{"id":39564,"date":"2019-05-05T10:44:34","date_gmt":"2019-05-05T10:44:34","guid":{"rendered":"http:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=39564"},"modified":"2019-05-05T10:44:34","modified_gmt":"2019-05-05T10:44:34","slug":"samiti-i-berlinit-ajo-qe-nuk-u-tha-deri-me-tani","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/samiti-i-berlinit-ajo-qe-nuk-u-tha-deri-me-tani\/","title":{"rendered":"Samiti i Berlinit: Ajo q\u00eb nuk u tha deri m\u00eb tani"},"content":{"rendered":"<p>Samiti i Berlinit i cili u mbajt\u00eb dit\u00eb m\u00eb par\u00eb n\u00eb Berlin t\u00eb Gjermanis\u00eb ku nikoqire ishte zonja Merkel, e p\u00ebr bashk\u00ebkryesues t\u00eb takimit e kishte Presidentin Macron, u fol\u00eb e u p\u00ebrfol\u00eb, u analizua e u komentua n\u00eb m\u00ebnyrat e format m\u00eb t\u00eb ndryshme n\u00eb bot\u00ebn shqiptare, n\u00eb vecanti, por edhe n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi.<\/p>\n<p>Shkruan: Faton Bislimi<\/p>\n<p>Normalisht, nj\u00eb debat i furish\u00ebm analizash do duhej pritur pas nj\u00eb ngjarje t\u00eb till\u00eb. Perspektiva evropiane e vendeve t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor \u00ebsht\u00eb rruga e vetme drejt\u00eb paq\u00ebs dhe prosperitetit t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm.<\/p>\n<p>P\u00ebr ne shqiptar\u00ebt, esenciale ishte c\u00ebshtja e Kosov\u00ebs dhe dialogu tanim\u00eb I famsh\u00ebm Kosov\u00eb-Serbi p\u00ebr normalizimin e marr\u00ebdh\u00ebnieve. Protagonist\u00ebt kryesor\u00eb sipas m\u00ebnyr\u00ebs n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn u kuptua e u deshifrua Samiti i Berlinit tek ne ishin lider\u00ebt kosovar\u00eb. Realisht, na u tha se i t\u00ebr\u00eb Samiti n\u00eb fjal\u00eb gati se u b\u00eb p\u00ebr t\u00eb c\u2019bllokuar dialogun Kosov\u00eb-Serbi dhe p\u00ebr t\u00eb ardhur deri tek nj\u00eb zgjidhje sa m\u00eb e pranueshme p\u00ebr t\u00eb dyja pal\u00ebt dhe at\u00eb sa m\u00eb shpejt\u00eb.<\/p>\n<p>Na u tha se q\u00ebllimi i Samitit ishte q\u00eb zonja Merkel nj\u00ebher\u00eb e mir\u00eb t\u00eb hiqte nga mendjet e Tha\u00e7it e Vuqiqit iden\u00eb e \u201cshk\u00ebmbimit t\u00eb territoreve\u201d, apo \u201ckorrigjimit t\u00eb kufij\u00ebve\u201d. N\u00eb vazhdim\u00ebsi, Gjermani ka qen\u00eb kritike e rrept\u00eb e k\u00ebsaj ideje sepse beson fuqish\u00ebm q\u00eb ndryshimet eventuale t\u00eb kufij\u00ebve t\u00eb Kosov\u00ebs, me doemos do prekin edhe kufij\u00eb tjer\u00eb n\u00eb Ballkan.<\/p>\n<p>E, historia na ka m\u00ebsuar s\u00eb saher\u00eb q\u00eb kufijt\u00eb kan\u00eb l\u00ebvizur n\u00eb Ballkan, kan\u00eb l\u00ebvizur edhe popujt, e jan\u00eb b\u00ebr\u00eb luftra t\u00eb p\u00ebrgjakshme. Gjermanis\u00eb si lidere dhe si lokomotiv\u00eb ekonomike e BE-s\u00eb, tani p\u00ebr tani, m\u00eb s\u00eb paku i duhet edhe nj\u00eb kriz\u00eb refugjat\u00ebsh apo ndonj\u00eb konflikt n\u00eb Ballkan, q\u00eb do kishte konsekuenca t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta p\u00ebr Gjermanin\u00eb dhe gjith\u00eb BE-n\u00eb.<\/p>\n<p>Por, ajo q\u00eb nuk u tha, e q\u00eb realisht n\u00eb perspektive gjeopolitike \u00ebsht\u00eb mesazhi kryesor i Samitit t\u00eb Berlinit, nuk ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb direkt me Kosov\u00ebn e as Ballkanin, aq sa ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me SHBA-t\u00eb, respektivisht, me politik\u00ebn e jashtme t\u00eb Adminsitrat\u00ebs Trump.<\/p>\n<p>Samiti i Berlinit ishte mesazh i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm diplomatik p\u00ebr Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb, mbi t\u00eb gjitha! K\u00ebt\u00eb do ta kuptonte secili q\u00eb ka p\u00ebrcjell\u00eb me vem\u00ebndje vorbullin e gjeopolitik\u00ebs globale dhe marr\u00ebdh\u00ebnjet transatlantike.<\/p>\n<p>T\u00eb rikujtojm\u00eb tensionimet substanciale n\u00eb mes zonj\u00ebs Merkel dhe Presidentit Trump n\u00eb takimin e G7 t\u00eb qershorit t\u00eb vitit te kaluar n\u00eb Kanada. Aty ndodh\u00eb kthesa e madhe n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnjet diplomatike n\u00eb mes t\u00eb k\u00ebtyre dy lider\u00ebve bot\u00ebror\u00eb. N\u00eb nj\u00ebr\u00ebn an\u00eb keni Presidentin Trump q\u00eb pa hezitim ua b\u00ebn\u00eb me dije t\u00eb gjith\u00eb lider\u00ebve t\u00eb G7 se Amerika nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb nj\u00eb bank\u00eb e thyer ku secili merr\u00eb cfar\u00eb t\u00eb doj\u00eb; dhe n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, si lidere e kampit t\u00eb G7, e keni Kancelar\u00ebn Merkel q\u00eb fuqish\u00ebm p\u00ebrballet me Presidentin Trump duke insistuar n\u00eb multilateraliz\u00ebm e jo n\u00eb proteksioniz\u00ebm. Fotoja q\u00eb kishte b\u00ebr\u00eb gjiron e bot\u00ebs e tregon krejt k\u00ebt\u00eb histori m\u00eb s\u00eb miri se cfar\u00ebdo p\u00ebrshkrimi me fjal\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb foto, shihet qart\u00eb edhe fytyra e ngrysur e Ambasadorit Bolton, K\u00ebshilltar p\u00ebr Siguri Komb\u00ebtare i Presidentit Trump. Ish-Ambasadori amerikan n\u00eb OKB \u00ebsht\u00eb strumbullari i ideve protektioniste dhe entuziasti m\u00eb i madh i politik\u00ebs \u201cAmerica First\u201d (Amerika e Para) t\u00eb Presidentit Trump. Ai \u00ebsht\u00eb, po ashtu, njeriu kyc i Sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb Bardh\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb marr\u00eb me c\u00ebshtjen e dialogut Kosov\u00eb-Serbi, dhe at\u00eb p\u00ebr dy arsyeje kryesore: e para, t\u2019i tregohet Evrop\u00ebs (realisht BE-s\u00eb) dhe vecan\u00ebrisht Gjermanis\u00eb se ju jeni t\u00eb paaft\u00eb t\u00eb zgjidhni problemet e oborrit tuaj, andaj mos pretendoni t\u00eb na kaloni neve n\u00eb udh\u00ebheqjen globale; dhe e dyta, t\u2019i b\u00ebhet me dije edhe Rusis\u00eb q\u00eb prezenca e Amerik\u00ebs dhe kapitali i saj vendimmarr\u00ebs politik zgjerohet duksh\u00ebm p\u00ebrtej Atlantikut dhe arrin\u00eb deri n\u00eb kufijt\u00eb e Serbis\u00eb, mikut m\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr e m\u00eb t\u00eb besuesh\u00ebm t\u00eb Rusis\u00eb n\u00eb Evrop\u00eb.<\/p>\n<p>Krejt kjo u b\u00eb m\u00ebse e qart\u00eb kur erdhi letra e Presidentit Trump p\u00ebr Tha\u00e7in dhe Vuqiqin n\u00eb Dhejtor t\u00eb vitit t\u00eb kaluar. Aty paralajm\u00ebrohej se Kosova e Serbia bashk\u00eb me Amerik\u00ebn do t\u00eb festonin n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb arritjen e marr\u00ebveshjes historike n\u00eb mes t\u00eb dyja pal\u00ebve. Letra n\u00eb fjal\u00eb, q\u00eb u lexua vet\u00ebm sip\u00ebrfaq\u00ebsisht nga t\u00eb gjith\u00eb, ishte mesazhi m\u00eb i drejtp\u00ebrdrejt\u00eb dhe m\u00eb i vrazhd\u00eb diplomatik q\u00eb Sht\u00ebpia e Bardh\u00eb po i b\u00ebnte \u2013 jo Kosov\u00ebs e Serbis\u00eb \u2013 por Gjermanis\u00eb n\u00eb vecanti dhe BE-s\u00eb n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi. Letra ishte dokumenti q\u00eb p\u00ebrcoi mesazhin unilateralist amerikan p\u00ebr gjeopolitiken globale vis-\u00e0-vis Evropes (kryesisht Gjermanis\u00eb).<\/p>\n<p>Por, Kancelarja Merkel e ka lexuar m\u00eb mire se gjith\u00ebkush tjet\u00ebr letr\u00ebn e Presidentit Trump, si dhe e ka kuptuar m\u00eb drejt\u00eb se gjith\u00ebkush tjet\u00ebr filozofin\u00eb e Sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb Bardh\u00eb t\u00eb shprehur n\u00eb foton e Samitit t\u00eb G7.<\/p>\n<p>Andaj, n\u00eb kund\u00ebrp\u00ebrgjigje t\u00eb k\u00ebsaj sfide, ajo bashk\u00eb me Presidentin Macron, b\u00ebri at\u00eb q\u00eb duhej: ftoi Samitin e Berlinit p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrcuar tani mesazhin e vet drejt\u00eb Sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb Bardh\u00eb, se Gjermania bashk\u00eb me Franc\u00ebn dhe BE-n\u00eb n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, do t\u00eb p\u00ebrkujdeset q\u00eb t\u00eb zgjidh\u00eb c\u00ebshtjet e veta n\u00eb oborrin e vet duke mos i l\u00ebn\u00eb hap\u00ebsir\u00eb e as nevoj\u00eb Amerik\u00ebs p\u00ebr nd\u00ebrhyrje.<\/p>\n<p>Nj\u00eb fjal\u00eb e popullore thot \u201cdreqi fshihet n\u00eb detaje.\u201d Andaj, duhet patur parasysh se pjes\u00ebmarrja e Presidentit Macron dhe znj. Mogherini n\u00eb Samitin e Berlinit nuk ishte aspak e rast\u00ebsishme. Macron u ftua p\u00ebr shkak t\u00eb kund\u00ebrth\u00ebnjeve t\u00eb tij t\u00eb vazhdueshme me Presidentin Trump e vecan\u00ebrisht p\u00ebr iden\u00eb e krijimit t\u00eb Ushtris\u00eb Evropiane.<\/p>\n<p>Kurse Mogherini u ftua n\u00eb cil\u00ebsin\u00eb e Z\u00ebvend\u00ebs President\u00ebs s\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Evrop\u00ebs s\u00eb BE-s\u00eb e jo si Shefe e Politik\u00ebs s\u00eb Jashtme t\u00eb BE-s\u00eb. Kjo \u00ebsht\u00eb shum\u00eb relevante sepse si Z\u00ebvend\u00ebs Presidente ajo p\u00ebrfaq\u00ebson gjith\u00eb BE-n\u00eb. Andaj, Kancelarja Merkel \u00ebsht\u00eb kujdesur q\u00eb ftesa dhe pjes\u00ebmarraj e Mogherinit t\u00eb jet\u00eb n\u00eb vij\u00eb me mesazhin diplomatik q\u00eb ajo po i p\u00ebrconte Sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb Bardh\u00eb.<\/p>\n<p>Normalisht, krejt kjo betej\u00eb diplomatike gjeopolitike q\u00eb, fatmir\u00ebsisht, p\u00ebrq\u00ebndrohet n\u00eb rajonin ton\u00eb, nuk shkoi pa u kuptuar nga Sht\u00ebpia e Bardh\u00eb. Si rezultat, delegacioni kosovar u ftua n\u00eb takim n\u00eb Ambasad\u00ebn Amerikane n\u00eb Berlin, tek Ambasadori Grennell, para se t\u00eb shkonte n\u00eb Samitin e Berlinit.<\/p>\n<p>Kjo nuk ishte as koincidence e as takim kurtuazie. Ishte mesazhi q\u00eb Sht\u00ebpia e Bardh\u00eb po i d\u00ebrgonte Kancelar\u00ebs Merkel, se Amerika \u00ebsht\u00eb sakt\u00eb e vet\u00ebdijshme p\u00ebr mesazhin tuaj; dhe ne kemi disa \u201cmiq\u201d q\u00eb aty do jen\u00eb prezent\u00eb dhe jan\u00eb shum\u00eb m\u00eb shum\u00eb n\u00eb an\u00ebn ton\u00eb se sa t\u00eb tuaj\u00ebn. E k\u00ebt\u00eb rol dhe k\u00ebt\u00eb mesazh m\u00eb s\u00eb miri e ka p\u00ebrcuar Tha\u00e7i, duke qen\u00eb kryesisht kund\u00ebrth\u00ebn\u00ebs ndaj Gjermanis\u00eb dhe lut\u00ebs ndaj Amerik\u00ebs.<\/p>\n<p>Ajo q\u00eb Tha\u00e7i nuk e kupton \u00ebsht\u00eb se ai \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm veg\u00ebl e p\u00ebrdorur n\u00eb k\u00ebt\u00eb loj\u00eb t\u00eb madhe gjeopolitike. Fatekq\u00ebsia e tij \u00ebsht\u00eb t\u00eb besoj se r\u00ebnd\u00ebsia e tij politike kundrejt\u00eb Amerik\u00ebs \u00ebsht\u00eb me e madhe sesa e nj\u00eb pike uji n\u00eb oqean.<\/p>\n<p>Prandaj, Samiti i Berlinit nuk ishte asgj\u00eb m\u00eb shum\u00eb se sa nj\u00eb mesazh p\u00ebr Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb ne vazhd\u00ebn e kontradiktave, kund\u00ebrth\u00ebnieve, dhe zhvillimit t\u00eb kuptuesh\u00ebm diplomatik n\u00eb mes dy lider\u00ebve global politik sic \u00ebsht\u00eb Amerika dhe Gjermania. Ishte nj\u00eb aktivitet frytdh\u00ebn\u00ebs gjeopolitik n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet transatlantike shum\u00eb m\u00eb shum\u00eb se sa gjith\u00ebcka tjet\u00ebr.<\/p>\n<p>Kosova, por edhe Shqip\u00ebria, jan\u00eb me fat q\u00eb kan\u00eb qen\u00eb dhe mbet\u00ebn pjes\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme e agjend\u00ebs s\u00eb politik\u00ebs s\u00eb jashtme amerikane. Por, kjo gjith\u00ebher\u00eb duhet kuptuiar n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb interesave gjeopolitike t\u00eb Amerik\u00ebs dhe Evrop\u00ebs.<\/p>\n<p>Me mend\u00ebsi t\u00eb \u00e7ilt\u00ebr, p\u00ebrkushtim t\u00eb sinqert\u00eb, dhe veprime t\u00eb matura politike (s\u00eb pari n\u00eb vendet tona, e pastaj edhe diplomatikisht), ne gjith\u00ebher\u00eb do t\u00eb dalim fitues nga cfar\u00ebdo debati apo marr\u00ebveshje n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet transatlantike. Por, mund edhe t\u00eb p\u00ebsojm\u00eb n\u00ebse n\u00eb vazhdim\u00ebsi p\u00ebrfaq\u00ebsohemi nga t\u00eb till\u00eb q\u00eb besojn\u00eb n\u00eb iluzionet optike t\u00eb paraqitjeve diplomatike dhe nuk e kuptojn\u00eb thelbin e mesazheve q\u00eb realisht p\u00ebrcillen nga k\u00ebto paraqitje, e aq m\u00eb pak rolin e vet n\u00eb to.<\/p>\n<p>Faton Bislimi \u00ebsht\u00eb an\u00ebtar i bordit t\u00eb Lig\u00ebs Qytetare Shqiptaro-Amerikane, dhe P\u00ebrfaq\u00ebsues Zyrtar i Universitetit t\u00eb Harvardit p\u00ebr Kosov\u00eb, si dhe sh\u00ebrben si Shef i Kabinetit t\u00eb Kryetarit t\u00eb Komun\u00ebs s\u00eb Gjilanit, vendlindjes s\u00eb tij.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Samiti i Berlinit i cili u mbajt\u00eb dit\u00eb m\u00eb par\u00eb n\u00eb Berlin t\u00eb Gjermanis\u00eb ku nikoqire ishte zonja Merkel, e p\u00ebr bashk\u00ebkryesues t\u00eb takimit e kishte Presidentin Macron, u fol\u00eb e u p\u00ebrfol\u00eb, u analizua e u komentua n\u00eb m\u00ebnyrat e format m\u00eb t\u00eb ndryshme n\u00eb bot\u00ebn shqiptare, n\u00eb vecanti, por edhe n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":39565,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-39564","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39564","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=39564"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39564\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/39565"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=39564"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=39564"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=39564"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}