Shkruan: Arianit Sllamniku <\/p>\n
Ka shum\u00eb th\u00ebnie e legjenda p\u00ebr k\u00ebt\u00eb qytet, ka nostalgji, epshe e dashni aq t\u00eb madhe sa q\u00eb d\u00ebshira p\u00ebr t’a pasur n\u00ebn kontroll dhe p\u00ebr t’a qeverisur, nuk e l\u00eb asnj\u00eb shtet me pak takat global q\u00eb t\u00eb mos tentoj\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn t\u00eb shtrij\u00eb ndikim n\u00eb t\u00eb por krejt \u00e7ka osht sillun deri m\u00eb sot rreth tij kan\u00eb qen\u00eb dy interesa, vija e ndikimit fetar dhe ajo ekonomik apo tregtar sepse aty puqen dy kontinente, sic puqen tek Gjibraltari e q\u00eb pika m\u00eb strategjike ekonomikisht m\u0113 me interes se kontrollimi i Europ\u00ebs nuk ka dhe kush komtrollon kontinentin e vjet\u00ebr, ka bot\u00ebn n\u00eb dor\u00eb.<\/p>\n
T\u00eb kthehemi te Stanbolli.
\n\u0112sht\u00eb Sulltan Mehmet Fatih ai djaloshi i cili qysh n\u00eb mosh\u00eb t\u00eb re prej Azis\u00eb synoi marrjen n\u00eb dor\u00eb t\u00eb k\u00ebtij qyteti q\u00eb madh\u00ebshtor i cili deri n\u00eb at\u00eb koh\u00eb njihej si kryeqendra bot\u00ebrore e kish\u00ebs ortodokse, por pas r\u00ebnies s\u00eb tij n\u00eb duart e musliman\u00ebve osman, kryeqendra e saj l\u00ebvizi n\u00eb Mosk\u00eb dhe kuptohet se nostalgjia p\u00ebr rikthim dhe rimarrjen e saj nuk shuhet kurr\u00eb andaj edhe pse aleancat diplomatike dhe gjeostrategjike shpeshher\u00eb duken se n\u00eb nj\u00eb pik\u00eb u bashkuan derisa n\u00eb tjetr\u00ebn u ndan\u00eb, prap se prap kund\u00ebrshtar\u00ebt dhe epshet e vjetra shekullore jan\u00ea ato q\u00eb determinojn\u00eb loj\u00ebn dhe potezat n\u00eb tavolin\u00ebn globale.<\/p>\n
Pra n\u00ebse pas r\u00ebnies s\u00eb perandoris\u00eb osmane gjegj\u00ebsisht pas marr\u00ebveshjes s\u00eb Llozan\u00ebs s\u00eb vitit 1924, Anglia kontrollon ekonomin\u00eb e Turqis\u00eb dhe ekskluzivisht si\u00e7 e kontrollon gryk\u00ean e Gjibraltarit, tani merr n\u00eb dor\u00eb edhe gryk\u00ebn e Bosforit e me k\u00ebt\u00eb edhe t\u00ebr\u00eb Stanbollin, ndikimi fetar nuk merr kahje, pra t\u00eb fillon edhe ndikimi i kish\u00ebs protestante apo katolike e aq m\u00eb pak q\u00eb kisha ortodokse t\u00eb rikthehej sikur n\u00eb koh\u00ebn e Bizantit, aty ku ishte dikur.<\/p>\n
P\u00ebr t’a qart\u00ebsuar at\u00eb \u00e7far\u00eb tham m\u00eb lart, na duhet pak histori.<\/p>\n
Qyteti ju rikthye themeluesit
\nStambolli \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar n\u00eb vendin e qytetit t\u00eb lasht\u00eb grek Bizantion, i quajtur k\u00ebshtu nga Byzas e Megaras, i cili e themeloi at\u00eb n\u00eb vitin 667 para er\u00ebs son\u00eb por profecia e pejgamberit Muhammed, paqja dhe m\u00ebshira e Allahut qoft\u00eb mbi t\u00eb, na b\u00ebn\u00eb q\u00eb t\u00eb shpresojm\u00eb p\u00ebr rimarrjen e tij p\u00ebrmes parashikimit t\u00eb tij i cili thoshte:
\n“Do ta \u00e7lironi Konstantinopoj\u00ebn, m\u00eb i bekuari prij\u00ebs, prij\u00ebsi i saj, dhe m\u00eb e bekuara ushtri ajo ushtri”.
\nPra n\u00ebse e analizojm\u00eb k\u00ebt\u00eb fjali del se Konstantinopoja n\u00eb duhet t\u00eb \u00e7lirohet nga nj\u00eb prij\u00ebs dhe ushtri, at\u00ebher\u00eb ajo s\u00eb pari do t\u00eb duhej t\u00eb ishte e okupuar prej ndokujt dhe \u00e7lirimi i saj n\u00ebnkupton edhe rimarrjen e plot\u00eb.<\/p>\n
Realiteti politik
\nP\u00ebr 15 vite rresht Stanbolli qeverisej nga vizioni dhe dora e nj\u00eb personi i cili jo vet\u00ebm q\u00eb vuri rend n\u00eb “B\u00fcy\u00fck\u015fehir” por q\u00eb edhe problemin shekullor t\u00eb ujit t\u00eb pijes e zgjodhi nj\u00eb her\u00eb e p\u00ebrgjithmon\u00eb.
\nTani derisa prij\u00ebsi i vizionit t\u00eb Stanbollit avansoi me iden\u00eb e nj\u00eb Turqie ndryshe nga brenda dhe n\u00eb pozit\u00ean e merituar jasht\u00eb saj, e si\u00e7 thoshte Sulltan Abdylhamid Han “ky milet ka shum\u00eb veti t\u00eb mira por harron shpejt\u00eb” stanbollasit me skleroz\u00eb t\u00eb p\u00ebrcaktuar nga i madh\u00ebrishmi i tyre dikur, nga harresa b\u00ebn\u00eb q\u00eb t\u00eb ju rr\u00ebshqet nga dora qeverisja e qytetit t\u00eb tyre dhe tendenca q\u00eb Stanbolli t\u00eb rikthehet n\u00eb koh\u00ebn e Bizantit, pra q\u00eb t\u00eb qeveriset nga besimtar\u00ebt e ritit ortodoks pasiq\u00eb edhe kandidati q\u00eb i fitoi zgjedhjen, z. Imamollu del t\u00eb jet\u00eb nga ky krah, pra sakt\u00ebsisht greko-ortodoks e q\u00eb t\u00ebrthorazi edhe mb\u00ebshtet\u00ebs i Putinit ruso-ortodoks.<\/p>\n
Pra rikthimi i kryqendr\u00ebs ortodokse po b\u00ebhet realitet.<\/p>\n
Dhe krejt kjo tablo e ndikimit n\u00eb Stanboll ka edhe nj\u00eb arsye, tendenca n\u00eb rritje e ndikimit t\u00eb prij\u00ebsit t\u00eb dikursh\u00ebm t\u00eb Stanbollit dhe tani t\u00eb Turqis\u00eb jo vet\u00ebm n\u00eb Turqi por edhe n\u00eb bot\u00ebn arabe, ku sondazhi i fundit i BBCs\u00eb angleze e nxjerr n\u00eb rivalitet Trumpin dhe Putinin por n\u00eb ep\u00ebrsi t\u00eb k\u00ebtyre dyve Erdoganin.<\/p>\n
Sa p\u00ebr t’ia lidh’ kryet k\u00ebsaj q\u00eb tham m\u00eb lart\u00eb<\/p>\n
Derisa nami dhe ndikimi global i Turqis\u00eb sa po shkon e rritet, prap se prap sikur “1+1 q\u00eb bojn 2” Stanbolli duhet t\u00eb rikthehet sepse Turqia pa Stanboll nuk \u00ebsht\u00ea Turqi por edhe nj\u00eb Stanboll i koh\u00eas s\u00eb Bizantit ortodoks n\u00ebnkupton shpres\u00eb p\u00ebr kryeqendr\u00ebn e tyre t\u00eb re n\u00eb Mosk\u00eb dhe prij\u00ebsin e tyre z. Putin q\u00ea p\u00ebrmes kontrollit t\u00eb gryk\u00ebs s\u00eb Bosforit, kontinetin e vjet\u00ebr t’a ket\u00eb n\u00ea shuplak\u00eb t\u00eb dor\u00ebs, e me k\u00ebt\u00eb edhe ndikimin global n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb sektor\u00ebt e jet\u00ebs.<\/p>\n
Fundja u g\u00ebzova nj\u00ea fakti se Erdogan \u00ebsht\u00eb “diktatori” i vet\u00ebm (demokrat) i njohur nga perrndimi q\u00eb i pranoi zgjedhjet dhe nuk ndikoi n\u00eb to, por se me k\u00ebt\u00eb diktatorin e v\u00eartet\u00eb t\u00eb Rumit Ortodoks, besoj se perendimi tani do t\u00eb ngihet dyzgin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Shkruan: Arianit Sllamniku Ka shum\u00eb th\u00ebnie e legjenda p\u00ebr k\u00ebt\u00eb qytet, ka nostalgji, epshe e dashni aq t\u00eb madhe sa q\u00eb d\u00ebshira p\u00ebr t’a pasur n\u00ebn kontroll dhe p\u00ebr t’a qeverisur, nuk e l\u00eb asnj\u00eb shtet me pak takat global q\u00eb t\u00eb mos tentoj\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn t\u00eb shtrij\u00eb ndikim n\u00eb t\u00eb por krejt \u00e7ka osht […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":40930,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-40929","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40929","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=40929"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40929\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40930"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=40929"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=40929"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=40929"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}