{"id":52607,"date":"2020-03-02T10:09:06","date_gmt":"2020-03-02T10:09:06","guid":{"rendered":"http:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=52607"},"modified":"2020-03-02T10:09:06","modified_gmt":"2020-03-02T10:09:06","slug":"analiza-ekonomike-dhe-imanenca-per-jete","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/analiza-ekonomike-dhe-imanenca-per-jete\/","title":{"rendered":"Analiza ekonomike dhe imanenca p\u00ebr jet\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>Shkruan: Emrush T.Shkodra<\/p>\n<p>Ndryshimet politike q\u00eb ka ndodh n\u00eb vendin ton\u00eb, p\u00ebr shum\u00eb qytetar ishin dhe vazhdojn\u00eb t\u00eb jen\u00eb shpresa e fundit p\u00ebr jet\u00ebsimin e \u00ebndrrave t\u00eb tyre. Pritjet qytetare jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb m\u00ebdhaja, kan\u00eb hapur sy e vesh p\u00ebr t\u00eb par\u00eb se qeveria e tashm\u00eb \u00e7far\u00eb alternative do t\u00eb ju ofroj\u00eb atyre q\u00eb do e dallonte nga qeverit\u00eb e kaluara.Proceset q\u00eb po zhvillohen n\u00eb vend do t\u00eb duhej t\u2019ju nd\u00ebrrohej kursi dhe agjenda, si politike po ashtu edhe ekonomike e sociale!Nuk do duhej t\u00eb vazhdohej qeverisja m\u00eb mentalitetin e s\u00eb kaluar\u00ebs, dhe si rrjedhoj\u00eb nuk besoj se do duhej q\u00eb s\u00ebrish agjenda mbi taks\u00ebn t\u00eb jet\u00eb nd\u00ebr top prioritetet e k\u00ebsaj qeverie!N\u00ebse e shikojm\u00eb dhe analizojm\u00eb nga prizmi ekonomik taks\u00ebn, na del se mang\u00ebsit\u00eb jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb m\u00ebdhaja n\u00eb qasjen e qeverive ndaj saj.Vendimet mbi taks\u00ebn cilado qofshin ato, mund t\u00eb beh\u00ebn edhe pa b\u00ebre zhurm\u00eb dhe jehon\u00eb t\u00eb madhe, sepse nuk \u00ebsht\u00eb e nj\u00ebjta situat\u00eb sikur n\u00eb fillim kur \u00ebsht\u00eb procesuar tarifa 100% p\u00ebr produktet serbe dhe sot.Sot \u00ebsht\u00eb krijuar krejt\u00ebsisht nj\u00eb klim\u00eb tjet\u00ebr, dhe mentaliteti qytetar tash \u00ebsht\u00eb n\u00eb nj\u00eb diapazon m\u00eb t\u00eb zgjeruar.Qytetar\u00ebt m\u00eb nuk d\u00ebshirojn\u00eb q\u00eb taksa t\u00eb u z\u00eb vendin kryesor n\u00eb lajme dhe portale t\u00eb ndryshme t\u00eb qeveris\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs. Rinia e k\u00ebtij vendi ka preokupime tjera, ka pritje m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhaja.Po thuajse asnj\u00eb studim serioz nuk \u00ebsht\u00eb marr deri m\u00eb tani q\u00eb do t\u00eb sakt\u00ebsonte se cilat ishin dobit\u00eb q\u00eb Kosova i v\u00ebri tarif\u00ebn produkteve serbe.Dhe kjo tash na del kafshat\u00eb q\u00eb s\u2019po kap\u00ebrdihet,  \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb po thuajse hendek i pa kaluar p\u00ebr qeverit\u00eb e republik\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs. <\/p>\n<p>Rezultatet e pritshme nga taksa<\/p>\n<p>Nga prizmi ekonomik tarifa mbi produktet serbe, mund t\u00eb themi q\u00eb n\u00eb nj\u00eb mas\u00eb t\u00eb madhe ka ndikuar n\u00eb rritjen e konsumit p\u00ebr produktet vendore, dhe shi p\u00ebr k\u00ebt\u00eb prodhuesit kan\u00eb krijuar nj\u00eb dig\u00eb m\u00eb t\u00eb favorshme p\u00ebr treg dhe jan\u00eb konkurrent m\u00eb t\u00eb fort\u00eb p\u00ebrbrenda Kosov\u00ebs. L\u00ebnda e par\u00eb kishte munguar p\u00ebr produktet e prodhuesve vendor, dhe bazuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb institucionet e shtetit nuk kishin dh\u00ebn\u00eb ndonj\u00eb mb\u00ebshtetje.Relativisht tregu ishte zbrazur nga produktet serbe, dhe t\u00eb hyrat nga doganat dhe tatimet kishin ren\u00eb n\u00eb nj\u00eb mas\u00eb t\u00eb madhe, gj\u00eb pastaj ka b\u00ebr\u00eb q\u00eb shteti t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb  rrug\u00eb tjera p\u00ebr t\u00eb mbushur ark\u00ebn e buxhetit. Duke ashp\u00ebrsuar kontrollet ndaj biznesit,<br \/>\nduke rritur kamatat, nd\u00ebshkimet, dhe mbledhjen e borxheve n\u00eb forma detyruese, etj.Por kjo nuk kishte impakt t\u00eb rritjes ekonomike, dhe nuk kishte ndikua pothuajse asgj\u00ebn\u00eb rritjen e mir\u00ebqenies sociale t\u00eb qytetar\u00ebve. Nuk kishte arritur t\u00eb hapte vende t\u00eb rejapune, dhe si rrjedhoje migrimi kishte marr nj\u00eb hov t\u00eb madh drejt shteteve evropiane.Mungesa e perspektiv\u00ebs, nepotizmi dhe korrupsioni kan\u00eb b\u00ebr\u00eb shum\u00eb q\u00eb r\u00ebnia ekonomike t\u00eb d\u00ebshp\u00ebroj\u00eb edhe me shum\u00eb afarist\u00ebt, duke ju ikur investimeve n\u00eb rritjen e biznesit t\u00eb tyre.Qeveria e Kosov\u00ebs, ministria e ekonomis\u00eb, ministria e tregtis\u00eb dhe industris\u00eb, dogana e Kosov\u00ebs, Administrata tatimore e Kosov\u00ebs, Oda Ekonomike e Kosov\u00ebs, Shoqata e Prodhuesve vendor, Klubi i Biznesit, Aleanca e Kosovare e Biznesit, OJQ t\u00eb ndryshme q\u00eb merren me \u00e7\u00ebshtje ekonomike, ekonomist\u00eb t\u00eb pavarur dhe t\u00eb varur, nuk kan\u00eb dal\u00eb deri m\u00eb tani m\u00eb nj\u00eb analiz\u00eb t\u00eb holl\u00eb dhe t\u00eb thukt\u00eb dhe t\u00eb sakt\u00ebsohet secilat ishin benifitet q\u00eb Kosova b\u00ebri me v\u00ebnien e taks\u00ebs mbi produktet serbe dhe boshnjake.Deri m\u00eb tani \u00ebsht\u00eb kaluar gjith\u00e7ka me hamend\u00ebsime, dhe n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb hipotetike duke elaboruar m\u00eb shum\u00eb aspektin politik se sa ekonomik.Nuk mund t\u00eb thuhet aq leht\u00eb se i shkaktuam humbje Serbis\u00eb me mbi 300 milion euro, e duke mos pasur asnj\u00eb kalkulim mbi k\u00ebt\u00eb. Ne nuk kemi po ashtu asnj\u00eb t\u00eb dh\u00ebn\u00eb p\u00ebr bizneset Kosovare n\u00ebse ato kishin r\u00ebnie apo ngritje! Por fakti q\u00eb po e p\u00ebrkrahin heqjen e taks\u00ebs, del q\u00eb kan\u00eb pasur humbje, aty k\u00ebtu ndonj\u00eb q\u00eb ka pas depo, humbjen e ka pasur m\u00eb t\u00eb leht\u00eb.N\u00eb m\u00eb shum\u00eb jemi marr m\u00eb humbjet dhe d\u00ebmet q\u00eb po ju shkaktojm\u00eb t\u00eb tjer\u00ebve se q\u00ebjemi ndal dhe shikuar r\u00ebnien ton\u00eb ekonomike, e sociale. Produktet serbe s\u00ebrish sulmuan tregun e Kosov\u00ebs, dhe k\u00ebt\u00eb gj\u00eb e arrit\u00ebn shum\u00eb perfekt dhe me shum\u00eb sukses!Arrit\u00ebn q\u00eb prodhimet e tyre ti d\u00ebrgojn\u00eb n\u00ebp\u00ebr magazina Maqedonase dhe n\u00eb Mal t\u00eb Zi, ri dokumentoheshin dhe futeshin n\u00eb tregun ton\u00eb. Disa raste kishte q\u00eb ju paguhej taksa dhe hynin pa ndonj\u00eb problem n\u00eb Kosov\u00eb.Pra, taksa funksionoi jo logjiksh\u00ebm. P\u00ebr nj\u00eb produkt q\u00eb t\u00eb futej n\u00eb Kosov\u00eb proklamohej si di\u00e7ka q\u00eb \u00ebsht\u00eb e d\u00ebmshme, si di\u00e7ka q\u00eb nuk do t\u00eb duhej t\u00eb konsumonin, kurse kur ju paguhej taksa prej 100% i nj\u00ebjti produkt b\u00ebhej i mir\u00eb dhe lejohej  t\u00eb futet n\u00eb treg, dhe rrjedhimisht b\u00ebn edhe t\u00eb konsumohet!<\/p>\n<p>Vet\u00ebdija qytetare nuk i kaloj \u00ebndjet p\u00ebr produktet serbe.<\/p>\n<p>Ne u izoluam n\u00eb mas\u00eb t\u00eb madhe si vend, qeveria e kaluar pati shum\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb kaluar situat\u00ebn e v\u00ebn nga vendimet e saja!Si rrjedhoj\u00eb nuk ftoheshim n\u00eb tribuna rajonale, nuk merrnim ftesa as nga bashkimi evropian, e as q\u00eb llogariteshim si nj\u00eb faktor q\u00eb ekzistojm\u00eb!Liberalizimi i premtuar nuk b\u00ebhej, qytetar\u00ebt ngel\u00ebn n\u00ebn m\u00ebshir\u00ebn e shteteve evropiane duke pritur si zogu i vog\u00ebl kur pret ushqimin, \u00e7far\u00eb do t\u00eb pik\u00eb nga lart\u00eb!Patriotizmi yn\u00eb folklorik shum\u00eb shpejt u err\u00ebsua, dhe mbetem t\u00eb rrethuar p\u00ebrbrenda<br \/>\nkufijve tan\u00eb duke ju lavd\u00ebruar nj\u00ebri tjetrit, kurse vendimi p\u00ebr taks\u00ebn ndaj produkteve serbe u zbeh n\u00eb mas\u00eb t\u00eb madhe.Produktet serbe futeshin n\u00eb Kosov\u00eb p\u00ebrmes kanaleve t\u00eb ndryshme, vizat nuk u hoq\u00ebn p\u00ebr qytetar\u00ebt e Kosov\u00ebs, emigrimi i rinis\u00eb vazhdonte me nj\u00eb rit\u00ebm t\u00eb shpejtuar,disbalanci n\u00eb mes pagave p\u00ebr sektorin publik n\u00eb mes atij privat u prish, portalet e ndryshme raportonin parregullsi, keqqeverisje dhe korrupsion p\u00ebr \u00e7do dit\u00eb!Shtetet p\u00ebrreth nesh, me nismat e tyre rajonale t\u00eb kryesuara her\u00eb nga Shqip\u00ebria e her\u00eb nga Serbia, vazhdonin pand\u00ebrprer\u00eb me takimet e tyre duke e anashkaluar leht\u00ebsisht dhe plot\u00ebsisht Kosov\u00ebn. Kosova tashm\u00eb kishte hyr\u00eb n\u00eb faz\u00ebn bllokuese nga shtetet e bashkimit evropian, dhetashm\u00eb gjendej n\u00eb nj\u00eb pozit\u00eb edhe m\u00eb t\u00eb disafavorshme edhe me fqinj\u00ebt e saj.Presioni nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb ishte tejet i madh p\u00ebr heqjen e taks\u00ebs dhe b\u00ebhej vet\u00ebm mbi Kosov\u00ebn. K\u00ebrkesat ishin rritur p\u00ebr kthim n\u00eb normalitet t\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnieve n\u00eb mes armiqve shekullor, Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb.<\/p>\n<p>Serb\u00ebt dhe viktimizimi i tyre<\/p>\n<p>Si duket serb\u00ebt k\u00ebtu kishin b\u00ebre kalkulimet m\u00eb koh\u00eb mbi v\u00ebnien e tarif\u00ebs nga autoritetet Kosovare p\u00ebr produktet serbe. Bisedimet ndaluan, dhe serb\u00ebt filluan ofensiv\u00ebn e tyre shum\u00eb dimensionale!S\u00eb pari ata shfryt\u00ebzuan shum\u00eb mir\u00eb presionin nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb t\u00eb v\u00ebn\u00eb mbi Kosov\u00ebn p\u00ebr heqjen e tarif\u00ebs p\u00ebr produktet serbe. Pastaj vazhduan m\u00eb viktimizimin e tyre  duke u ankuar se taksa \u00ebsht\u00eb problem kryesor p\u00ebr t\u2019ju rikthyer bisedimeve dhe zbatimit t\u00eb marr\u00ebveshjeve. Nj\u00ebkoh\u00ebsisht ata kishin b\u00ebr\u00eb agjend\u00eb shtet\u00ebrore lobimin p\u00ebr t\u00ebrheqjen e njohjeve t\u00eb pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs.N\u00eb shum\u00eb shtete kishin arritur sukses, dhe disa syresh edhe kishin t\u00ebrhequr njohjet p\u00ebr republik\u00ebn e Kosov\u00ebs. Ata gjithashtu lobonin kund\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsimit t\u00eb Kosov\u00ebs n\u00eb organizatat nd\u00ebrkomb\u00ebtare, unesco, Interpol, po ashtu dilnin hapur edhe kund\u00ebr bashk\u00ebpunimeve rajonale, duke paraqitur Serbin\u00eb si nj\u00eb fqinj\u00eb i mir\u00eb, dhe duke vazhduar gozhdimin e Kosov\u00ebs p\u00ebr rritje t\u00eb pasiguris\u00eb n\u00eb Ballkan e m\u00eb gjer\u00eb.Serb\u00ebt po ashtu kishin arritur q\u00eb p\u00ebr vitet 2018-2019 t\u00eb t\u00ebrhiqnin donacione nga bashkimi evropian dhe organizatat tjera nd\u00ebrkomb\u00ebtare m\u00eb shum\u00eb se 750.mild euro.Pra taksa nuk kishte pasur impakt negativ n\u00eb ekonomin\u00eb e tyre, sepse ata e kishin rimbursuar buxhetin n\u00eb m\u00ebnyra tjera, p\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj ata kishin n\u00eb duar t\u00eb tyre nj\u00eb kart\u00ebt\u00eb fort\u00eb p\u00ebr tu ankuar  dhe p\u00ebr t\u00eb mos zbatuar marr\u00ebveshjet e arritura n\u00eb mes  Kosov\u00ebs, dhe produktet e tyre s\u00ebrish arrinin ti futnin n\u00eb tregun e Kosov\u00ebs.Pra serb\u00ebt dilnin m\u00eb t\u00eb p\u00ebrgatitur nga ngrirja e marr\u00ebdh\u00ebnieve me Kosov\u00ebn, dhe p\u00ebr dallim nga Republika e Kosov\u00ebs dhe institucionet e saj, ata kishin nj\u00eb pasqyr\u00eb m\u00eb t\u00eb pasur mbi humbjet apo dobit\u00eb nga v\u00ebnia e tarif\u00ebs prej 100% p\u00ebr mallrat serbe.<\/p>\n<p>Njer\u00ebzit e lodhur nga retorikat e folklorit patriotik<\/p>\n<p>Interes i qytetarit sot nuk \u00ebsht\u00eb taksa, po ashtu nuk \u00ebsht\u00eb interes m\u00eb as vazhdimi i izolimi t\u00eb vendit duke vazhduar me disa politika t\u00eb s\u00eb kaluar\u00ebs, dhe qeverive q\u00eb gjith\u00e7ka shitnin  p\u00ebr nacionaliz\u00ebm!Sot qytetar\u00ebt e republik\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs d\u00ebshirojn\u00eb t\u00eb jet\u00ebsohet \u00ebndrra e t\u00eb qenurit Evropian. Liria e l\u00ebvizjes, dhe hapja e kufijve p\u00ebr investitor\u00ebt e jasht\u00ebm do t\u00eb ishte jetike p\u00ebr zhvillimin e ekonomis\u00eb s\u00eb vendit, bizneset do t\u00eb hapeshin dhe rriteshin duke k\u00ebrkuar fuqi pun\u00ebtore domosdoshm\u00ebrisht. Rrjedhimisht pastaj p\u00ebrmes taksave mbi t\u00eb ardhurat dhe korporatat do t\u00eb rritej edhe buxheti i shtetit.Interes sot p\u00ebr qytetar\u00ebt e Kosov\u00ebs \u00ebsht\u00eb sjellja e nj\u00eb investitori n\u00eb Kosov\u00eb, ndalimi i migrimit t\u00eb t\u00eb rinjve dhe profesionist\u00ebve, ndalimi i rritjes s\u00eb \u00e7mimeve, luftimi i ekonomis\u00eb in formale dhe konkurruese, p\u00ebrmisimi i cil\u00ebsis\u00eb s\u00eb produkteve p\u00ebrmes kontrolleve, rritja e mir\u00ebqenies sociale dhe jet\u00ebsore e qytetar\u00ebve, zbatimin e sigurimitsh\u00ebndet\u00ebsor e shum\u00eb gjera t\u00eb ngjashme t\u00eb tjera.Nuk \u00ebsht\u00eb ma interes i qytetareve q\u00eb politikat qeveris\u00ebse t\u00eb shkojn\u00eb nj\u00ebjt\u00eb nj\u00ebra pas tjetr\u00ebs sikur qeverit\u00eb e kaluara, duke u lidhur n\u00eb pafund\u00ebsi m\u00eb disa projekte q\u00eb m\u00eb shum\u00eb duhen marr\u00ebveshje nd\u00ebrkomb\u00ebtare se sa q\u00eb varet prej institucioneve tona.Aktivitetet e qeveris\u00eb do duhej shp\u00ebrfaqur dallimin n\u00eb mes atyre q\u00eb ik\u00ebn nga pushteti, dhe sjelljen e nj\u00eb frym\u00eb t\u00eb re institucionale. Qytetar\u00ebt do t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb dhe gjykojn\u00eb secilin vendim ve\u00e7 e ve\u00e7, e posa\u00e7\u00ebrisht do t\u00eb jen\u00eb k\u00ebmb\u00ebngul\u00ebs p\u00ebr p\u00ebrmisimin e jet\u00ebs s\u00eb tyre, se sa q\u00eb t\u00eb ju ofrohen retorika p\u00ebr\u00e7ar\u00ebse, dhe prishje e marr\u00ebdh\u00ebnieve m\u00eb bashk\u00ebsin\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare!<\/p>\n<p>Ngrehe perin e mos e k\u00ebput<\/p>\n<p>Qeveria e tashme duhet mbyll k\u00ebt\u00eb rrug\u00eb, duhej dh\u00ebne fund rrjedhjeve t\u00eb elementeveq\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt po p\u00ebrdorin p\u00ebr sulme ndaj saj, dhe si rrjedhoj\u00eb pastaj do ju mbyllet goja t\u00eb gjith\u00ebve.\u00cbsht\u00eb imanente q\u00eb logjika politike t\u00eb vazhdohet m\u00eb me shum\u00eb karakter, dhe performanca qeveris\u00ebse t\u00eb rritet duke u bazuar n\u00eb investimet e huaja, hapjen e vendeve t\u00eb reja t\u00eb pun\u00ebs, procedurat leht\u00ebsuese t\u00eb t\u00eb b\u00ebrit biznes n\u00eb Kosov\u00ebs, kthimi i profesionist\u00ebve, kthimin e drejt\u00ebsis\u00eb, kthimin e shpres\u00ebs s\u00eb humbur dhe n\u00ebp\u00ebrk\u00ebmbur t\u00eb qytetar\u00ebve t\u00eb saj. Kjo beh\u00ebt me m\u00ebnyra origjinale dhe t\u00eb sinqerta. Duke treguar hapur qytetar\u00ebve t\u00eb sajse cilat jan\u00eb mund\u00ebsit, cilat jan\u00eb mang\u00ebsit\u00eb, cilat jan\u00eb presionet, dhe k\u00ebshtu me radh\u00eb!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shkruan: Emrush T.Shkodra Ndryshimet politike q\u00eb ka ndodh n\u00eb vendin ton\u00eb, p\u00ebr shum\u00eb qytetar ishin dhe vazhdojn\u00eb t\u00eb jen\u00eb shpresa e fundit p\u00ebr jet\u00ebsimin e \u00ebndrrave t\u00eb tyre. Pritjet qytetare jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb m\u00ebdhaja, kan\u00eb hapur sy e vesh p\u00ebr t\u00eb par\u00eb se qeveria e tashm\u00eb \u00e7far\u00eb alternative do t\u00eb ju ofroj\u00eb atyre q\u00eb do [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":52608,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-52607","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52607","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=52607"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52607\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/52608"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=52607"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=52607"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=52607"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}