Qytetar\u00ebt e Kosov\u00ebs e sidomos ata q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb kryeqytet, po rrezikohen nga ndotja e madhe e ajrit.<\/p>\n
Kjo p\u00ebr shkak se gjat\u00eb sezonit t\u00eb dimrit, Prishtina po zhytet n\u00eb smog, gj\u00eb q\u00eb paraqet ndotje t\u00eb kombinuar t\u00eb ajrit me gazra dhe aerosole.<\/p>\n
Instituti Komb\u00ebtar i Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb Publike ka b\u00ebr\u00eb publike disa masa q\u00eb duhet nd\u00ebrmerren p\u00ebr tu mbrojtur nga kjo ndotje.<\/p>\n
Instituti Komb\u00ebtar, propozon k\u00ebto:<\/p>\n
A. Masa strategjike:<\/p>\n
1.Urgjentisht t\u00eb p\u00ebrpilohet nj\u00eb plan veprimi p\u00ebr p\u00ebrmir\u00ebsimin e cil\u00ebsis\u00eb s\u00eb ajrit sidomos n\u00eb kryeqytet.
\n2. Adoptimi dhe transpozimi i legjislacionit te ajrit n\u00eb p\u00ebrputhje me direktivat e EU dhe standardeve t\u00eb OBSH.
\n3. Implementimi i programeve komb\u00ebtare dhe projekteve t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta p\u00ebr fush\u00ebn e aerondotjes.<\/p>\n
B. Masa specifike:<\/p>\n
4. Urgjentisht t\u00eb hiqen nga p\u00ebrdorimi veturat e vjetra dhe veturat pa katalizator.
\n5. Inspektoratet e mjedisit t\u00eb b\u00ebjn\u00eb kontrollin rigoroz t\u00eb kualitetit t\u00eb karburanteve dhe konsumimit t\u00eb l\u00ebnd\u00ebve t\u00eb ngurta djeg\u00ebse q\u00eb p\u00ebrdoren p\u00ebr ngrohje nga qytetar\u00ebt.
\n6. Shtimi i numrit t\u00eb autobus\u00ebve me karburante ekologjike n\u00eb transport publik.
\n7. Shtimi i sip\u00ebrfaqeve gjelb\u00ebruese n\u00eb zona urbane.
\n8. Matja e kontaminimit n\u00eb pikat kyqe n\u00eb Kosov\u00eb dhe paraqitje ditore e rezultateve online.<\/p>\n
C. Masa individuale (rekomandime sh\u00ebndet\u00ebsore p\u00ebr popullat\u00ebn) kur ajri ka vlera t\u00eb larta t\u00eb ndotjes<\/p>\n
1. T\u00eb reduktohen daljet n\u00eb qytet dhe ne vendet me aj\u00ebr t\u00eb ndotur sidomos n\u00eb m\u00ebngjes dhe mbr\u00ebmje e sidomos personat q\u00eb kan\u00eb s\u00ebmundje kronike t\u00eb sistemit kardiovaskular dhe respirator, f\u00ebmij\u00ebt dhe shtatz\u00ebnat;
\n2. T\u00eb q\u00ebndrohet n\u00eb sht\u00ebpi dhe mos t\u00eb hapen dritaret p\u00ebr ajrosjen e dhomave derisa zgjasin vlerat e larta.
\n3. Personat q\u00eb pashmangsh\u00ebm duhet t\u00eb dalin n\u00eb aktivitetet e tyre jasht\u00eb sht\u00ebpis\u00eb t\u00eb p\u00ebrdorin maska mbrojt\u00ebse, t\u00eb mbulojn\u00eb goj\u00ebn e hund\u00ebn me shall.
\n4. T\u00eb reduktohet pirja e duhanit jasht\u00eb ku ka qarkullim t\u00eb njer\u00ebzve, e domosdoshm\u00ebrisht ndalimi i duhan-pirjes brenda hap\u00ebsirave t\u00eb banimit, pun\u00ebs, shkollave dhe spitaleve.
\n5. Grupet e popullat\u00ebs s\u00eb rrezikuar t\u00eb tilla si me s\u00ebmundje kronike pulmonare, zemr\u00ebs, pacient\u00ebt astmatik dhe t\u00eb prirur p\u00ebr alergji, t\u00eb moshuarit, f\u00ebmij\u00ebt e vegj\u00ebl, grat\u00eb shtatz\u00ebna rekomandohet q\u00eb t\u00eb kalojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb koh\u00eb n\u00eb mjedise me nivele t\u00eb ul\u00ebta t\u00eb ndot\u00ebsve, t\u00eb tilla si malet dhe vendpushime t\u00eb sh\u00ebndetshme.<\/p>\n
Ekspert\u00ebt e Institutit Komb\u00ebtar paralajm\u00ebrojn\u00eb dhe alarmojn\u00eb se po q\u00eb se nuk merren masa urgjente, do t\u00eb ket\u00eb efekte negative n\u00eb d\u00ebmtimin e sh\u00ebndetit dhe rritja e vdekshm\u00ebris\u00eb nga t\u00eb gjitha shkaqet e sidomos nga s\u00ebmundjet kardiovaskulare dhe respiratore do t\u00eb jet\u00eb shqet\u00ebsuese.<\/p>\n
Nd\u00ebrkaq, sot p\u00ebr shkak t\u00eb reshjeve t\u00eb shiut ajri \u00ebsht\u00eb stabilizuar. Sipas matjeve t\u00eb fundit t\u00eb cil\u00ebsis\u00eb s\u00eb ajrit nga mat\u00ebsit e Ambasad\u00ebs Amerikane n\u00eb Prishtin\u00eb n\u00eb or\u00ebn 10:00 ndotja e ajrit \u00ebsht\u00eb mesatare, n\u00eb vler\u00eb 53.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Qytetar\u00ebt e Kosov\u00ebs e sidomos ata q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb kryeqytet, po rrezikohen nga ndotja e madhe e ajrit. Kjo p\u00ebr shkak se gjat\u00eb sezonit t\u00eb dimrit, Prishtina po zhytet n\u00eb smog, gj\u00eb q\u00eb paraqet ndotje t\u00eb kombinuar t\u00eb ajrit me gazra dhe aerosole. Instituti Komb\u00ebtar i Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb Publike ka b\u00ebr\u00eb publike disa masa q\u00eb duhet […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":48484,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-48493","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48493","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=48493"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48493\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/48484"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=48493"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=48493"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=48493"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}