91A7FB00.jpeg 698w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>Braktisja e shkoll\u00ebs n\u00eb arsimin fillor dhe t\u00eb mes\u00ebm t\u00eb ul\u00ebt<br \/>\nSi\u00e7 shihet edhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb tabel\u00eb, 228 ka qen\u00eb numri i nx\u00ebn\u00ebsve q\u00eb kan\u00eb braktisur shkoll\u00ebn n\u00eb arsimin fillor dhe t\u00eb mes\u00ebm t\u00eb ul\u00ebt, nd\u00ebrsa 1642 shkoll\u00ebn n\u00eb arsimin e mes\u00ebm t\u00eb lart\u00eb.<\/p>\n<p>Por, braktisja m\u00eb e madhe e shkoll\u00ebs ka qen\u00eb n\u00eb vitet 2009\/2010. Sipas k\u00ebtyre statistikave, numri i nx\u00ebn\u00ebsve q\u00eb kan\u00eb l\u00ebn\u00eb shkoll\u00ebn n\u00eb arsimin fillor dhe t\u00eb mes\u00ebm t\u00eb ul\u00ebt \u00ebsht\u00eb 1920, nd\u00ebrsa shkoll\u00ebn e mesme t\u00eb lart\u00eb e kan\u00eb braktisur 3 mij\u00eb e 208 nx\u00ebn\u00ebs.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/8010A2AD-FF74-4322-91AC-625D5BEBB35A-300x94.jpeg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"94\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-34468\" srcset=\"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/8010A2AD-FF74-4322-91AC-625D5BEBB35A-300x94.jpeg 300w, https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/8010A2AD-FF74-4322-91AC-625D5BEBB35A-600x188.jpeg 600w, https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/8010A2AD-FF74-4322-91AC-625D5BEBB35A.jpeg 704w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>Braktisja e shkoll\u00ebs n\u00eb arsimin e mes\u00ebm t\u00eb lart\u00eb <\/p>\n<p>Ky num\u00ebr ka r\u00ebn\u00eb n\u00eb vitet pasuese n\u00eb 2010\/2011 numri i atyre q\u00eb kan\u00eb l\u00ebn\u00eb shkoll\u00ebn  \u00ebsht\u00eb 4620.<\/p>\n<p>Ky num\u00ebr me pas n\u00eb vitin 2014 ka r\u00ebn\u00eb 1408, nj\u00eb r\u00ebnie e madhe nga mbi pes\u00eb mij\u00eb sa ka qen\u00eb m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb p\u00ebrgjigje me shkrim nga MASHT p\u00ebr Indeksonline thuhet se braktisjen m\u00eb t\u00eb madhe e ka Peja, pastaj Gjakova e k\u00ebshtu m\u00eb radh\u00eb.<\/p>\n<p>Mir\u00ebpo, theksohet se raportimi p\u00ebr braktisjet e shkoll\u00ebs nuk \u00ebsht\u00eb i mjaftuesh\u00ebm nga komunat.<\/p>\n<p>\u201cSipas raportimeve n\u00eb SMIA, braktisjen m\u00eb t\u00eb madhe e ka Peja, pastaj Gjakova, Fush\u00eb Kosova e Prizreni, mir\u00ebpo e dim\u00eb q\u00eb raportimi nuk \u00ebsht\u00eb i mjaftuesh\u00ebm nga komunat. Ka komuna q\u00eb nuk kan\u00eb raportuar fare nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb kan\u00eb nx\u00ebn\u00ebs braktis\u00ebs\u201d, thuhet n\u00eb p\u00ebrgjigjen e tyre.<\/p>\n<p>Mir\u00ebpo, sipas Drejtuesit t\u00eb Qendr\u00ebs p\u00ebr Arsim t\u00eb Kosov\u00ebs, Dukagjin Pupovci, shkalla e braktisjes s\u00eb shkollimit n\u00eb Kosov\u00eb n\u00eb krahasim me vendet evropiane \u00ebsht\u00eb m\u00eb e ul\u00ebt.<\/p>\n<p>Ai ka theksuar se ndryshe se si ishte situata n\u00eb fillimit t\u00eb shekullit, tani ka nj\u00eb avancim t\u00eb ndjesh\u00ebm, sidomos tek vajzat.<\/p>\n<p>\u201cShkalla e braktisjes s\u00eb shkollimit n\u00eb Kosov\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb e ul\u00ebt se n\u00eb secilin vend evropian: 0.1% n\u00eb arsimin e obliguesh\u00ebm dhe 1.8% n\u00eb arsimin e mes\u00ebm t\u00eb lart\u00eb. N\u00eb rastin e arsimimit t\u00eb obliguesh\u00ebm kjo paraqet nj\u00eb avancim t\u00eb ndjesh\u00ebm n\u00eb raport me situat\u00ebn e fillimit t\u00eb shekulli, kur braktisja ka qen\u00eb dukuri n\u00eb disa zona t\u00eb vendit, sidomos tek vajzat. Braktisja n\u00eb arsimin e mes\u00ebm t\u00eb lart\u00eb kryesisht ndodh\u00eb tek djemt\u00eb, p\u00ebr shkaqe ekonomike dhe mendoj se do t\u00eb ishte m\u00eb e madhe sikur t\u00eb kishte m\u00eb shum\u00eb mund\u00ebsi pun\u00ebsimi, pasi k\u00ebshtu ndodh\u00eb n\u00eb t\u00eb gjitha vendet e zhvilluara. Pra, nuk b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr ndonj\u00eb situat\u00eb alarmante, por shkollat duhet t\u00eb luftojn\u00eb p\u00ebr secilin nx\u00ebn\u00ebs\u201d, ka th\u00ebn\u00eb Popovci.<\/p>\n<p>Sipas tij, statistika zyrtare raporton se rreth 5% e f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb mosh\u00ebs 6-14 vje\u00e7 jan\u00eb jasht\u00eb arsimit t\u00eb obliguesh\u00ebm. <\/p>\n<p>\u201cArsyet p\u00ebr k\u00ebt\u00eb duhet analizuar, pasi nj\u00eb gj\u00eb e till\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb deri tani. Mund t\u00eb ndodh\u00eb q\u00eb problemi q\u00ebndron tek shp\u00ebrngulja e familjeve jasht\u00eb vendit ose tek regjistrimi i von\u00eb i disa f\u00ebmij\u00ebve n\u00eb klas\u00ebn e par\u00eb. Apo edhe mund t\u00eb ket\u00eb gabime n\u00eb statistika p\u00ebr shkak t\u00eb vler\u00ebsimit jo t\u00eb sakt\u00eb t\u00eb popullsis\u00eb\u201d, ka th\u00ebn\u00eb mes t\u00eb tjerash ai.<\/p>\n<p>Zyrtar\u00eb nga MASHT kan\u00eb th\u00ebn\u00eb se arsyet p\u00ebr braktisjen e shkoll\u00ebs nga t\u00eb dy gjinit\u00eb jan\u00eb kryesisht sociale e familjare, por edhe individuale. <\/p>\n<p>\u201cPor n\u00ebse i trajtojm\u00eb t\u00eb gjith\u00eb faktor\u00ebt n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi q\u00eb ndikojn\u00eb n\u00eb braktisjen e shkollimit, jan\u00eb si n\u00eb vijim: Faktor\u00ebt individual\u00eb si s\u00ebmundjet e ndryshme, aft\u00ebsit\u00eb e kufizuara, martesa e hershme, p\u00ebrkrahja e vog\u00ebl nga familja, p\u00ebrfshirja n\u00eb dukuri negative, p\u00ebrdorimi i narkotik\u00ebve, qasja individuale ndaj arsimit, etj. Faktor\u00ebt familjar\u00eb si mungesa e kujdesit adekuat prind\u00ebror (pa t\u00eb dy ose nj\u00ebrin prind dhe shkuror\u00ebzimet), niveli i arsimimit t\u00eb prind\u00ebrve, mentaliteti kulturor i familjeve, mos-bashk\u00ebpunimi\/mos-adaptimi i familjes me rrethin (sidomos i familjeve t\u00eb migruara); f\u00ebmij\u00ebt si mbajt\u00ebs t\u00eb familjes, etj. Faktor\u00eb shkollor\u00eb si pozita gjeografike e shkollave (rreziqet gjat\u00eb udh\u00ebtimit sidomos n\u00eb zonat malore, relacionet) arsimtar\u00eb-nx\u00ebn\u00ebs dhe anasjelltas, nx\u00ebn\u00ebs-nx\u00ebn\u00ebs (sjelljet joadekuate, vler\u00ebsimet jokorrekte, dhuna, keqp\u00ebrdorimi i teknologjis\u00eb informative, etj.), mungesa e sh\u00ebrbimeve adekuate profesionale n\u00eb trajtimin e problemeve brenda shkoll\u00ebs, niveli jo i duhur i bashk\u00ebpunimit t\u00eb shkollave me sh\u00ebrbimet dhe faktor\u00ebt social\u00eb, ku p\u00ebrfshihen problemet sociale\/varf\u00ebria, niveli jo i duhur i bashk\u00ebpunimit nd\u00ebr-institucional dhe me komunitetin, dukurit\u00eb negative brenda shoq\u00ebris\u00eb, l\u00ebvizjet, migrimet, et\u201d, thuhet n\u00eb p\u00ebrgjigj\u00ebn e tyre.<\/p>\n<p>Indeksonline disa muaj m\u00eb par\u00eb ka marr\u00eb p\u00ebrgjigje nga pothuajse t\u00eb gjitha drejtorit\u00eb e arsimit n\u00ebp\u00ebr komuna, t\u00eb cil\u00ebt konfirmojn\u00eb r\u00ebnien e numrit t\u00eb nx\u00ebn\u00ebsve, e madje mbylljen e shum\u00eb paraleleve n\u00ebp\u00ebr vendet urbane.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shp\u00ebrnguljet e m\u00ebdha t\u00eb popullsis\u00eb nga vendet rurale n\u00eb ato urbane, dalja jasht\u00eb Kosov\u00ebs p\u00ebr n\u00eb vendet e BE-s\u00eb dhe r\u00ebnia e natalitetit, ka b\u00ebr\u00eb q\u00eb shum\u00eb shkolla t\u00eb komunave t\u00eb Kosov\u00ebs n\u00eb viset rurale t\u00eb mbesin m\u00eb pak nx\u00ebn\u00ebs, madje disa prej tyre edhe t\u00eb mbyll\u00ebn. Vet\u00ebm gjat\u00eb k\u00ebtyre muajve t\u00eb vitit 2019, jan\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":34469,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-34466","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34466","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=34466"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34466\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/34469"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=34466"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=34466"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=34466"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}