{"id":49548,"date":"2019-12-06T15:45:57","date_gmt":"2019-12-06T15:45:57","guid":{"rendered":"http:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=49548"},"modified":"2019-12-06T15:45:57","modified_gmt":"2019-12-06T15:45:57","slug":"ikja-e-trurit-ka-nje-fund-te-dhimbshem-per-shtetet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/ikja-e-trurit-ka-nje-fund-te-dhimbshem-per-shtetet\/","title":{"rendered":"Ikja e trurit ka nj\u00eb fund t\u00eb dhimbsh\u00ebm p\u00ebr shtetet"},"content":{"rendered":"<p>Shkruan: Izmi Zeka<\/p>\n<p>Ikja e trurit nuk \u00ebsht\u00eb ve\u00e7 problem i Kosov\u00ebs por edhe m\u00eb her\u00ebt jan\u00eb ballafaquar shum\u00eb shtete e t\u00eb cilat deri di kund kan\u00eb marr masa p\u00ebr pengimin e k\u00ebsaj dukurie jasht\u00ebzakonisht sensitive.<\/p>\n<p>Se \u00e7far\u00eb duhet t\u00eb b\u00ebj\u00eb Kosova n\u00eb k\u00ebto momente p\u00ebr t\u00eb mos mbetur pa pjes\u00ebn elitare apo th\u00ebn\u00eb m\u00eb thjesht shkencore e intelektuale jan\u00eb edhe shembujt prej vendeve tjer\u00eb q\u00eb kishin ballafaqim t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt m\u00eb k\u00ebt\u00eb fenomen.<\/p>\n<p>Shtetet n\u00eb tranzicion ballafaqohen me shum\u00eb dukuri ku pasojat barten pas shum\u00eb viteve dhe n\u00eb shikim t\u00eb par\u00eb t\u00eb pavrejtsh\u00ebm. Investimi q\u00eb b\u00ebhet n\u00eb kuadro \u00ebsht\u00eb investim i madh dhe p\u00ebr t\u00eb mos ardhur n\u00eb momente t\u00eb pap\u00ebrballueshme shteti duhet t\u00eb nd\u00ebrmerr masa t\u00eb shpejta e t\u00eb cilat jan\u00eb interes vital e perspektives s\u00eb Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p>Nj\u00eb analiz\u00eb t\u00eb mir\u00eb p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim e b\u00ebn\u00eb edhe gazetari i mir\u00ebnjohur Elmz Isufi ku shkruan Po citoj\u201d Edhe n\u00eb studimin e IOM-it Shqip\u00ebria konsiderohet e shterur nga ikja e ekspert\u00ebve. Madje vet\u00ebm 5 p\u00ebr qind nga 20 mij\u00eb student\u00eb shqiptar\u00eb t\u00eb arsimuar jasht\u00eb vendit kan\u00eb pranuar se do t\u00eb kthehen n\u00eb Shqip\u00ebri pas p\u00ebrfundimit t\u00eb studimeve.<\/p>\n<p>Po sipas t\u00eb dh\u00ebnave, 40 p\u00ebr qind e akademik\u00ebve shqiptar\u00eb jan\u00eb larguar nga Shqip\u00ebria nga viti 1990 e k\u00ebndej. Rreth 71.4 p\u00ebr qind e tyre kan\u00eb emigruar s\u00eb bashku me familjet q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb se kan\u00eb ikur p\u00ebr t\u00eb mos u kthyer m\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri. Nd\u00ebrsa, nga 40-p\u00ebrqind\u00ebshi i kuadrove t\u00eb larguara, 47.3 p\u00ebr qind e tyre i p\u00ebrkasin nj\u00eb moshe t\u00eb re, nga 25 deri 35 vje\u00e7.<\/p>\n<p>K\u00ebto statistika v\u00ebrtet jan\u00eb brengos\u00ebse q\u00eb edhe Kosova edhe pse nuk ka ndonj\u00eb baz\u00eb t\u00eb t\u00eb dh\u00ebnave nuk p\u00ebrjashtohet nga kjo mund\u00ebsi apo nga k\u00ebto statistika v\u00ebrtet t\u00eb dhimbshme. Si duket analiza n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim kemi t\u00eb pakta por n\u00eb baz\u00eb t\u00eb disa t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb pa kompletuara v\u00ebrehet nj\u00eb ikje masive e k\u00ebsaj shtrese elitare por dhe jo vet\u00ebm k\u00ebsaj.<\/p>\n<p>Brenga ime si intelektual dhe duke u bazuar n\u00eb problemet e ballafaqimit t\u00eb shteteve tjera po shoh\u00eb q\u00eb Kosova po rrezikohet ndjesh\u00ebm nga ky fenomen e q\u00eb sa po shikoj un\u00eb nuk po merret askush me analiz\u00ebn, pretekset p\u00ebr t\u00eb mos th\u00ebn\u00eb investimi q\u00eb po b\u00ebn\u00eb shteti I Kosov\u00ebs n\u00eb kuadro t\u00eb tilla.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb e dh\u00ebn\u00eb edhe nj\u00eb statistik\u00eb ng Elmaz isufi \u201cN\u00eb Kosov\u00eb migrimi drejt Per\u00ebndimit ka nisur n\u00eb vitet 60 e 70 t\u00eb shekullit t\u00eb kaluar, nd\u00ebrsa \u00ebsht\u00eb intensifikuar n\u00eb fillim t\u00eb viteve 90, p\u00ebr t\u00eb kulmuar n\u00eb fundin e po asaj dekade. Diaspora e Kosov\u00ebs num\u00ebron (jozyrtarisht) gati 700 mij\u00eb qytetar\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>Kjo edhe ndoshta mund ta ket\u00eb arsyetimin e vet ku p\u00ebr shkaqe prej ma t\u00eb ndryshm\u00ebve qytetar\u00ebt e Kosov\u00ebs kan\u00eb emigruar n\u00eb vende t\u00eb ndryshme t\u00eb Evrop\u00ebs p\u00ebr t\u00eb siguruar t\u00eb mira material pasi pushteti I koh\u00ebs nuk krijonte mund\u00ebsi n\u00eb aspektin ekonomik. Po sot! \u00cbsht\u00eb dilem\u00eb e madh \u00e7far\u00eb po ndodh! Pse po ikni. Nuk kemi nj\u00eb analiz\u00eb q\u00eb I jep p\u00ebrgjigjeje shkencore e intelektuale.<\/p>\n<p>Edhe pse ky fenomen I vler\u00ebsuar nga t\u00eb tjer\u00ebt mund t\u00eb ket\u00eb si pik\u00ebnisje aspektin ekonomik, pamund\u00ebsin\u00eb n\u00eb krijimin e hap\u00ebsir\u00ebs p\u00ebr jet\u00eb m\u00eb t\u00eb mir\u00eb, pa mund\u00ebsin p\u00ebr tu integruar n\u00eb sistemin e kualifikuar intelektual, shtrirjen dhe prezantimin e dijes q\u00eb e kan\u00eb e disa aspekte t\u00eb tjer\u00eb. Do t\u00eb thosha se tani ka nevoj\u00eb p\u00ebr atdhedashuri edhe n\u00eb aspektin intelektual e elitar, por kjo \u00e7\u00ebshtje si duket nuk shihet si prioritet I tyre andaj edhe k\u00ebrkojn\u00eb rrug\u00eb t\u00eb tjera p\u00ebr t\u00eb gjetur vetveten.<\/p>\n<p>Nuk \u00ebsht\u00eb faji I tyre. Dija don\u00eb zhvillim dhe kushte andaj l\u00ebnia e tyre pas dore krijon paradokse por edhe t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb ikje nga shteti. Kosova duhet t\u00eb ket\u00eb parasysh se bota e zhvilluar tani m\u00eb blerjen e trurit e konsideron si Project afatgjat\u00eb dhe investimi \u00ebsht\u00eb duke u b\u00ebr\u00eb n\u00eb sy t\u00eb vet\u00eb shtetit.<\/p>\n<p>Nj\u00eb aspekt tjet\u00ebr q\u00eb po e p\u00ebrmendi p\u00ebrciptazi \u00ebsht\u00eb se n\u00eb koh\u00ebn e tregut t\u00eb lir\u00eb dhe mund\u00ebsive apo globalizimit njer\u00ebzit jan\u00eb t\u00eb lir\u00eb t\u00eb vendosin aty ku gjejn\u00eb rrug\u00eb p\u00ebr t\u00eb shtrire intelektin e vet\u00eb. Dhe ndoshta kjo nuk mund t\u00eb ndalet vet\u00ebm me fjal\u00eb t\u00eb thata dhe boshe.<\/p>\n<p>Por shtrohet pyetja \u00e7far\u00eb jemi duke b\u00ebr\u00eb n\u00eb akomodimin e trurit n\u00eb Kosov\u00eb. Kjo \u00e7\u00ebshtje \u00ebsht\u00eb p\u00ebr diskutim dhe casje shtet\u00ebrore.<\/p>\n<p>Shteti t\u00eb Kosov\u00ebs I duhet nj\u00eb strategjie shtet\u00ebrore n\u00eb fush\u00ebn e arsimit e cila ka disa objektiva e t\u00eb cilat lidhen ngusht\u00eb me ruajtjen e trurit dhe akomodimin e tyre n\u00eb l\u00ebmi t\u00eb ndryshme e q\u00eb Kosova ka nevoj\u00eb m\u00eb shum\u00eb se shum\u00eb shtete t\u00eb Ballkanit.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb komporacion do p\u00ebrmendja nj\u00eb statistic t\u00eb shtetit Maqedon ku thuhet se 70 % e kuadrit t\u00eb arsimuar do t\u00eb braktisnin vendin po q\u00eb se do tu epej mund\u00ebsia. Preferencat e tyre jan\u00eb Bashkimi Evropian , Amerika etj.<\/p>\n<p>E p\u00ebrmenda k\u00ebt\u00eb statistik\u00eb p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb korrekt me frik\u00ebn time se edhe n\u00eb Kosov\u00eb edhe pse n\u00eb munges\u00eb t\u00eb statistikave \u00ebsht\u00eb nj\u00eb num\u00ebr i madh q\u00eb pret mund\u00ebsin e par\u00eb p\u00ebr t\u00eb ikur. N\u00ebse Kroacia \u00ebsht\u00eb ballafaquar m\u00eb k\u00ebt\u00eb fenomen ne nuk mund t\u00eb jemi p\u00ebrjashtim por as t\u00eb jemi t\u00eb shurdh\u00ebr prej k\u00ebtij fenomeni q\u00eb gradualisht po e mbulon Shtetin e Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p>Duhet t\u00eb kuptohet si duket \u201cpatriotiz\u00ebm\u201d n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim tani nuk ka. Duhet ballafaqim I shtetit me k\u00ebt\u00eb storje t\u00eb dhimbshme t\u00eb elit\u00ebs apo njer\u00ebzve t\u00eb dijes q\u00eb po marrin rrug\u00ebt e ndryshme t\u00eb bot\u00ebs.<\/p>\n<p>Dikush mund t\u00eb gjej vendin e merituar dhe t\u00eb ngjitet n\u00eb maja t\u00eb shkenc\u00ebs n\u00eb vendet tjera . Por disa t\u00eb tjer\u00eb do t\u00eb tret\u00ebn me dijen e tyre vet\u00ebm p\u00ebr t\u00eb mbijetuar. Tani m\u00eb nuk mund t\u00eb flasim p\u00ebr raste por p\u00ebr fenomenin. Cili do t\u00eb jet\u00eb epilogu do t\u00eb tregoj e ardhmja.<\/p>\n<p>Por praktikat e vendeve tjera kan\u00eb treguar se fenomenet e tilla kan\u00eb fund tragjik p\u00ebr shkenc\u00ebn e nj\u00eb vendi dhe zhvillimin e saj.<\/p>\n<p>P\u00ebr fund si gjith\u00eb un\u00eb do t\u00eb jem tek shtatorja e Adem Jasharit n\u00eb Tiran\u00eb p\u00ebr tu mbushur pak atdhe, jet\u00eb dhe zhvillim.<\/p>\n<p>Shihemi n\u00eb qytetin tim t\u00eb lindjes<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shkruan: Izmi Zeka Ikja e trurit nuk \u00ebsht\u00eb ve\u00e7 problem i Kosov\u00ebs por edhe m\u00eb her\u00ebt jan\u00eb ballafaquar shum\u00eb shtete e t\u00eb cilat deri di kund kan\u00eb marr masa p\u00ebr pengimin e k\u00ebsaj dukurie jasht\u00ebzakonisht sensitive. Se \u00e7far\u00eb duhet t\u00eb b\u00ebj\u00eb Kosova n\u00eb k\u00ebto momente p\u00ebr t\u00eb mos mbetur pa pjes\u00ebn elitare apo th\u00ebn\u00eb m\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":49550,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-49548","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49548","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=49548"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49548\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/49550"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=49548"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=49548"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=49548"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}