{"id":49491,"date":"2019-12-04T13:10:26","date_gmt":"2019-12-04T13:10:26","guid":{"rendered":"http:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=49491"},"modified":"2019-12-04T13:10:26","modified_gmt":"2019-12-04T13:10:26","slug":"ikja-e-trurit-gangrene-te-cilen-kosova-do-ta-ndjeje-shume-shpejt","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/ikja-e-trurit-gangrene-te-cilen-kosova-do-ta-ndjeje-shume-shpejt\/","title":{"rendered":"Ikja e trurit, gangren\u00eb, t\u00eb cil\u00ebn Kosova do ta ndjej\u00eb shum\u00eb shpejt"},"content":{"rendered":"<p>Nga Izmi Zeka <\/p>\n<p>I \u2013 Kosova tani \u00ebsht\u00eb n\u00eb nj\u00eb kriz\u00eb kulturore, politike shkencore e mbi t\u00eb gjitha kriz\u00eb t\u00eb identitetit q\u00eb n\u00eb vete bart sindromin e shkat\u00ebrrimit t\u00eb vetvetes n\u00eb planin perspektiv dhe afat gjat\u00eb. Kjo dhe tani duket paksa joserioze n\u00eb raport me rrjedhat dhe definimit e statusit por hiq m\u00eb pak nuk do t\u00eb l\u00eb pasoja n\u00eb gjeneratat e ardhshme kjo kriz\u00eb q\u00eb mund t\u00eb quhet shpirt\u00ebrore. Gj\u00ebrat q\u00eb po diskutohen shpeshher\u00eb ndoshta pa ndonj\u00eb q\u00ebllim t\u00eb keq kan\u00eb p\u00ebrfundim jo t\u00eb nivelit t\u00eb ruajtjes s\u00eb vetvetes me nj\u00eb fjal\u00eb jo ruajtjes s\u00eb asaj q\u00eb i thuhet shpirt\u00ebrore as edhe tradicionale.<\/p>\n<p>Shekujt kan\u00eb ikur por koncepti i ruajtjes s\u00eb vlerave t\u00eb mir\u00ebfillta edhe kur nuk kishte n\u00eb p\u00ebrmasa t\u00eb duhura fuqi intelektuale e patriotike \u00ebsht\u00eb ruajtur me fanatizmin m\u00eb t\u00eb madh. Kujto ve\u00e7 p\u00ebrpjekjet e rilind\u00ebsve apo edhe t\u00eb tjer\u00ebve q\u00eb n\u00eb forma m\u00eb t\u00eb ndryshme i paraqit\u00ebn dhe instaluan frym\u00ebn e atdhedashuris\u00eb, gjuh\u00ebs, kultur\u00ebs, artit dhe shkenc\u00ebs. Shikuar nga kjo distanc\u00eb intelektual\u00ebt m\u00eb t\u00eb mir\u00eb dhe shkenc\u00ebtar\u00ebt m\u00eb t\u00eb devotsh\u00ebm kan\u00eb ikur n\u00eb vendet tjera me perspektiv\u00eb. Pse kjo \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb? Besoj se \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb. Intelektual\u00ebt kan\u00eb ikur n\u00eb vende ku edhe \u00ebsht\u00eb gjetur rrug\u00eb p\u00ebr t\u00eb shprehur intelektualitetin e tyre pra ngritja dhe aft\u00ebsimi intelektual \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb n\u00eb suaza t\u00eb krijimit t\u00eb hap\u00ebsir\u00ebs p\u00ebr thithje t\u00eb njohurive universale por edhe hap\u00ebsir\u00ebs p\u00ebr prosperim.<\/p>\n<p>II \u2013 N\u00eb vitet e 50 nga Britania e Madhe jan\u00eb larguar me t\u00eb madhe p\u00ebr n\u00eb SHBA nj\u00eb num\u00ebr i konsideruesh\u00ebm i njer\u00ebzve t\u00eb shkolluar respektivisht shkenc\u00ebtar\u00eb t\u00eb profileve t\u00eb ndryshme. Nga Britanik\u00ebt kjo u konsiderua si ikje e trurit, si nj\u00eb turp, u shnddrrua n\u00eb nj\u00eb dukuri q\u00eb shteti duhej t\u00eb merrte masa p\u00ebr t\u00eb parandaluar k\u00ebt\u00eb trend marramend\u00ebs. Fatkeq\u00ebsia m\u00eb e madhe e k\u00ebsaj ikje u dimensionua n\u00eb tri drejtime: Drejtimi i par\u00eb ishte se nj\u00eb pjes\u00eb e konsiderueshme ik\u00ebn nga vendi i tyre dhe u shnd\u00ebrruan n\u00eb pun\u00ebtor\u00eb fizik\u00eb dhe nj\u00eb pjes\u00eb krejt e vog\u00ebl arriti q\u00eb t\u00eb merret me aktivitete intelektuale dhe shkencor dhe drejtimi i tret\u00eb se ata nuk ishin n\u00eb mesin e tyre. K\u00ebt\u00eb dukuri e v\u00ebrejt shteti. Filluan t\u00eb mendojn\u00eb shtruar p\u00ebr nj\u00eb qasje m\u00eb ndryshe ndaj pjes\u00ebs elite intelektuale dhe shkencore.<\/p>\n<p>III &#8211; E p\u00ebrmenda k\u00ebt\u00eb dukuri p\u00ebr t\u00eb v\u00ebn\u00eb nj\u00eb simetri me Kosov\u00ebn t\u00eb cil\u00ebs pa u v\u00ebrejtur fare nj\u00eb pjes\u00eb e mir\u00eb po u ik\u00ebn rrug\u00ebve t\u00eb Shtetetve t\u00eb Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs, Franc\u00ebs e vendeve t\u00eb tjera. E ve\u00e7anta k\u00ebtu \u00ebsht\u00eb se askush nuk merret me k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje dhe nuk i bie nd\u00ebrmend fare. N\u00eb k\u00ebt\u00eb pozit\u00eb \u00e7far\u00eb jemi ne, vlera e intelektualit t\u00eb mir\u00ebfillt\u00eb dhe shkenc\u00ebtarit \u00ebsht\u00eb mbet vet\u00ebm sa p\u00ebr t\u00eb th\u00ebn\u00eb sepse vet\u00eb m\u00ebnyra, dizajnimi i politikave institucionale kan\u00eb \u00e7uar n\u00eb degradimin e k\u00ebsaj pjese t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb. Truri i nj\u00eb shteti kur filloi t\u00eb ik\u00eb at\u00ebher\u00eb duhet t\u00eb ndalet dhe t\u00eb shikohet pse po ndodh kjo. Ne jemi d\u00ebshmitar\u00eb t\u00eb krejt k\u00ebsaj q\u00eb po ndodh. Edhe truri i sot\u00ebm ekzistues n\u00eb Kosov\u00eb \u00ebsht\u00eb mbetur jasht\u00eb frym\u00ebs \u201cintelektuale\u201d dhe institucionale. Investimi qoft\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb kuad\u00ebr q\u00eb \u00ebsht\u00eb i p\u00ebrmasave komb\u00ebtare edhe m\u00eb tej \u00ebsht\u00eb tejet i vog\u00ebl p\u00ebr t\u00eb mos th\u00ebn\u00eb hi\u00e7. Kurse investimi n\u00eb kuadrot e rinj \u00ebsht\u00eb nj\u00eb investim i mir\u00eb por jo i mjaftuesh\u00ebm dhe jo n\u00eb konditat e suksesit p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb i lidhjeve farefisnore, politike apo materiale. Krejt kjo rrumbullakuar sjell mbylljen e trurin, ikjen e trurit jasht\u00eb vendit dhe mbetjen n\u00eb nj\u00eb gjendje t\u00eb pak\u00ebndshme dhe t\u00eb pad\u00ebshirueshme p\u00ebr shoq\u00ebrin\u00eb kosovare.<\/p>\n<p>IV \u2013 Pas luft\u00ebrat i kan\u00eb problemet e veta. Por nuk duhet harruar se nuk jemi n\u00eb koh\u00ebn e rilind\u00ebsve as edhe n\u00eb fundshekullin XX, jemi n\u00eb shekullin e zhvillimeve t\u00eb shpejta si n\u00eb teknologji apo teknika t\u00eb tjera t\u00eb kompjuterizimit e n\u00eb ve\u00e7anti zhvillimit ekonomik. Pa nj\u00eb sfond t\u00eb gjer\u00eb t\u00eb trurit si\u00e7 \u00ebsht\u00eb quajtur nga Britanez\u00ebt v\u00ebshtir\u00eb se mund t\u00eb kemi at\u00eb \u00e7far\u00eb duam. Truri n\u00eb kuptimin \u201cfigurativ\u201d i nevojitet Kosov\u00ebs m\u00eb shum\u00eb se kurr\u00eb andaj v\u00ebni gishtin kok\u00ebs. Humbja do t\u00eb jet\u00eb e madhe p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb.<br \/>\nTruri i nevojitet Kosov\u00ebs, sot, nes\u00ebr e pasnes\u00ebr.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Izmi Zeka I \u2013 Kosova tani \u00ebsht\u00eb n\u00eb nj\u00eb kriz\u00eb kulturore, politike shkencore e mbi t\u00eb gjitha kriz\u00eb t\u00eb identitetit q\u00eb n\u00eb vete bart sindromin e shkat\u00ebrrimit t\u00eb vetvetes n\u00eb planin perspektiv dhe afat gjat\u00eb. Kjo dhe tani duket paksa joserioze n\u00eb raport me rrjedhat dhe definimit e statusit por hiq m\u00eb pak nuk [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":48099,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-49491","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49491","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=49491"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49491\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/48099"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=49491"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=49491"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=49491"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}