{"id":55755,"date":"2020-04-17T12:35:35","date_gmt":"2020-04-17T12:35:35","guid":{"rendered":"http:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=55755"},"modified":"2020-04-17T12:35:35","modified_gmt":"2020-04-17T12:35:35","slug":"publicistika-shqiperimet-artistike-muzika-dhe-introduktat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/publicistika-shqiperimet-artistike-muzika-dhe-introduktat\/","title":{"rendered":"Publicistika, shqip\u00ebrimet artistike, muzika dhe Introduktat"},"content":{"rendered":"<p>Veprimtaria krijuese e Nolit fillon me publi\u00e7istik\u00ebn dhe oratorin\u00eb. Ato shprehin qart\u00eb pik\u00ebpamjet e tij thell\u00ebsisht demokratike dhe jan\u00eb si nj\u00eb kronik\u00eb e jet\u00ebs politike e shoq\u00ebrore shqiptare t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb tij. <\/p>\n<p>Nga: Xhemail Veseli<\/p>\n<p>Publi\u00e7istika<\/p>\n<p>Karakteristkat kryesore t\u00eb tyre jan\u00eb mendimi i qart\u00eb dhe i mpreht\u00eb, q\u00ebndrimi i drejt\u00eb dhe i prer\u00eb dhe reagimi i menj\u00ebhersh\u00ebm ndaj ngjarjeve m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme komb\u00ebtare dhe nd\u00ebrkomb\u00ebtare. Noli mbajti fjalime t\u00eb zjarrta para shqiptar\u00ebve n\u00eb SHBA, n\u00eb K\u00ebshillin Komb\u00ebtar t\u00eb Tiran\u00ebs<br \/>\n(1920-30), n\u00eb Kor\u00e7\u00eb e Vlor\u00eb, n\u00eb Lidhjen Kombeve etj. N\u00eb k\u00ebto fjalime dhe artikuj trajtohen probleme t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme si\u00e7 jan\u00eb ruajtja e pavar\u00ebsis\u00eb dhe e t\u00ebr\u00ebsis\u00eb tok\u00ebsore t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb nga synimet shoviniste fqinje, mbrojtja e dinjitetit t\u00eb shqiptarit dhe Shqip\u00ebris\u00eb, demaskimi i klas\u00ebs feudale dhe i monarkis\u00eb s\u00eb A.Zogut, demokratizimi i jet\u00ebs s\u00eb vendit, vler\u00ebsimi i figurave t\u00eb shquara t\u00eb historis\u00eb e kultur\u00ebs shqiptare e bot\u00ebrore etj. Forma e polemik\u00ebs, kultura me t\u00eb cil\u00ebn jan\u00eb trajtuar problemet politike e shoq\u00ebrore b\u00ebjn\u00eb q\u00eb k\u00ebto shkrime t\u00eb zen\u00eb nj\u00eb vend krejt t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb publi\u00e7istik\u00ebn shqiptare.<\/p>\n<p>Shqip\u00ebrimet artistike <\/p>\n<p>Noli si p\u00ebrkthyes i krijoi vetes nj\u00eb vend nderi n\u00eb letrat shqiptare, por at\u00eb nuk e arriti vet\u00ebm se ishte njoh\u00ebs i mir\u00eb i disa gjuh\u00ebve si: greqisht, latinisht, frengjisht, spanjisht, anglisht, gjermanisht, turqisht etj. Krahas talentit p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar gjuh\u00ebt e huaja, Noli njihte mir\u00eb thesarin e gjuh\u00ebs amtare e gjithashtu njihte thell\u00eb kultur\u00ebn bot\u00ebrore dhe at\u00eb komb\u00ebtare. Kishte aft\u00ebsi t\u00eb tilla gjykimi dhe shije aq t\u00eb holl\u00eb sa mundi t\u00eb zgjedh\u00eb e t\u00eb p\u00ebrkthej\u00eb vepra t\u00eb shquara t\u00eb shkrimtar\u00ebve t\u00eb m\u00ebdhenj\u00eb bot\u00ebror q\u00eb jo vet\u00ebm e pasuronin kultur\u00ebn ton\u00eb komb\u00ebtare por edhe u b\u00ebnin indirekt jehon\u00eb shum\u00eb problemeve aktuale t\u00eb realitetit shqiptar. Pun\u00ebn e p\u00ebrkthyesit Noli e nisi si vazhdues i tradit\u00ebs q\u00eb kishte krijuar Kristoforidhi duke p\u00ebrkthyer disa libra t\u00eb sh\u00ebrbes\u00ebs p\u00ebr nevojat e kish\u00ebs shqiptare q\u00eb posa ishte themeluar. M\u00eb pas ai p\u00ebrktheu disa krijime nga Molieri e Stendali dhe m\u00eb von\u00eb i hyri pun\u00ebs p\u00ebr p\u00ebrkthimin e atyre veprave t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb do ta b\u00ebnin t\u00eb njohur si p\u00ebrkthyes jo vet\u00ebm n\u00eb Shqip\u00ebri por edhe p\u00ebrtej kufijve shqiptar\u00eb, si\u00e7 jan\u00eb: poema &#8220;Sk\u00ebnderbeu&#8221; e Longfellout , tragjedit\u00eb &#8220;Othello&#8221;, &#8220;Hamleti&#8221;, &#8220;Makbethi&#8221;, &#8220;Jul Qezari&#8221;, t\u00eb Shekspirit, Dramat &#8220;Armiku i popullit&#8221; dhe &#8220;Zonja Igra e Ostronit&#8221; t\u00eb Ibsenit; &#8220;Rubairat&#8221; e Omar Khajamit, &#8220;Don Kishoti i Man\u00e7\u00ebs&#8221; i Servantesit ; &#8220;Kasollja&#8221; e Ibanjezit etj. Pothuajse t\u00eb gjitha k\u00ebto vepra Noli i pajisi edhe me parath\u00ebnie ku dha gjykime kritike estetike e filozofike me shum\u00eb vler\u00eb. P\u00ebrkthimet e Nolit jan\u00eb vler\u00ebsuar mjaft nga personalitete t\u00eb shquar t\u00eb kultur\u00ebs bot\u00ebrore. K\u00ebshtu albanologu i njohur Norbert Jokli kur kishte lexuar p\u00ebrkthimin e &#8220;Rubairave&#8221; t\u00eb O.Khajamit nga Noli kishte th\u00ebn\u00eb : &#8220;Pas p\u00ebrkthimit t\u00eb Filxheraldit, nuk di n\u00eb ia kalojn\u00eb p\u00ebrkthimeve t\u00eb Fan S.Nolit ato t\u00eb gjermanishtes e t\u00eb spanjishtes q\u00eb jan\u00eb t\u00eb dor\u00ebs s\u00eb par\u00eb.&#8221;<br \/>\nT\u00eb studiosh e njoh\u00ebsh aq denj\u00ebsisht kultur\u00ebn e gjithmbarshme komb\u00ebtare por para s\u00eb gjithash at\u00eb bot\u00ebrore t\u00eb zhvilluar nd\u00eb shekuj dhe ta mish\u00ebrosh aq denj\u00ebsisht me kultur\u00ebn e tradit\u00ebn ton\u00eb aq t\u00eb pasur, termi \u201cPoliglot\u201d, kur p\u00ebrmendet si i till\u00eb, duhet t\u00eb na sh\u00ebmb\u00ebllej me imazhe p\u00ebrfytyrimi t\u00eb vet figur\u00ebs lart\u00ebsueme t\u00eb Nolit si sinonim.<\/p>\n<p>Muzika<\/p>\n<p>Si erudit, veprimtarin\u00eb e tij krijuese Noli e shtriu edhe n\u00eb fush\u00ebn e artit muzikor. Q\u00eb n\u00eb mosh\u00ebn pes\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb vjeqare (rreth vitit 1932), si student, iu p\u00ebrkushtua me shum\u00eb entusiaz\u00ebm muzik\u00ebs n\u00eb Konservatorin e Nju-Inglandit n\u00eb SHBA, t\u00eb cilat studime i p\u00ebrfundoi kat\u00ebr vite m\u00eb von\u00eb. Si pun\u00eb diplome para komisionit kishte paraqitur tri vepra me motive shqiptare: \u201cSk\u00ebnderbeg\u201d, \u201cRapsodi shqiptare\u201d dhe balad\u00ebn p\u00ebr tenor e orkest\u00ebr \u201cGaspari i varf\u00ebr\u201d, vepra k\u00ebto q\u00eb madje ishin ekzekutuar para komisionit, si pjes\u00eb e provimit t\u00eb tij t\u00eb diplom\u00ebs. Ndon\u00ebse sipas kritik\u00ebve dy t\u00eb fundit jan\u00eb cil\u00ebsuar me t\u00eb meta p\u00ebr shkak q\u00eb p\u00ebrshkoheshin me nj\u00eb frym\u00eb t\u00eb theksuar liturgjike, (Dihet se Noli i vuri baz\u00eb kish\u00ebs autoqefale shqiptare), poema simfonike \u201cSk\u00ebnderbeg\u201d kishte nj\u00eb frym\u00eb t\u00eb thell\u00eb e plot\u00eb dramaticitet ku shquhej shija e autorit p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar tema me karakteristika t\u00eb larmishme me harmoni e polifoni t\u00eb pasur, me kumbime orkestrale t\u00eb bukura, me shum\u00eb larmi e begati ngjyrash.<br \/>\nP\u00ebr t\u00eb pasur nj\u00eb ide m\u00eb t\u00eb sakt\u00eb e t\u00eb plot\u00eb mbi kontinuitetin e zhvillimit t\u00eb personalitetit t\u00eb Nolit n\u00eb fush\u00ebn e muzik\u00ebs dhe muzikologjis\u00eb, duhet b\u00ebr\u00eb nj\u00eb retsrospektiv\u00eb t\u00eb gjat\u00eb. Duhet kthyer n\u00eb koh\u00ebn kur i ati i tij, psalm n\u00eb kish\u00ebn e fshatit t\u00eb lindjes, ia m\u00ebsonte notat dhe t\u00eb k\u00ebnduarit, m\u00ebsimet mbi muzik\u00ebn, m\u00ebsime k\u00ebto q\u00eb do t\u00eb ken\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi shum\u00eb t\u00eb madhe n\u00eb jet\u00ebn e m\u00ebvonshme t\u00eb Nolit, sidomos kur gjat\u00eb karrier\u00ebs kishtare ishte detyruar t\u00eb merrej me p\u00ebrkthime dhe muzik\u00eb fetare. Ato p\u00ebrkthime i kan\u00eb parapri p\u00ebrkthimeve artistike dhe studimeve t\u00eb m\u00ebvonshme muzikore. Prandaj, besohet se vepr\u00ebn e tij \u201cBetoveni dhe revolucioni francez\u201d ia dedikoi pik\u00ebrisht t\u00eb t\u2019et (babait). Gjurmimet p\u00ebr k\u00ebt\u00eb vep\u00ebr Noli duket t\u2019i ket\u00eb filluar qysh n\u00eb koh\u00ebn kur ishte i m\u00ebrguar n\u00eb Vjen\u00eb. \u201cMuzikanti i madh Bethoveni kishte t\u00eb drej\u00ebt\u201d shkruante Noli n\u00eb introdukt\u00ebn kushtuar Jul Qesarit n\u00eb vitin 1926.<br \/>\nSe Noli ishte nj\u00eb studiues i pakrahasuesh\u00ebm me ndonj\u00ebrin nga bashk\u00ebkoh\u00ebsit e bashk\u00ebkombasit, shihet qart\u00eb edhe nga p\u00ebrpjekja e tij q\u00eb t\u2019i b\u00ebj nj\u00eb analiz\u00eb t\u00eb detajuar personalitetin t\u00eb Betovenit me theks t\u00eb vacant vepr\u00ebs s\u00eb tij ku u fokusua tek efektet e revolucionit francez n\u00eb vepr\u00ebn e kompozitorit t\u00eb madh, ve\u00e7an\u00ebrisht \u201cSimfonin e tret\u00eb\u201d, Simfonin e n\u00ebnt\u00eb\u201d dhe oper\u00ebn \u201cFidelia\u201d. Ai, me sy kritik fillon pun\u00ebn studimore duke shqyrtuar materiale e burime t\u00eb shumta, ndon\u00ebse, sipas autorit, studimi i Nolit p\u00ebr Bethovenin karakterizohet me lajthitje e shtremb\u00ebrime t\u00eb fakteve t\u00eb cilat i b\u00ebn me q\u00ebllim q\u00eb n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb shfaj\u00ebsoj maestron duke e justifikuar me mungesa financiare e v\u00ebshtir\u00ebsi tjera materiale.<\/p>\n<p>Introduktat<\/p>\n<p>Introduktet apo parath\u00ebniet e p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb baz\u00ebn e mendimit kritik te Nolit. Mjafton t\u00eb p\u00ebrmenden kryeveprat bot\u00ebrore si: &#8220;Hamleti&#8221;, &#8220;Makbethi&#8221;, &#8220;Jul Cezari&#8221;, &#8220;Othello&#8221; t\u00eb Shekspirit, pastaj vepr\u00ebn monumentale t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb persiane \u201cRubairat\u201d t\u00eb Omar Khajamit, romanin nga m\u00eb t\u00eb lexuarit q\u00eb njeh historia e njer\u00ebzimit \u201cRobinson Kruzo\u201d t\u00eb Daniel Defos, pastaj kryeveprat \u201cArmiku i popullit\u201d dhe \u201cZonja Igra e Ostronit\u201d t\u00eb Ibzenit dhe \u201cDon Kishoti i Man\u00e7es\u201d t\u00eb Servantesit, p\u00ebr t\u00eb krijuar p\u00ebrceptimin se Noli ishte nj\u00eb lapidar i kultur\u00ebs son\u00eb t\u00eb gjithembarshme dhe mund t\u00eb vler\u00ebsohet si \u201cmaja e Ajsbergut\u201d t\u00eb mendimit kritik q\u00eb ka njohur historia e let\u00ebrsis\u00eb shqipe. Konstatimi se introduktet e Nolit ng\u00ebrthejn\u00eb n\u00eb vete edhe nj\u00eb tok mendimesh politike, duket t\u00eb jen\u00eb t\u00eb sakta. Influencimin nga ai mendim e gjejm\u00eb m\u00eb t\u00eb theksuar te \u201cRubairat\u201d, \u201cArmiku i popullit\u201d dhe \u201cDon Kishoti i man\u00e7\u00ebs\u201d, t\u00eb cilave vepra, mendimin e tij kritik, Noli ua dedikoi pik\u00ebrisht n\u00eb koh\u00ebn kur ishte larguar nga posti i kryeministrit.<br \/>\nTek introduktat e para paraqet disa mendime elementare per autorin, mandej shpjegon n\u00eb pika t\u00eb shkurta veprimtarin e tij letrare, kurse subjektin e vepr\u00ebs e paraqet n\u00eb form\u00eb t\u00eb shkurtuar, shpesh her\u00eb vet\u00ebm me dhjet\u00eb rreshta.<br \/>\nDuke shpjeguar holl\u00ebsisht ngjarjet q\u00eb p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb thelbin e vepr\u00ebs, autori b\u00ebn analiz\u00ebn e personazheve q\u00ebndrore dhe dyt\u00ebsore, pa e harruar edhe ambientin dhe rrethanat historike q\u00eb kan\u00eb karakterizu ato vende. N\u00eb introduktat q\u00eb u ka b\u00ebr\u00eb veprave t\u00eb Shekspirit v\u00ebrehet se Noli anon m\u00eb tep\u00ebr t\u00eb jep gjykime t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme dhe interesante duke u b\u00ebr\u00eb nj\u00eb analiz\u00eb t\u00eb thell\u00eb karaktereve<br \/>\nt\u00eb personazheve kryesore, qoft\u00eb kur b\u00ebn fjal\u00eb p\u00ebr makbethin, qoft\u00eb kur zbulon bot\u00ebn e gjer\u00eb e komplekse t\u00eb Hamletit, apo kur shkruan p\u00ebr Brutin dhe Kasin tek \u201cJul Cezari\u201d.<br \/>\nIntroduktat e Nolit ndri\u00e7ojn\u00eb autorin n\u00eb shum\u00eb aspekte: Ato flasin sheshit p\u00ebr bindjet e tij, tregojn\u00eb natyr\u00ebn dhe temperamentin e tij, v\u00ebjn\u00eb n\u00eb dukje intuit\u00ebn, erudicionin, kultur\u00ebn e gjithmbarshme \u2013 kompletimin dhe rrug\u00ebn e drejt\u00eb t\u00eb nj\u00eb kritiku, shkruan studiuesi.<br \/>\nN\u00eb introdukt\u00ebn e par\u00eb ,\u201cOthello\u201d, Noli provon t\u00eb l\u00ebshohet n\u00eb shfletime e zb\u00ebrthime t\u00eb karaktereve, t\u00eb filozofis dhe etik\u00ebs tyre. Prandaj, mendimet e kristalta e t\u00eb shprehura me stilin e tij rr\u00ebmbyes q\u00eb do t\u00eb kamufloj\u00eb m\u00eb von\u00eb, k\u00ebtu akoma nuk mund t\u00eb vijn\u00eb n\u00eb shprehje sa duhet. I mungon baza e pik\u00ebpamjeve n\u00eb saje t\u00eb s\u00eb cil\u00ebs do t\u00eb v\u00eb aq shum\u00eb zjarr\u00eb n\u00eb krijimtarin e m\u00ebvonshme. Sikund\u00ebr q\u00eb \u00ebsht\u00eb th\u00ebn\u00eb nga shum\u00eb studiues t\u00eb krijimtaris Noliane, n\u00eb introdukt\u00ebn e tij t\u00eb par\u00eb \u201cOthello\u201d, duket t\u00eb mos ket\u00eb pas ambicie m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha se sa vet\u00ebm t\u2019i paraprij lexuesit n\u00eb t\u00eb kuptuarit e subjektit dhe elementeve themelore t\u00eb vepr\u00ebs.<br \/>\n&#8220;Rubairat&#8221;- \u00cbsht\u00eb shum\u00eb interesante t\u00eb hetohet dhe t\u00eb studiohet fakti se si u njoh dhe si lindi ideja p\u00ebr p\u00ebrkthimin e &#8220;Rubairave&#8221; t\u00eb Omar Khajamit nga Noli. \u00c7&#8217;\u00ebsht\u00eb e v\u00ebrteta, t\u00eb dh\u00ebnat burimore t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta p\u00ebr k\u00ebt\u00eb ngjarje jan\u00eb t\u00eb pakta. Gjurmimet rezultojn\u00eb se Noli k\u00ebt\u00eb vep\u00ebr nisi ta p\u00ebrkthej\u00eb n\u00eb vitin 1924. Rubairat e para q\u00eb shqip\u00ebroi ia d\u00ebrgoi mikut t\u00eb tij n\u00eb SHBA, Ko\u00e7o Tashkos. Nuk dihet p\u00ebr t&#8217;i botuar apo p\u00ebr t&#8217;i k\u00ebrkuar mendim, por fati deshi q\u00eb Tashko jo vet\u00ebm i botoi n\u00eb gazet\u00ebn &#8220;Dielli&#8221;, por i shoq\u00ebroi dhe me nj\u00eb shkrim ku fliste p\u00ebr vler\u00ebn e \u201cRubairave\u201d dhe \u00e7monte shqip\u00ebrimin e Nolit. Koha kur i p\u00ebrktheu Noli k\u00ebto ishte shum\u00eb e trazuar, kjo koincidoi dhe me ngjarjet kulmore politike t\u00eb viteve &#8217;20. Nasho Jorgaqi vler\u00ebson se nj\u00eb p\u00ebrgjigje e plot\u00eb dhe shkoqit\u00ebse do t\u00eb donte shum\u00eb koh\u00eb. \u00cbsht\u00eb v\u00ebrtet e \u00e7uditshme q\u00eb nj\u00eb klerik i lart\u00eb si Noli t\u00eb p\u00ebrkthente nj\u00eb vep\u00ebr si\u00e7 jan\u00eb &#8220;Rubairat&#8217;. Si\u00e7 dihet, ato i p\u00ebrk<br \/>\n(shek IX-XVI), nj\u00eb rilindje q\u00eb dha poet\u00eb e dijetar\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj, ku nd\u00ebr m\u00eb t\u00eb shquarit ishte Omar Khajami. Nj\u00eb poet i madh, por edhe nj\u00eb astronom e matematicien i shquar. Ai do t\u00eb l\u00ebvronte nj\u00eb lloj t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb poetik si\u00e7 \u00ebsht\u00eb Rubaira ose Rubajat\u00eb, q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb strof\u00eb e p\u00ebrb\u00ebr\u00eb vet\u00ebm prej kat\u00ebr vargjesh, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn poeti shpreh ndjenjat, mendimet, gjendjen e tij shpirt\u00ebrore. K\u00ebto vargje jan\u00eb tep\u00ebr lakonike dhe ashtu si\u00e7 thon\u00eb kritik\u00ebt, n\u00eb to fjala ndihet ngusht\u00eb, kurse mendimi ndihet i lir\u00eb. P\u00ebr pasoj\u00eb, p\u00ebrkthimi i &#8220;Rubairave&#8221; \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i v\u00ebshtir\u00eb dhe ato iu b\u00ebn\u00eb t\u00eb njohura bot\u00ebs per\u00ebndimore p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb shekullin XIX nga Eduard Fitzgerald. Supozohet se Khajami kishte shkruar rreth nj\u00eb mij\u00eb rubaira. Mir\u00ebpo, \u00ebsht\u00eb konstatuar nga studiues t\u00eb shumt\u00eb se vet\u00ebm gjysma e tyre jan\u00eb origjinale, q\u00eb i takojn\u00eb atij. Pjesa tjet\u00ebr konsiderohen apokrife, dometh\u00ebn\u00eb t\u00eb falsifikuara.<br \/>\nShqip\u00ebrimi i \u201cRubairave\u201d nga Noli u shoq\u00ebrua me nj\u00eb studim shkencor dhe me sh\u00ebnime historiko-letrare q\u00eb tregojn\u00eb p\u00ebr p\u00ebrgatitjen e tij serioze, t\u00eb cilat edhe sot e k\u00ebsaj dite i kan\u00eb q\u00ebndruar koh\u00ebs.<br \/>\nV\u00ebrtet \u201cRubairat\u201d jan\u00eb krijime poetike t\u00eb mrekullueshme, t\u00eb thella, me frym\u00eb liridash\u00ebse, me dashuri p\u00ebr jet\u00ebn. &#8220;Rubairat&#8217; i japin lexuesit gjith\u00eb bukurin\u00eb, hijeshin\u00eb e shijen e g\u00ebzimeve t\u00eb jet\u00ebs. Dhe kur k\u00ebto i lexon e shijon n\u00eb shqip, t\u00eb dh\u00ebna nga nj\u00eb klerik i lart\u00eb q\u00eb ka predikuar dogm\u00ebn fetare n\u00eb kish\u00eb, e kupton dhe ndjen fuqish\u00ebm madh\u00ebshtin\u00eb e mendjes dhe zemr\u00ebs s\u00eb Nolit.<br \/>\nN\u00eb faz\u00ebn e dyt\u00eb t\u00eb krijimtaris s\u00eb Nolit si kritik, bie n\u00eb sy simpatia e tij e thell\u00eb ndaj shtres\u00ebs vuajtun por rezistuese si dhe q\u00ebndrimit t\u00eb tyre stoik e revolucionar. Noli njihej me karakterin e tij prej revolucionari q\u00eb e manifestonte n\u00eb forma t\u00eb ndryshme. Kritik\u00ebn e Nolit e ka vler\u00ebsuar edhe Rexhep Qosja i cili thekson se: \u201cK\u00ebrrkund m\u00eb rrast\u00eb se n\u00eb k\u00ebt\u00eb studim (Aludon: \u201cBethoveni dhe revolucioni francez\u201d), nuk shihet Noli kritik, muziktar, sociolog, poliglot, portretist \u2013 Noli polihistorian. Tue i dhan\u00eb tatpjet\u00ebn tez\u00ebs s\u00eb Vensan d\u2019Endit sipas s\u00eb cil\u00ebs \u201cBethoveni u quajt nj\u00eb katolik t\u00eb cilit s\u2019i b\u00ebri fare p\u00ebrshtypje Revolucioni Francez\u201d. Pra Qosja mb\u00ebshtet Nolin n\u00eb konstatimin p\u00ebr \u201cBethovenin dhe Revolucionin Francez\u201d. N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, Noli kur flet p\u00ebr Bethovenin e nxjerr at\u00eb si ateist. T\u00eb njejt\u00ebn gj\u00eb e kishte b\u00ebr\u00eb m\u00eb par\u00eb edhe p\u00ebr Omar Khajamin, thekson Qosja.<br \/>\nKritika e Nolit karakterizohet edhe me stilin e tij shum\u00eb t\u00eb va\u00e7ant. Qosja vler\u00ebson se \u201cAi q\u00eb lexon nj\u00eb her\u00eb dicka prej tij (Nolit), her\u00ebn tjet\u00ebr, posa t\u00eb shqiptoj\u00eb fjalin e par\u00eb do ta kuptoj se lexon po at\u00eb njeri\u201d.<br \/>\nEdhe n\u00eb introdukt\u00ebn kushtuar kryevepr\u00ebs Shekspirit e mbar\u00eb njer\u00ebzimit \u201cHamleti\u201d, Noli i b\u00ebn nj\u00eb p\u00ebrshkrim subjektit p\u00ebr t\u00eb kaluar tek personazhet, por, nuk l\u00eb anash edhe mendimin kritik t\u00eb shum\u00eb autor\u00ebve pararend\u00ebs q\u00eb citon n\u00eb raste t\u00eb caktuara, si\u00e7 ishte p.sh. G\u00ebteja. B\u00ebn tentativ\u00eb t\u00eb hyj\u00eb thell\u00eb n\u00eb psikologjin\u00eb e vet Hamletit duke konstatuar se arsyeja kryesore e vuajtjes \u201cHamletit\u201d duhet k\u00ebrkuar m\u00eb tep\u00ebr n\u00eb ndjenj\u00ebn q\u00eb ka p\u00ebsuar nj\u00eb tronditje fatale p\u00ebr vdekjen se sa n\u00eb ndjenj\u00ebn q\u00eb \u00ebsht\u00eb i pazoti p\u00ebr veprim. Nd\u00ebrkaq Ofelin\u00eb e sheh me nj\u00eb sy dh\u00ebmbjeje p\u00ebr fatin e saj dhe rrethanat q\u00eb i jan\u00eb v\u00ebn\u00eb si barr\u00eb duke konstatuar se sikur t\u00eb merrnin pun\u00ebt nj\u00eb rrug\u00eb normale, ajo (Ofelia), do t\u00eb b\u00ebhej mbret\u00ebresha e lumtur e Danimark\u00ebs p\u00ebrkrah t\u00eb dashurit t\u00eb saj, nj\u00eb mbreti ideal.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Veprimtaria krijuese e Nolit fillon me publi\u00e7istik\u00ebn dhe oratorin\u00eb. Ato shprehin qart\u00eb pik\u00ebpamjet e tij thell\u00ebsisht demokratike dhe jan\u00eb si nj\u00eb kronik\u00eb e jet\u00ebs politike e shoq\u00ebrore shqiptare t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb tij. Nga: Xhemail Veseli Publi\u00e7istika Karakteristkat kryesore t\u00eb tyre jan\u00eb mendimi i qart\u00eb dhe i mpreht\u00eb, q\u00ebndrimi i drejt\u00eb dhe i prer\u00eb dhe reagimi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":55756,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-55755","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55755","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=55755"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55755\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/55756"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=55755"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=55755"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=55755"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}