{"id":46027,"date":"2019-10-12T08:40:56","date_gmt":"2019-10-12T08:40:56","guid":{"rendered":"http:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=46027"},"modified":"2019-10-12T08:40:56","modified_gmt":"2019-10-12T08:40:56","slug":"1135-raste-te-dhunes-ne-familje-per-7-muaj","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/1135-raste-te-dhunes-ne-familje-per-7-muaj\/","title":{"rendered":"1135 raste t\u00eb dhun\u00ebs n\u00eb familje p\u00ebr 7 muaj"},"content":{"rendered":"<p>Bazuar n\u00eb numrin e rasteve t\u00eb raportuar, dhuna n\u00eb familje ka sh\u00ebnuar rritje t\u00eb madhe n\u00eb krahasim me vitet e kaluara, ku n\u00eb disa prej tyre ka p\u00ebrfunduar me fatalitet, sikurse q\u00eb kemi pasur shum\u00eb raste koh\u00ebve t\u00eb fundit.<\/p>\n<p>Sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb Policis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs, vet\u00ebm gjat\u00eb periudh\u00ebs janar-gusht 2019 jan\u00eb raportuar 1135 raste t\u00eb dhun\u00ebs n\u00eb familje, derisa sipas raportit t\u00eb d\u00ebrguar p\u00ebr Ekonomia Online vler\u00ebsohet se rastet e dhun\u00ebs n\u00eb familje t\u00eb raportuara kan\u00eb sh\u00ebnuar rritje nga viti n\u00eb vit.<\/p>\n<p>Q\u00eb nga viti 2015 e deri n\u00eb tet\u00eb mujorin e vitit 2019 jan\u00eb raportuar 6201 raste t\u00eb dhun\u00ebs n\u00eb familje, derisa ekspert\u00ebt deklarojn\u00eb se numri i viktimave t\u00eb dhun\u00ebs n\u00eb familje \u00ebsht\u00eb m\u00eb i madh, por sipas tyre jo t\u00eb gjitha rastet paraqiten n\u00eb Polici.<\/p>\n<p>Sociologu Besim Gallopeni, ka deklaruar q\u00eb sipas statistikave globale 1\/3 e femrave kan\u00eb p\u00ebrjetuar dhun\u00eb fizike apo seksuale, derisa e sheh shqet\u00ebsuese numrin e madh t\u00eb rasteve t\u00eb dhun\u00ebs n\u00eb familje.<\/p>\n<p>\u201cDhuna n\u00eb familje n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi e ka p\u00ebrcjell shoq\u00ebrin\u00eb gjat\u00eb gjith\u00eb zhvillimit t\u00eb saj dhe kjo manifestohet n\u00eb t\u00eb gjitha vendet. Sipas statistikave globale \u00e7do 1\/3 e femrave e mosh\u00ebs mbi 15 vjet ka p\u00ebrjetuar gjat\u00eb jet\u00ebs s\u00eb saj nj\u00ebher\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn dhun\u00eb qoft\u00eb fizike apo seksuale. Sipas statistikave n\u00eb Kosov\u00eb, mbi 1500 raste t\u00eb dhun\u00ebs denoncohen n\u00eb institucionet p\u00ebrkat\u00ebse n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb ton\u00eb brenda vitit. Kjo \u00ebsht\u00eb mjaft\u00eb shqet\u00ebsuese p\u00ebr ne si shoq\u00ebri\u201d, tha ai.<\/p>\n<p>Gallopeni ka b\u00ebr\u00eb thirrje q\u00eb t\u00eb gjitha grat\u00eb t\u00eb cilat po p\u00ebrjetojn\u00eb dhun\u00ebn n\u00eb familje ta paraqesin n\u00eb Polici, dhe institucionet p\u00ebrkat\u00ebse t\u00eb merren me denoncuesin.<\/p>\n<p>\u201cProblemi \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i madh n\u00eb k\u00ebt\u00eb rrafsh p\u00ebr shkak se akoma n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb ton\u00eb dhun\u00ebn familjare e konsiderojn\u00eb si dhun\u00eb q\u00eb i p\u00ebrket individit, familjes apo di\u00e7ka e izoluar. N\u00eb shumic\u00ebn e rasteve ne e heshtim dhun\u00ebn, kjo \u00ebsht\u00eb jasht\u00ebzakonisht e rrezikshme. B\u00ebj\u00eb thirrje q\u00eb dhun\u00ebn asnj\u00ebher\u00eb t\u00eb mos ta shohin si nj\u00eb rast t\u00eb izoluar, por gjithmon\u00eb duhet ta paraqesim n\u00eb institucionet kompetente, dhe atu merren veprimeve kundrejt personit n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast manifestimit t\u00eb dhun\u00ebs\u201d, tha ai.<\/p>\n<p>Ai theksoi se shoq\u00ebria jon\u00eb duhet t\u00eb vet\u00ebdijesohet edhe m\u00eb shum\u00eb, pasi si\u00e7 tha ai 1\/3 e rasteve nuk denoncohen n\u00eb institucionet p\u00ebrkat\u00ebse, e cila sipas tij nuk b\u00ebhet p\u00ebr shkak t\u00eb gjendjes financiare, frik\u00ebs se divorcit apo edhe p\u00ebrfundimit t\u00eb dhun\u00ebs me fatalitet.<\/p>\n<p>\u201cShoq\u00ebria e jon\u00eb akoma as 1\/3 e rasteve nuk denoncohen n\u00eb institucionet gjegj\u00ebse, kjo p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb fakt shqet\u00ebsuese, sepse dhuna duhet t\u00eb denoncohet pavar\u00ebsisht natyr\u00ebs se manifestuar t\u00eb saj. T\u00eb dyja gjinit\u00eb nuk e denoncojn\u00eb dhun\u00ebn por me e theksuar \u00ebsht\u00eb te bota fem\u00ebrore p\u00ebr shkak se var\u00ebsia e saj ekonomike ndaj burrit, e b\u00ebn\u00eb ata t\u00eb frik\u00ebsuar dhe ekzistenca e saj mund t\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsohet n\u00eb rast se denoncohet dhe mund t\u00eb d\u00ebrgoj deri te divorci apo mbase edhe dhun\u00eb m\u00eb fatalitet sikurse q\u00eb kemi pasur shum\u00eb raste n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb ton\u00eb nd\u00ebr vite\u201d, u shpreh ai.<\/p>\n<p>Gallopeni theksoi q\u00eb shkaktar\u00ebt q\u00eb d\u00ebrgojn\u00eb deri t\u00eb dhuna n\u00eb familje, jan\u00eb lufta p\u00ebr fitimin e t\u00eb drejtave, stresi apo frustrimi, varf\u00ebria dhe papun\u00ebsia. Andaj si\u00e7 tha ai t\u00eb gjitha k\u00ebto d\u00ebrgojn\u00eb n\u00eb dhun\u00eb n\u00eb familje p\u00ebr t\u00eb \u00e7liruar sjelljen e tyre.<\/p>\n<p>\u201cFemra duke besuar n\u00eb heshtje, dhe n\u00eb tejkalimin e k\u00ebsaj situate individuale dhe familjare, mundohet q\u00eb m\u00eb do kusht ta heq\u00eb dhun\u00ebn familjare, dhe k\u00ebsisoj b\u00ebn\u00eb q\u00eb kjo t\u00eb vuaj k\u00ebt\u00eb problem. Shkaktar\u00ebt kryesor t\u00eb dhun\u00ebs jan\u00eb individual dhe shoq\u00ebror, lufta mes fitimit t\u00eb drejtave nga bota fem\u00ebrore kundrejt bot\u00ebs mashkullore q\u00eb kishte deri me tani. Bota mashkullore duke synuar vazhdimisht ti ruaj t\u00eb drejtat dhe superioritetin q\u00eb ka n\u00eb familje, qon n\u00eb konflikt dhe dhun\u00eb familjare. Ka edhe njer\u00ebz q\u00eb jan\u00eb t\u00eb stresuar dhe t\u00eb frustruar si dhe gjendja ekonomike n\u00eb vend. Krejt ky frustrim e gjen vendin m\u00eb t\u00eb p\u00ebrshtatshme p\u00ebr tu \u00e7liruar dhe n\u00eb familje. Rreth 30 p\u00ebr qind t\u00eb popullat\u00ebs e kemi t\u00eb papun\u00eb, kemi nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb madh t\u00eb shkall\u00ebs s\u00eb varf\u00ebris\u00eb s\u00eb p\u00ebrgjithshme dhe ekstre. Doemos kur qytetar\u00ebt nuk arrijn\u00eb k\u00ebto probleme ti zgjidhin gjejn\u00eb forma t\u00eb ndryshme t\u00eb sjelljes s\u00eb tyre\u201d, ka th\u00ebn\u00eb Gallopeni.<\/p>\n<p>Nd\u00ebr t\u00eb tjera, ai ka p\u00ebrmendur si shkaktar\u00eb dyt\u00ebsor edhe konsumimin e pijeve narkotike dhe alkooli.<\/p>\n<p>Gallopeni deklaroi se nga dhuna n\u00eb familje ata q\u00eb m\u00eb s\u00eb shumti p\u00ebsojn\u00eb p\u00ebrve\u00e7 viktim\u00ebs jan\u00eb f\u00ebmij\u00ebt, sipas tij e gjith\u00eb ndikon n\u00eb munges\u00eb t\u00eb suksesit t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve, munges\u00eb t\u00eb socializmit, si dhe rrit\u00eb agresivitetin.<\/p>\n<p>\u201cShkaqet jan\u00eb edhe padyshim konsumimi i pijeve narkotike, droga, alkooli. Q\u00eb duke mos arritur p\u00ebr t\u00eb kontrolluar vet\u00ebn, doemos d\u00ebrgon n\u00eb dhun\u00eb n\u00eb familje. Ajo q\u00eb m\u00eb s\u00eb shumti p\u00ebson p\u00ebrve\u00e7 viktim\u00ebs, jan\u00eb f\u00ebmij\u00ebt e q\u00eb ne m\u00eb s\u00eb paku si familje dhe shoq\u00ebri kujdesemi n\u00eb k\u00ebt\u00eb aspekt. F\u00ebmij\u00ebt gjithmon\u00eb dhun\u00ebn n\u00eb familje e p\u00ebrjetojn\u00eb si dika q\u00eb ata jan\u00eb shkaktari kryesor q\u00eb po d\u00ebrgojn\u00eb prind\u00ebrit te dhuna. Reflekton nj\u00eb munges\u00eb e suksesit, socializmit me bashk\u00ebmoshatar\u00ebt dhe me rrethin ku jetojn\u00eb, por reflekton edhe n\u00eb suksesin e m\u00ebsimit dhe rritjen e agresivitetit\u201d, u shpreh ai, derisa shtoi se n\u00eb rast q\u00eb rasti i dhun\u00ebs nuk \u00ebsht\u00eb trajtuar si duhet nga institucionet gjegj\u00ebse, at\u00ebher\u00eb qytetar\u00ebt humbin besimin tek ato.<\/p>\n<p>Si\u00e7 tha ai, k\u00ebto raste nuk duhet neglizhuar, pasi mund t\u00eb marr\u00eb p\u00ebrmasa akoma m\u00eb t\u00eb gjera.<\/p>\n<p>\u201cN\u00eb rast se denoncohet dhuna, na ka rastis\u00eb q\u00eb institucionet mos ta trajtojn\u00eb seriozisht apo t\u00eb ket\u00eb q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb trajtuar p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb. Qytetar\u00ebt e humbin besimin e institucioneve se ato mund t\u00eb zgjidhin problemet e tyre familjare dhe gjejn\u00eb forma t\u00eb tjera drejt manifestimit t\u00eb dhun\u00ebs qoft\u00eb psikologjike apo fizike dhe seksuale. Institucionet duhet t\u00eb reflektojn\u00eb menj\u00ebher\u00eb, kur paraqiten rastet t\u00eb ndryshme t\u00eb dhun\u00ebs n\u00eb familje dhe mos t\u00eb neglizhohet. Sa m\u00eb shum\u00eb q\u00eb ne nuk i trajtojm\u00eb k\u00ebto raste dhe i neglizhojm\u00eb natyrisht dhuna do t\u00eb marr p\u00ebrmasa akoma m\u00eb t\u00eb gjera dhe manifestim m\u00eb t\u00eb lart\u00eb n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb ton\u00eb n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bazuar n\u00eb numrin e rasteve t\u00eb raportuar, dhuna n\u00eb familje ka sh\u00ebnuar rritje t\u00eb madhe n\u00eb krahasim me vitet e kaluara, ku n\u00eb disa prej tyre ka p\u00ebrfunduar me fatalitet, sikurse q\u00eb kemi pasur shum\u00eb raste koh\u00ebve t\u00eb fundit. Sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb Policis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs, vet\u00ebm gjat\u00eb periudh\u00ebs janar-gusht 2019 jan\u00eb raportuar 1135 raste [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":46028,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-46027","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46027","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=46027"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46027\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/46028"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=46027"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=46027"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=46027"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}